న మే కృత్యమనేనాస్తి మాతురాజ్ఞా కృతా మయా త్వం సురాసురనాథో ఽసి మమ చ ప్రపితామహః
'ఇతడితో నాకు ఇక పని లేదు. తల్లి ఆజ్ఞను నేను నెరవేర్చాను. మీరు దేవతలూ, అసురులూ అందరికీ అధిపతి, నాకు ప్రపితామహుడు.'
కరిష్యే త్వద్వచో దేవ ఏష ముక్తః శతక్రతుః తపసే మే రతిర్దేవ నిర్విఘ్నం చైవ మే భవేత్
'దేవా! మీ మాటను నేను పాటిస్తాను. శతక్రతువు విడిపోవచ్చు. నాకు తపస్సులో మనస్సు నిలబడాలని, ఎలాంటి ఆటంకమూ రాకూడదని కోరుకుంటున్నాను.'
త్వత్ప్రసాదేన భగవన్న్ ఇత్యుక్త్వా విరరామ సః తస్మింస్తూష్ణీం స్థితే దైత్యే ప్రోవాచేదం పితామహః
భగవంతుడా, నీ కృప వల్ల అని చెప్పి, ఆ దైత్యుడు మౌనంగా నిలిచిపోయాడు. అతడు అలా నిశ్శబ్దంగా ఉండగా, పితామహుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు.
తపస్త్వం క్రూరమాపన్నో హ్య్ అస్మచ్ఛాసనసంస్థితః అనయా చిత్తశుద్ధ్యా తే పర్యాప్తం జన్మనః ఫలమ్
నీవు మా ఆజ్ఞను పాటిస్తూ కఠినమైన తపస్సు చేశావు. ఈ మనస్సు పవిత్రతతో నీ జన్మ ఫలం సంపూర్ణమైంది.
ఇత్యుక్త్వా పద్మజః కన్యాం ససర్జాయతలోచనామ్ తామస్మై ప్రదదౌ దేవః పత్న్యర్థం పద్మసమ్భవః
అలా చెప్పి, పద్మజుడు పద్మపత్రాల్లాంటి కన్నులు కలిగిన ఒక కన్యను సృష్టించాడు. ఆ దేవుడు పద్మసంభవుడు ఆమెను అతనికి భార్యగా ఇచ్చాడు.
వరాఙ్గీతి చ నామాస్యాః కృత్వా యాతః పితామహః వజ్రాఙ్గో ఽపి తయా సార్ధం జగామ తపసే వనమ్
ఆమెకు వరాంగి అని పేరు పెట్టి, పితామహుడు వెళ్లిపోయాడు. వజ్రాంగుడు ఆమెతో కలిసి తపస్సు కోసం అడవికి వెళ్లాడు.
ఊర్ధ్వబాహుః స దైత్యేన్ద్రో ఽచరదబ్దసహస్రకమ్ కాలం కమలపత్త్రాక్షః శుద్ధబుద్ధిర్ మహాతపాః
ఆ దైత్యాధిపతి చేతులు పైకి ఎత్తి, వేల సంవత్సరాలు కఠిన తపస్సు చేశాడు. కాలుడు పద్మపత్రాలాంటి కన్నులు కలవాడు, శుద్ధమైన మనస్సు గలవాడు, గొప్ప తపస్సు చేయగలవాడు.
తావచ్చావాఙ్ముఖః కాలం తావత్పఞ్చాగ్నిమధ్యగః నిరాహారో ఘోరతపాస్ తపోరాశిరజాయత
అంతకాలం అతడు తలకిందా నిలబడి, ఐదు అగ్నుల మధ్య తపస్సు చేస్తూ, ఆహారం లేకుండా, భయంకరమైన తపస్సుతో తపస్సులో లీనమయ్యాడు.
తతః సో ఽన్తర్జలే చక్రే కాలం వర్షసహస్రకమ్ జలాన్తరం ప్రవిష్టస్య తస్య పత్నీ మహావ్రతా
తర్వాత అతడు నీళ్లలో వేల సంవత్సరాలు తపస్సు చేశాడు. అతడు నీళ్లలోకి ప్రవేశించినప్పుడు, అతని భార్య మహావ్రతాన్ని పాటిస్తూ,
తస్యైవ తీరే సరసస్ తత్ప్రీత్యా మౌనమాస్థితా నిరాహారా తపో ఘోరం ప్రవివేశ మహాద్యుతిః
అదే సరస్సు తీరంలో, భర్త కోసం మౌనంగా ఉండి, ఆహారం లేకుండా, భయంకరమైన తపస్సు చేస్తూ, మహాతేజస్సుతో తపస్సులో లీనమైంది.
తస్యాం తపసి వర్తన్త్యామ్ ఇన్ద్రశ్చక్రే విభీషికామ్ భూత్వా తు మర్కటస్తత్ర తదాశ్రమపదం మహాన్
ఆమె తపస్సులో ఉండగా, ఇంద్రుడు భయపెట్టే విధంగా, పెద్ద కోతిగా మారి ఆమె ఆశ్రమానికి వచ్చాడు.
చక్రే విలోలం నిఃశేషం తుమ్బీఘటకరణ్డకమ్ తతస్తు మేఘరూషేణ కమ్పం తస్యాకరోన్మహాన్
ఆమె తుంబాలూ, గడలూ, బుట్టలూ అన్నీ ఊపి చెల్లాచెదురుగా చేశాడు. ఆ తరువాత మేఘంగా మారి అక్కడ పెద్ద దడిపాటు కలిగించాడు.
తతో భుజంగరూపేణ బద్ధ్వా చ చరణద్వయమ్ అపాకర్షత్తతో దూరం భ్రమంస్తస్యా మహీమిమామ్
తర్వాత పాము రూపంలోకి మారి, ఆమె రెండు కాళ్లు కట్టేసి, దూరంగా లాగి, ఆమెను భూమి మీద తిరిగేలా చేశాడు.
తపోబలాఢ్యా సా తస్య న వధ్యత్వం జగామ హ తతో గోమాయురూపేణ తస్యాదూషయదాశ్రమమ్
ఆమె తపస్సు శక్తితో అతనివల్ల ఏమీ కాలేదు. తర్వాత గోమాయురూపంలోకి మారి ఆమె ఆశ్రమాన్ని మలినం చేశాడు.
తతస్తు మేఘరూపేణ తస్యాః క్లేదయదాశ్రమమ్ భీషికాభిర్ అనేకాభిస్ తాం క్లిశ్యన్పాకశాసనః
తర్వాత మేఘరూపంలోకి మారి ఆమె ఆశ్రమాన్ని తడిపాడు. పాకశాసనుడు అనేక భయాలతో ఆమెను బాధించాడు.
విరరామ యదా నైవం వజ్రాఙ్గమహిషీ తదా శైలస్య దుష్టతాం మత్వా శాపం దాతుం వ్యవస్థితా
వజ్రాంగుని భార్య తపస్సు మానకుండా ఉండగా, ఆ పర్వతమే దోషమని భావించి, శాపం ఇవ్వాలని నిర్ణయించింది.
స శాపాభిముఖాం దృష్ట్వా శైలః పురుషవిగ్రహః ఉవాచ తాం వరారోహాం వరాఙ్గీం భీరుచేతనః
ఆమె శాపం ఇవ్వబోతున్నదని చూసి, ఆ పర్వతం మనిషి రూపంలోకి వచ్చి, భయంతో ఉన్న మనసుతో, అందమైన వరాంగిని ఇలా అడిగాడు.
నాహం వరాఙ్గనే దుష్టః సేవ్యో ఽహం సర్వదేహినామ్ విభ్రమం తు కరోత్యేష రుషితః పాకశాసనః
వరాంగీ, నేను చెడ్డవాడిని కాదు. అన్ని జీవులు నన్ను సేవించాలి. పాకశాసనుడు కోపంతో ఈ కలహాన్ని కలిగిస్తున్నాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే జాతః కాలో వర్షసహస్రికః తస్మిన్గతే తు భగవాన్ కాలే కమలసంభవః తుష్టః ప్రోవాచ వజ్రాఙ్గం తమాగమ్య జలాశ్రయమ్
అంతలో వేల సంవత్సరాల కాలం పూర్తయ్యింది. ఆ కాలం గడిచిన తరువాత, పద్మసంభవుడు సంతోషంతో నీళ్లలో ఉన్న వజ్రాంగుని దగ్గరకు వచ్చి ఇలా అన్నాడు.
దదామి సర్వకామాంస్తే ఉత్తిష్ఠ దితినన్దన ఏవముక్తస్తదోత్థాయ దైత్యేన్ద్రస్తపసాం నిధిః ఉవాచ ప్రాఞ్జలిర్వాక్యం సర్వలోకపితామహమ్
నీకు కావాల్సినవన్నీ ఇస్తాను, దితి కుమారుడా, లేచి రా. అలా అన్న తరువాత, తపస్సులో నిధిగా ఉన్న దైత్యాధిపతి లేచి, చేతులు జోడించి, అన్ని లోకాల పితామహుని ఇలా అడిగాడు.
ఆసురో మాస్తు మే భావః సన్తు లోకా మమాక్షయాః తపస్యేవ రతిర్ మేఽస్తు శరీరస్యాస్తు వర్తనమ్
నా మనసులో అసుర స్వభావం ఉండకూడదు. నా లోకాలు ఎప్పటికీ నిలిచిపోవాలి. తపస్సులో నాకు ఆనందం కలగాలి. నా శరీరం బాగుండాలి.
ఏవమస్త్వితి తం దేవో జగామ స్వకమాలయమ్ వజ్రాఙ్గో ఽపి సమాప్తే తు తపసి స్థిరసంయమః
అలా జరుగుగాక అని దేవుడు చెప్పి తన ఇంటికి వెళ్ళిపోయాడు. వజ్రాంగుడు తపస్సు పూర్తిచేసి, దృఢంగా నియమాన్ని పాటించాడు.
ఆహారమిచ్ఛన్భార్యాం స్వాం న దదర్శాశ్రమే స్వకే క్షుధావిష్టః స శైలస్య గహనం ప్రవివేశ హ
ఆహారం కోసం భార్యను వెతుకుతూ తన ఆశ్రమంలో ఆమె కనిపించలేదు. ఆకలితో బాధపడి, ఆ కొండలోని దట్టమైన అడవిలోకి వెళ్లాడు.
ఆదాతుం ఫలమూలాని స చ తస్మిన్వ్యలోకయత్ రుదతీం తాం ప్రియాం దీనాం తనుప్రచ్ఛాదితాననామ్ తాం విలోక్య స దైత్యేన్ద్రః ప్రోవాచ పరిసాన్త్వయన్
అక్కడ పండ్లు, కందులు తెచ్చుకోవడానికి వెళ్ళినప్పుడు, తన ప్రియమైన భార్యను ఏడుస్తూ, దుఃఖంతో, వస్త్రంతో ముఖాన్ని కప్పుకుని చూసాడు. ఆమెను చూసి ఆ దైత్యాధిపతి సాంత్వనగా మాట్లాడాడు.
కేన తే ఽపకృతం భీరు యమలోకం యియాసునా కం వా కామం ప్రయచ్ఛామి శీఘ్రం మే బ్రూహి భామిని
ఎవరైనా నిన్ను బాధించారా, భయపడే వాడివి కదా? యమలోకానికి వెళ్ళాలనుకున్నవాడెవరు? లేక నీకు ఏదైనా కోరిక ఉందా? నీవు త్వరగా చెప్పు, అందమైనవాడా.
త్రాసితాస్మ్యపవిద్ధాస్మి తాడితా పీడితాపి చ రౌద్రేణ దేవరాజేన నష్టనాథేవ భూరిశః
నేను భయపడి, తిప్పిపారేసి, కొట్టబడి, బాధపడి ఉన్నాను. ఆ క్రూరమైన దేవేంద్రుని చేతిలో, రక్షకుడు లేని వాడిలా, మళ్లీ మళ్లీ ఇబ్బంది పడ్డాను.
దుఃఖపారమపశ్యన్తీ ప్రాణాంస్త్యక్తుం వ్యవస్థితా పుత్రం మే తారకం దేహి దుఃఖశోకమహార్ణవాత్
నా బాధకు అంతం కనిపించక, ప్రాణాలు విడిచిపెట్టాలని నిర్ణయించుకున్నాను. నా కుమారుడు తారకుడిని నాకు ఇవ్వు. ఈ దుఃఖ సముద్రం నుంచి బయటపడాలని ఉంది.
ఏవముక్తః స దైత్యేన్ద్రః కోపవ్యాకులలోచనః శక్తో ఽపి దేవరాజస్య ప్రతికర్తుం మహాసురః
అలా ఆమె చెప్పిన తర్వాత, ఆ దైత్యాధిపతి కోపంతో కళ్లు ఎర్రబెట్టాడు. దేవేంద్రునికి ప్రతీకారం చేయగలిగినా, ఆ గొప్ప అసురుడు—
తపః కర్తుం పునర్దైత్యో వ్యవస్వేత మహాబలః జ్ఞాత్వా తు తస్య సంకల్పం బ్రహ్మా క్రూరతరం పునః
—మళ్లీ తపస్సు చేయాలని నిర్ణయించాడు. అతడు ఎంత బలవంతుడైనా, అతని ఉద్దేశ్యం ఎంత క్రూరమో తెలుసుకున్న బ్రహ్మ మళ్లీ—
ఆజగామ తదా తత్ర యత్రాసౌ దితినన్దనః ఉవాచ తస్మై భగవాన్ ప్రభుర్మధురయా గిరా
—అప్పుడు అక్కడికి వచ్చాడు, ఆ దితి కుమారుడు ఉన్న చోట. భగవంతుడు మధురమైన మాటలతో అతనితో మాట్లాడాడు.