కిమర్థం పుత్రం భూయస్త్వం నియమం క్రూరమిచ్ఛసి ఆహారాభిముఖో దైత్య తన్నో బ్రూహి మహావ్రత
ఎందుకు మళ్లీ ఇంత కఠినమైన నియమాన్ని పాటించాలనుకుంటున్నావు, నా కుమారా? ఆహారం కోసం ఉన్న దైత్యా, గొప్ప వ్రతధారా, మాకు చెప్పు.
యావదబ్దసహస్రేణ నిరాహారస్య యత్ఫలమ్ క్షణేనైకేన తల్లభ్యం త్యక్త్వాహారముపస్థితమ్
వెయ్యేళ్లు ఉపవాసం చేసిన ఫలితం, సరైన సమయంలో ఆహారం వదిలిపెట్టిన ఒక్క క్షణంలోనే లభిస్తుంది.
త్యాగో హ్యప్రాప్తకామానాం కామేభ్యో న తథా గురుః యథా ప్రాప్తం పరిత్యజ్య కామం కమలలోచన
ఇంకా లభించని కోరికలను వదిలిపెట్టడం అంత గొప్పది కాదు, కమలనయనా. లభించిన కోరికను వదిలిపెట్టడమే నిజమైన త్యాగం.
శ్రుత్వైతద్బ్రహ్మణో వాక్యం దైత్యః ప్రాఞ్జలిరబ్రవీత్ చిన్తయంస్తపసా యుక్తో హృది బ్రహ్మముఖేరితమ్
బ్రహ్మ చెప్పిన మాటలు విని, ఆ దైత్యుడు చేతులు జోడించి మాట్లాడాడు. బ్రహ్మ వాక్యాన్ని హృదయంలో ఆలోచిస్తూ, తపస్సులో లీనమయ్యాడు.
ఉత్థితేన మయా దృష్టా సమాధానాత్త్వదాజ్ఞయా మహిషీ భీషితా దీనా రుదతీ శాఖినస్తలే
నీ ఆజ్ఞతో ధ్యానం నుంచి లేచినప్పుడు, నేను నా రాణిని చూసాను. ఆమె భయంతో, దుఃఖంతో, ఏడుస్తూ, చెట్టు కింద కూర్చుని ఉంది.
సా మయోక్తా తు తన్వఙ్గీ దూయమానేన చేతసా కిమేవం వర్తసే భీరు వద త్వం కిం చికీర్షసి
నాకు మనసు కలవరంగా ఉండగా, సన్నని దేహం గల ఆమెతో ఇలా అన్నాను: 'నీవు ఎందుకు ఇలా ఉన్నావు, భయపడే వాడివి కదా? నీవు ఏం చేయాలనుకుంటున్నావో చెప్పు.'
ఇత్యుక్తా సా మయా దేవ ప్రోవాచ స్ఖలితాక్షరమ్ వాక్యం చోవాచ తన్వఙ్గీ భీతా సా హేతుసంహితమ్
దేవా, నేను అడిగినప్పుడు, ఆమె తడబడే మాటలతో సమాధానం చెప్పింది. ఆ సన్నని దేహం గల, భయంతో ఉన్న ఆమె, కారణంతో కూడిన మాటలు చెప్పింది.
త్రాసితాస్మ్యపవిద్ధాస్మి కర్షితా పీడితాస్మి చ రౌద్రేణ దేవరాజేన నష్టనాథేవ భూరిశః
నేను భయపడి, తిప్పిపారేసి, వేధింపులకు గురై, బాధపడుతున్నాను. ఆ క్రూరమైన దేవేంద్రుని చేతిలో, రక్షకుడు లేని వాడిలా, మళ్లీ మళ్లీ ఇబ్బంది పడ్డాను.
దుఃఖస్యాన్తమపశ్యన్తీ ప్రాణాంస్త్యక్తుం వ్యవస్థితా పుత్రం మే తారకం దేహి హ్య్ అస్మాద్దుఃఖమహార్ణవాత్
నా బాధలకు అంతం కనిపించక, నేను ప్రాణాలు విడిచిపెట్టాలని నిర్ణయించుకున్నాను. నన్ను ఈ గొప్ప దుఃఖ సముద్రం నుంచి రక్షించేందుకు తారక అనే కుమారుడిని నాకు దయచేయండి.
ఏవముక్తస్తు సంక్షుబ్ధస్ తస్యాః పుత్రార్థముద్యతః తపో ఘోరం కరిష్యామి జయాయ త్రిదివౌకసామ్
అలా ఆమె చెప్పగానే, అతడు కలవరపడి, తన కుమారుని కోసం గట్టి తపస్సు చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు — దేవతలను జయించేందుకు భయంకరమైన తపస్సు చేస్తానని సంకల్పించాడు.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచో దేవః పద్మగర్భోద్భవస్తదా ఉవాచ దైత్యరాజానం ప్రసన్నశ్చతురాననః
ఆ మాటలు విని, పద్మంలో జన్మించిన దేవుడు, సంతోషంతో, నాలుగు ముఖాలకలిగిన బ్రహ్మ, దైత్య రాజుతో ఇలా అన్నాడు.
అలం తే తపసా వత్స మా క్లేశే దుస్తరే విశ పుత్రస్తే తారకో నామ భవిష్యతి మహాబలః
పిల్లా, నీ తపస్సు చాలును; ఈ కఠినమైన కష్టంలోకి వెళ్ళవద్దు. నీ కుమారుడు తారక అనే పేరుతో, అపారమైన బలంతో జన్మిస్తాడు.
దేవసీమన్తినీనాం తు ధమ్మిల్లస్య విమోక్షణః ఇత్యుక్తో దైత్యనాథస్తు ప్రణిపత్య పితామహమ్
దేవతా సీమంతినుల్లో ధమ్మిల్లా విముక్తి గురించి చెప్పిన తరువాత, దైత్యాధిపతి బ్రహ్మను నమస్కరించాడు.
ఆగత్యానన్దయామాస మహిషీం హర్షితాననః తౌ దమ్పతీ కృతార్థౌ తు జగ్మతుః స్వాశ్రమం ముదా
తిరిగి వచ్చి, తన భార్యను ఆనందపరిచాడు; అతని ముఖం ఆనందంతో ప్రకాశించింది. వారి కోరిక నెరవేరిన ఆ దంపతులు సంతోషంగా తమ ఆశ్రమానికి వెళ్లారు.
వజ్రాఙ్గేణాహితం గర్భం వరాఙ్గీ వరవర్ణినీ పూర్ణం వర్షసహస్రం చ దధారోదర ఏవ హి
వజ్రాంగుడు పెట్టిన గర్భాన్ని, అందమైన వరాంగి, తన గర్భంలో పూర్తిగా వెయ్యేండ్లు మోయింది.
తతో వర్షసహస్రాన్తే వరాఙ్గీ సుషువే సుతమ్ జాయమానే తు దైత్యేన్ద్రే తస్మింల్లోకభయంకరే
ఆ వెయ్యేండ్ల చివర వరాంగి కుమారుడిని ప్రసవించింది. ఆ దైత్యేంద్రుడు జన్మించగానే, లోకాలందరికీ భయంకరుడయ్యాడు.
చచాల సకలా పృథ్వీ సముద్రాశ్చ చకమ్పిరే చేలుర్మహీధరాః సర్వే వవుర్వాతాశ్చ భీషణాః
అంతటా భూమి కంపించింది, సముద్రాలు ఉలిక్కిపడ్డాయి, పర్వతాలన్నీ కదిలిపోయాయి, భయంకరమైన గాలులు వీచాయి.
జేపుర్జప్యం మునివరా నేదుర్వ్యాలమృగా అపి చన్ద్రసూర్యౌ జహుః కాన్తిం సనీహారా దిశో ఽభవన్
మహర్షులు జపాలు చేశారు, అడవి జంతువులు గర్జించాయి, చంద్రుడు సూర్యుడు కాంతిని కోల్పోయారు, దిక్కులు పొగమంచుతో కమ్ముకున్నాయి.
జాతే మహాసురే తస్మిన్ సర్వే చాపి మహాసురాః ఆజగ్ముర్హృషితాస్తత్ర తథా చాసురయోషితః
ఆ మహాసురుడు జన్మించగానే, అందరు మహాసురులు, అలాగే వారి స్త్రీలు ఆనందంతో అక్కడికి వచ్చారు.
జగుర్హర్షసమావిష్టా ననృతుశ్చాసురాఙ్గనాః తతో మహోత్సవో జాతో దానవానాం ద్విజోత్తమాః
ఆసుర స్త్రీలు ఆనందంతో పాటలు పాడి, నాట్యం చేశారు. అప్పుడు దానవులకు గొప్ప ఉత్సవం జరిగింది, ద్విజశ్రేష్ఠా!
విషణ్ణమనసో దేవాః సమహేన్ద్రాస్తదాభవన్ వరాఙ్గీ స్వసుతం దృష్ట్వా హర్షేణాపూరితా తదా
అప్పుడు ఇంద్రుడు సహా దేవతలు మనస్తాపంతో నిండిపోయారు. వరాంగి తన కుమారుణ్ణి చూసి పరమ ఆనందంతో నిండిపోయింది.
బహు మేనే న దేవేన్ద్రవిజయం తు తదేవ సా జాతమాత్రస్తు దైత్యేన్ద్రస్ తారకశ్చణ్డవిక్రమః
ఆమెకు ఇంద్రుని విజయం పెద్దగా అనిపించలేదు. ఆ సమయంలో జన్మించిన దైత్యేంద్రుడు తారకుడు భయంకరమైన పరాక్రమంతో ఉన్నాడు.
అభిషిక్తో ఽసురైః సర్వైః కుజమ్భమహిషాదిభిః సర్వాసురమహారాజ్యే పృథివీతులనక్షమైః
అందరు అసురులు — కుజంభుడు, మహిషుడు మొదలైనవారు — భూమిని కంపించగలిగే అసుర మహారాజ్యానికి తారకుని అభిషేకించారు.
స తు ప్రాప్య మహారాజ్యం తారకో మునిసత్తమాః ఉవాచ దానవశ్రేష్ఠాన్ యుక్తియుక్తమిదం వచః
మహారాజ్యాన్ని పొందిన తారకుడు, మునిశ్రేష్ఠులారా, ప్రధాన దానవులను పిలిచి, యుక్తిగా ఇలా అన్నాడు.
శృణుధ్వమసురాః సర్వే వాక్యం మమ మహాబలాః శ్రేయసే క్రియతాం బుద్ధిః సర్వైః కృత్యస్య సంవిధౌ
ఓ మహాబలులు అయిన అసురులారా! నా మాటలు వినండి. మనకు మేలు కలిగేలా, మన పనులన్నింటిని కలిసి ఆలోచిద్దాం.
వంశక్షయకరా దేవాః సర్వేషామేవ దానవాః అస్మాకం జాతిధర్మో వై విరూఢం వైరమక్షయమ్
దేవతలు మన వంశాన్ని నాశనం చేస్తారు; అందరు దానవులారా, మన సహజ స్వభావమే వారికి ఎప్పటికీ శత్రుత్వంగా ఉండటం.
వయమద్య గమిష్యామః సురాణాం నిగ్రహాయ తు స్వబాహుబలమాశ్రిత్య సర్వ ఏవ న సంశయః
ఈ రోజు మనమందరం కలసి, మన బలాన్ని నమ్ముకొని, దేవతలను ఓడించడానికి బయలుదేరుదాం. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
కింతు నాతపసా యుక్తో మన్యే ఽహం సురసంగమమ్ అహమాదౌ కరిష్యామి తతో ఘోరం దితేః సుతాః
అయితే, తపస్సు లేకుండా దేవతలను ఎదుర్కోవడం సరైంది కాదని నేను భావిస్తున్నాను. మొదట నేను తపస్సు ఆచరిస్తాను, ఆ తర్వాత దితి కుమారులు ఘోరమైన యుద్ధం చేస్తారు.
తతః సురాన్విజేష్యామో భోక్ష్యామో ఽథ జగత్త్రయమ్ స్థిరోపాయో హి పురుషః స్థిరశ్రీరపి జాయతే
అంతట తరువాత మనం దేవతలను జయించి, మూడు లోకాలను అనుభవించగలుగుతాము. స్థిరమైన సంకల్పం ఉన్నవాడు ఎప్పుడూ నిలకడైన ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతాడు.
రక్షితుం నైవ శక్నోతి చపలశ్చపలాః శ్రియః తచ్ఛ్రుత్వా దానవాః సర్వే వాక్యం తస్యాసురస్య తు
చంచలమైనవాడు ఏదీ కాపాడలేడు, ఎందుకంటే ఐశ్వర్యం కూడా చంచలమే. అతని మాటలు విని అందరు దానవులు శ్రద్ధగా వినిపించారు.