తపసో ఽన్తే భగవతీ జనయామాస దుర్జయమ్ పుత్రమప్రతికర్మాణమ్ అజేయం వజ్రదుశ్ఛిదమ్
తపస్సు ముగిసినప్పుడు ఆ భాగ్యవతి ఓ అపరాజితుడైన కుమారుని ప్రసవించింది. అతడిని ఏ ఆయుధమూ జయించలేవు, అతడు దుర్జయుడు.
స జాతమాత్ర ఏవాభూత్ సర్వశస్త్రాస్త్రపారగః ఉవాచ మాతరం భక్త్యా మాతః కిం కరవాణ్యహమ్
పుట్టిన వెంటనే అతడు అన్ని ఆయుధాల్లో నైపుణ్యం సంపాదించాడు. భక్తితో తల్లిని అడిగాడు, 'తల్లి! నేను ఏమి చేయాలి?'
తమువాచ తతో హృష్టా దితిర్దైత్యాధిపం చ సా బహవో మే హతాః పుత్రాః సహస్రాక్షేణ పుత్రక
ఆ తరువాత దితి ఆనందంతో తన కుమారుడైన దైత్యాధిపతిని ఇలా అడిగింది: 'నా కుమారులలో చాలామందిని సహస్రాక్షుడు చంపేశాడు, బిడ్డా!'
తేషాం త్వం ప్రతికర్తుం వై గచ్ఛ శక్రవధాయ చ బాఢమిత్యేవ తాముక్త్వా జగామ త్రిదివం బలీ
'వాళ్లకు ప్రతీకారం తీర్చు, ఇంద్రుణ్ని సంహరించు' అని చెప్పింది. అప్పుడు ఆ బలవంతుడు తల్లి మాట విని స్వర్గానికి వెళ్లాడు.
బద్ధ్వా తతః సహస్రాక్షం పాశేనామోఘవర్చసా మాతురన్తికమాగచ్ఛద్ వ్యాఘ్రః క్షుద్రమృగం యథా
తర్వాత, అప్రతిహత తేజస్సుతో కూడిన పాశంతో సహస్రాక్షుణ్ని కట్టేసి, వేటలో పులి చిన్న జంతువును తల్లిదగ్గరకు తేవడం లాగా అతడిని తల్లిదగ్గరకు తీసుకొచ్చాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే బ్రహ్మా కశ్యపశ్చ మహాతపాః ఆగతౌ తత్ర యత్రాస్తాం మాతాపుత్రావభీతకౌ
అప్పుడే బ్రహ్మా, మహాతపస్వి కశ్యపుడు అక్కడికి వచ్చారు. అక్కడ తల్లి కుమారుడు భయమేమీ లేకుండా నిలబడి ఉన్నారు.
దృష్ట్వా తు తావువాచేదం బ్రహ్మా కశ్యప ఏవ చ ముఞ్చైనం పుత్ర దేవేన్ద్రం కిమనేన ప్రయోజనమ్
వారిని చూసి బ్రహ్మా, కశ్యపుడు ఇలా అన్నారు: 'కుమారా! దేవేంద్రుణ్ని విడిచిపెట్టు. ఇతడిని పట్టుకుని నీకు ఏమి లాభం?'
అపమానో వధః ప్రోక్తః పుత్ర సంభావితస్య చ అస్మద్వాక్యేన యో ముక్తో విద్ధి తం మృతమేవ చ
'గౌరవనీయుడిని చంపడం అపమానం, బిడ్డా! మన మాట విని ఎవడిని విడిచిపెడతామో అతడు చనిపోయినట్టే.'
పరస్య గౌరవాన్ముక్తః శత్రూణాం భారమావహేత్ జీవన్నేవ మృతో వత్స దివసే దివసే స తు
'ఇతరుల గౌరవం కోసం శత్రువును విడిచిపెడితే, అతడు శత్రువుల భారాన్ని మోయాలి. బిడ్డా! బ్రతికున్నా, అతడు ప్రతిరోజూ చనిపోతూనే ఉంటాడు.'
మహతాం వశమాయాతే వైరం నైవాస్తి వైరిణి ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు వజ్రాఙ్గః ప్రణతో వాక్యమబ్రవీత్
'మహానుభావుల ఆజ్ఞకు లోబడినవారికి శత్రువుతో శత్రుత్వం ఉండదు.' ఇది విని వజ్రాంగుడు నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు.
న మే కృత్యమనేనాస్తి మాతురాజ్ఞా కృతా మయా త్వం సురాసురనాథో ఽసి మమ చ ప్రపితామహః
'ఇతడితో నాకు ఇక పని లేదు. తల్లి ఆజ్ఞను నేను నెరవేర్చాను. మీరు దేవతలూ, అసురులూ అందరికీ అధిపతి, నాకు ప్రపితామహుడు.'
కరిష్యే త్వద్వచో దేవ ఏష ముక్తః శతక్రతుః తపసే మే రతిర్దేవ నిర్విఘ్నం చైవ మే భవేత్
'దేవా! మీ మాటను నేను పాటిస్తాను. శతక్రతువు విడిపోవచ్చు. నాకు తపస్సులో మనస్సు నిలబడాలని, ఎలాంటి ఆటంకమూ రాకూడదని కోరుకుంటున్నాను.'
త్వత్ప్రసాదేన భగవన్న్ ఇత్యుక్త్వా విరరామ సః తస్మింస్తూష్ణీం స్థితే దైత్యే ప్రోవాచేదం పితామహః
భగవంతుడా, నీ కృప వల్ల అని చెప్పి, ఆ దైత్యుడు మౌనంగా నిలిచిపోయాడు. అతడు అలా నిశ్శబ్దంగా ఉండగా, పితామహుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు.
తపస్త్వం క్రూరమాపన్నో హ్య్ అస్మచ్ఛాసనసంస్థితః అనయా చిత్తశుద్ధ్యా తే పర్యాప్తం జన్మనః ఫలమ్
నీవు మా ఆజ్ఞను పాటిస్తూ కఠినమైన తపస్సు చేశావు. ఈ మనస్సు పవిత్రతతో నీ జన్మ ఫలం సంపూర్ణమైంది.
ఇత్యుక్త్వా పద్మజః కన్యాం ససర్జాయతలోచనామ్ తామస్మై ప్రదదౌ దేవః పత్న్యర్థం పద్మసమ్భవః
అలా చెప్పి, పద్మజుడు పద్మపత్రాల్లాంటి కన్నులు కలిగిన ఒక కన్యను సృష్టించాడు. ఆ దేవుడు పద్మసంభవుడు ఆమెను అతనికి భార్యగా ఇచ్చాడు.
వరాఙ్గీతి చ నామాస్యాః కృత్వా యాతః పితామహః వజ్రాఙ్గో ఽపి తయా సార్ధం జగామ తపసే వనమ్
ఆమెకు వరాంగి అని పేరు పెట్టి, పితామహుడు వెళ్లిపోయాడు. వజ్రాంగుడు ఆమెతో కలిసి తపస్సు కోసం అడవికి వెళ్లాడు.
ఊర్ధ్వబాహుః స దైత్యేన్ద్రో ఽచరదబ్దసహస్రకమ్ కాలం కమలపత్త్రాక్షః శుద్ధబుద్ధిర్ మహాతపాః
ఆ దైత్యాధిపతి చేతులు పైకి ఎత్తి, వేల సంవత్సరాలు కఠిన తపస్సు చేశాడు. కాలుడు పద్మపత్రాలాంటి కన్నులు కలవాడు, శుద్ధమైన మనస్సు గలవాడు, గొప్ప తపస్సు చేయగలవాడు.
తావచ్చావాఙ్ముఖః కాలం తావత్పఞ్చాగ్నిమధ్యగః నిరాహారో ఘోరతపాస్ తపోరాశిరజాయత
అంతకాలం అతడు తలకిందా నిలబడి, ఐదు అగ్నుల మధ్య తపస్సు చేస్తూ, ఆహారం లేకుండా, భయంకరమైన తపస్సుతో తపస్సులో లీనమయ్యాడు.
తతః సో ఽన్తర్జలే చక్రే కాలం వర్షసహస్రకమ్ జలాన్తరం ప్రవిష్టస్య తస్య పత్నీ మహావ్రతా
తర్వాత అతడు నీళ్లలో వేల సంవత్సరాలు తపస్సు చేశాడు. అతడు నీళ్లలోకి ప్రవేశించినప్పుడు, అతని భార్య మహావ్రతాన్ని పాటిస్తూ,
తస్యైవ తీరే సరసస్ తత్ప్రీత్యా మౌనమాస్థితా నిరాహారా తపో ఘోరం ప్రవివేశ మహాద్యుతిః
అదే సరస్సు తీరంలో, భర్త కోసం మౌనంగా ఉండి, ఆహారం లేకుండా, భయంకరమైన తపస్సు చేస్తూ, మహాతేజస్సుతో తపస్సులో లీనమైంది.
తస్యాం తపసి వర్తన్త్యామ్ ఇన్ద్రశ్చక్రే విభీషికామ్ భూత్వా తు మర్కటస్తత్ర తదాశ్రమపదం మహాన్
ఆమె తపస్సులో ఉండగా, ఇంద్రుడు భయపెట్టే విధంగా, పెద్ద కోతిగా మారి ఆమె ఆశ్రమానికి వచ్చాడు.
చక్రే విలోలం నిఃశేషం తుమ్బీఘటకరణ్డకమ్ తతస్తు మేఘరూషేణ కమ్పం తస్యాకరోన్మహాన్
ఆమె తుంబాలూ, గడలూ, బుట్టలూ అన్నీ ఊపి చెల్లాచెదురుగా చేశాడు. ఆ తరువాత మేఘంగా మారి అక్కడ పెద్ద దడిపాటు కలిగించాడు.
తతో భుజంగరూపేణ బద్ధ్వా చ చరణద్వయమ్ అపాకర్షత్తతో దూరం భ్రమంస్తస్యా మహీమిమామ్
తర్వాత పాము రూపంలోకి మారి, ఆమె రెండు కాళ్లు కట్టేసి, దూరంగా లాగి, ఆమెను భూమి మీద తిరిగేలా చేశాడు.
తపోబలాఢ్యా సా తస్య న వధ్యత్వం జగామ హ తతో గోమాయురూపేణ తస్యాదూషయదాశ్రమమ్
ఆమె తపస్సు శక్తితో అతనివల్ల ఏమీ కాలేదు. తర్వాత గోమాయురూపంలోకి మారి ఆమె ఆశ్రమాన్ని మలినం చేశాడు.
తతస్తు మేఘరూపేణ తస్యాః క్లేదయదాశ్రమమ్ భీషికాభిర్ అనేకాభిస్ తాం క్లిశ్యన్పాకశాసనః
తర్వాత మేఘరూపంలోకి మారి ఆమె ఆశ్రమాన్ని తడిపాడు. పాకశాసనుడు అనేక భయాలతో ఆమెను బాధించాడు.
విరరామ యదా నైవం వజ్రాఙ్గమహిషీ తదా శైలస్య దుష్టతాం మత్వా శాపం దాతుం వ్యవస్థితా
వజ్రాంగుని భార్య తపస్సు మానకుండా ఉండగా, ఆ పర్వతమే దోషమని భావించి, శాపం ఇవ్వాలని నిర్ణయించింది.
స శాపాభిముఖాం దృష్ట్వా శైలః పురుషవిగ్రహః ఉవాచ తాం వరారోహాం వరాఙ్గీం భీరుచేతనః
ఆమె శాపం ఇవ్వబోతున్నదని చూసి, ఆ పర్వతం మనిషి రూపంలోకి వచ్చి, భయంతో ఉన్న మనసుతో, అందమైన వరాంగిని ఇలా అడిగాడు.
నాహం వరాఙ్గనే దుష్టః సేవ్యో ఽహం సర్వదేహినామ్ విభ్రమం తు కరోత్యేష రుషితః పాకశాసనః
వరాంగీ, నేను చెడ్డవాడిని కాదు. అన్ని జీవులు నన్ను సేవించాలి. పాకశాసనుడు కోపంతో ఈ కలహాన్ని కలిగిస్తున్నాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే జాతః కాలో వర్షసహస్రికః తస్మిన్గతే తు భగవాన్ కాలే కమలసంభవః తుష్టః ప్రోవాచ వజ్రాఙ్గం తమాగమ్య జలాశ్రయమ్
అంతలో వేల సంవత్సరాల కాలం పూర్తయ్యింది. ఆ కాలం గడిచిన తరువాత, పద్మసంభవుడు సంతోషంతో నీళ్లలో ఉన్న వజ్రాంగుని దగ్గరకు వచ్చి ఇలా అన్నాడు.
దదామి సర్వకామాంస్తే ఉత్తిష్ఠ దితినన్దన ఏవముక్తస్తదోత్థాయ దైత్యేన్ద్రస్తపసాం నిధిః ఉవాచ ప్రాఞ్జలిర్వాక్యం సర్వలోకపితామహమ్
నీకు కావాల్సినవన్నీ ఇస్తాను, దితి కుమారుడా, లేచి రా. అలా అన్న తరువాత, తపస్సులో నిధిగా ఉన్న దైత్యాధిపతి లేచి, చేతులు జోడించి, అన్ని లోకాల పితామహుని ఇలా అడిగాడు.