సవిద్యున్మాలినస్తే వై సమయా దితినన్దనాః మోదమానాః సమాసేదుర్ దేవదేవైః సురారయః
విద్యుత్ మెరుపులతో అలంకరించబడిన దితి కుమారులు, ఆనందంగా దేవతలతో, దేవత శత్రువులతో కూడి చేరారు.
మర్తవ్యకృతబుద్ధీనాం జయే చానిశ్చితాత్మనామ్ అబలానాం చమూర్హ్యాసీద్ అబలావయవా ఇవ
చావు నిర్ణయించుకున్న, విజయంపై సందేహంగా ఉన్న వారిలో, బలహీనమైన సైన్యం బలహీన అవయవాలున్న శరీరంలా కనిపించింది.
విగర్జన్త ఇవామ్భోదా అమ్భోదసదృశత్విషః ప్రయుధ్య యుద్ధకుశలాః పరస్పరకృతాగసః
వారు మేఘాల్లా గర్జిస్తూ, మేఘాల్లా మెరుస్తూ, యుద్ధంలో నిపుణులై, ఒకరిపై ఒకరు కోపంతో పోరాడారు.
ధూమాయన్తో జ్వలద్భిశ్చ ఆయుధైశ్చన్ద్రవర్చసైః కోపాద్వా యుద్ధలుబ్ధాశ్చ కుట్టయన్తే పరస్పరమ్
వారు పొగలు, జ్వాలలు పొగలేస్తూ, చంద్రుడి వలె మెరిసే ఆయుధాలతో, కోపంతో, యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా, ఒకరిని ఒకరు గట్టిగా కొట్టుకున్నారు.
వజ్రాహతాః పతన్త్యన్యే బాణైరన్యే విదారితాః అన్యే విదారితాశ్చక్రైః పతన్తి హ్యుదధేర్జలే
కొంతమంది వజ్రాలతో కొట్టబడి పడిపోతున్నారు; మరికొందరు బాణాలతో ఛేదింపబడి, ఇంకొందరు చక్రాలతో చీలిపోతూ సముద్రపు నీటిలోకి కూలిపోతున్నారు.
ఛిన్నస్రగ్దామహారాశ్చ ప్రమృష్టామ్బరభూషణాః తిమినక్రగణే చైవ పతన్తి ప్రమథాః సురాః
వీరికి వేసుకున్న పూలహారాలు, గొప్ప ఆభరణాలు తెగిపోవడం, వస్త్రాలు, నగలు చెల్లాచెదురవడం వల్ల దేవతలు తిమింగలాలు, మొసళ్ల మధ్య పడిపోతున్నారు.
గదానాం ముసలానాం చ తోమరాణాం పరశ్వధామ్ వజ్రశూలర్ష్టిపాతానాం పట్టిశానాం చ సర్వతః
ప్రతి చోటా గదలు, మొసళ్ళు, కుఠారాలు, పరశువులు, వజ్రాలు, శూలాలు, కటారాలు, ఖడ్గాలు వర్షంలా కురుస్తున్నాయి.
గిరిశృఙ్గోపలానాం చ ప్రేరితానాం ప్రమన్యుభిః సజవానాం దానవానాం సధూమానాం రవిత్విషామ్ ఆయుధానాం మహానోఘః సాగరౌఘే పతత్యపి
కొండ శిఖరాలు, చెట్లు, ఆగ్రహంతో వేగంగా విసిరిన పొగలు, ప్రకాశంతో కూడిన దానవుల ఆయుధాల మహాస్రోతస్సు కూడా ఉప్పొంగుతున్న సముద్రంలో పడిపోతోంది.
ప్రవృద్ధవేగైస్తైస్తత్ర సురాసురకరేరితైః ఆయుధైస్త్రస్తనక్షత్రః క్రియతే సంక్షయో మహాన్
దేవతలు, దానవులు విసిరిన ఆ ఆయుధాల వేగంతో నక్షత్రాలు వణికిపోతూ, అక్కడ గొప్ప విధ్వంసం జరుగుతోంది.
క్షుద్రాణాం గజయోర్యుద్ధే యథా భవతి సంక్షయః దేవాసురగణైస్ తద్వత్ తిమినక్రక్షయో ఽభవత్
చిన్న ఏనుగుల యుద్ధంలో ఎలా నాశనం జరుగుతుందో, అలాగే దేవతలు, దానవుల మధ్య తిమింగలాలు, మొసళ్ల నాశనం జరిగింది.
విద్యున్మాలీ చ వేగేన విద్యున్మాలీ ఇవామ్బుదః విద్యుర్మాలఘనోన్నాదో నన్దీశ్వరమభిద్రుతః
విద్యున్మాలి మెరుపులతో అలంకరించబడిన మేఘంలా వేగంగా, మేఘగర్జనలా గర్జిస్తూ నందీశ్వరుని వైపు దూసుకెళ్లాడు.
స తం తమోరివదనం ప్రణదన్వదతాం వరః ఉవాచ యుధి శైలాదిం దానవో ఽమ్బుధినిఃస్వనః
ఆ దానవుడు మేఘంలా గర్జిస్తూ, గొప్ప స్వరంతో, యుద్ధంలో కొండలా ఉన్న నందీశ్వరుని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
యుద్ధాకాఙ్క్షీ తు బలవాన్ విద్యున్మాల్యహమాగతః యది త్విదానీం మే జీవన్ ముచ్యసే నన్దికేశ్వర న విద్యున్మాలిహననం వచోభిర్యుధి దానవ
యుద్ధానికి ఆశతో, బలవంతుడైన నేను విద్యున్మాలి ఇక్కడికి వచ్చాను. నందీకేశ్వరా! నీవు ఇప్పుడు ప్రాణాలతో తప్పించుకుంటే, యుద్ధంలో మాటలతో విద్యున్మాలి చావడం జరగదు, దానవా!
తమ్ ఏవంవాదినం దైత్యం నన్దీశస్తపతాం వరః ఉవాచ ప్రహరంస్తత్ర వాక్యాలంకారకోవిదః
అలా మాట్లాడుతున్న ఆ దానవునికి, తపస్సులో ప్రథముడైన, మాటల అలంకారంలో నిపుణుడైన నందీశుడు అక్కడ, 'ఇక్కడే దాడి చేయి!' అని సమాధానం ఇచ్చాడు.
దానవా ధర్మకామాణాం నైషో ఽవసర ఇత్యుత శక్తో హన్తుం కిమాత్మానం జాతిదోషాద్ విబృంహసి
దానవా! ధర్మాన్ని కోరేవారికి ఇది సమయం కాదు. నీవు హత్య చేయగలిగితే, నీ జన్మదోషం వల్ల ఎందుకు వెనకడుగు వేస్తున్నావు?
యది తావన్మయా పూర్వం హతో ఽసి పశువద్యథా ఇదానీం వా కథం నామ న హింస్యే క్రతుదూషణమ్
నేను నిన్ను ముందే, లేదా ఇప్పుడైనా, జంతువులా హతమార్చితే, యజ్ఞాన్ని భంగపరిచేవాడిని ఎందుకు హింసించకూడదు?
సాగరం తరతే దోర్భ్యాం పాతయేద్యో దివాకరమ్ సో ఽపి మాం శక్నుయాన్నైవ చక్షుర్భ్యాం సమవేక్షితుమ్
బాహువులతో సముద్రాన్ని దాటి, సూర్యుడిని కింద పడేసే వాడైనా, నన్ను కన్నులతో చూడలేడు.
ఇత్యేవంవాదినం తత్ర నన్దినం తన్నిభో బలే బిభేదైకేషుణా దైత్యః కరేణార్క ఇవామ్బుదమ్
అలా మాట్లాడుతున్న నందీని పోలిన వాడిని, ఆ దానవుడు ఒకే బాణంతో కొట్టాడు. అది సూర్యుడు మేఘాన్ని తడిపినట్లుగా కనిపించింది.
వక్షసః స శరస్తస్య పపౌ రుధిరముత్తమమ్ సూర్యస్త్వాత్మప్రభావేణ నద్యర్ణవజలం యథా
ఆ బాణం అతని ఛాతీ నుంచి ఉత్తమమైన రక్తాన్ని పీల్చుకుంది. అది సూర్యుడు తన కాంతితో నదులు, సముద్రాల నీటిని ఎత్తిపడేసినట్లుగా ఉంది.
స తేన సుప్రహారేణ ప్రథమం చాతిరోపితః హస్తేన వృక్షముత్పాట్య చిక్షేప గజరాడివ
ఆ బలమైన దెబ్బతో మొదట అతను తడబడిపోయాడు. వెంటనే చేతితో ఒక చెట్టును పీకి, ఏనుగుల అధిపతి లాగా విసిరాడు.
వాయునున్నః స చ తరుః శీర్ణపుష్పో మహారవః విద్యున్మాలిశరైశ్ఛిన్నః పపాత పతగేశవత్
ఆ చెట్టు గాలికి తాకి, పువ్వులు ఊడి, గొప్ప శబ్దంతో గర్జించింది. విద్యున్మాలి బాణాలతో కోసిపడేసి, పక్షిరాజు లాగా నేలపై పడిపోయింది.
వృక్షమాలోక్య తం ఛిన్నం దానవేన వరేషుభిః రోషమాహారయత్తీవ్రం నన్దీశ్వరః సువిగ్రహః
ఆ చెట్టు దానవుడు గొప్ప బాణాలతో కోసిపడేసినదాన్ని చూసి, మహాబలుడు నందీశ్వరుడు తీవ్రమైన కోపంతో నిండిపోయాడు.
సోద్యమ్య కరమారావే రవిశక్రకరప్రభమ్ దుద్రావ హన్తుం స క్రూరం మహిషం గజరాడివ
తన చేతిని పైకి ఎత్తి, సూర్యుడు మరియు ఇంద్రుని కాంతితో మెరుస్తూ, ఆ క్రూరమైన మహిషుని సంహరించేందుకు, గజరాజు లాగా దూసుకెళ్లాడు.
తమాపతన్తం వేగేన వేగవాన్ప్రసభం బలాత్ విద్యున్మాలీ శరశతైః పూరయామాస నన్దినమ్
అతడు ఉద్ధృతంగా, వేగంగా దూసుకొస్తుండగా, విద్యున్మాలి నందిని మీద వందలాది బాణాలతో వర్షంలా కురిపించాడు.
శరకణ్టకితాఙ్గో వై శైలాదిః సో ఽభవత్పునః అరేర్గృహ్య రథం తస్య మహతః ప్రయయౌ జవాత్
బాణాలతో శరీరం గాయపడి, శైలాది మళ్లీ పర్వతంలా మారిపోయాడు. ఆ మహా రథాన్ని పట్టుకుని, వేగంగా అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయాడు.
విలమ్బితాశ్వో విశిరో భ్రమితశ్చ రణే రథః పపాత మునిశాపేన సాదిత్యో ఽర్కరథో యథా
అతని గుర్రం ఆలస్యమై, తల తిరుగుతూ, యుద్ధంలో రథం చక్కర్లు కొడుతూ ఉండగా, మునిశాపం వల్ల అతడు పడిపోయాడు. అది సూర్యుని రథం పడిపోవడం లాంటిది.
అన్తరాన్నిర్గతశ్చైవ మాయయా స దితేః సుతః ఆజఘాన తదా శక్త్యా శైలాదిం సమవస్థితమ్
అప్పుడు దితి కుమారుడు మాయతో లోపల నుంచి బయటకు వచ్చి, నిలబడిన శైలాదిని శక్తితో గట్టిగా కొట్టాడు.
తామేవ తు వినిష్క్రమ్య శక్తిం శోణితభూషితామ్ విద్యున్మాలినముద్దిశ్య చిక్షేప ప్రమథాగ్రణీర్
ఆ రక్తంతో తడిసిన శక్తిని తీసి, ప్రమథగణాధిపతి విద్యున్మాలిని లక్ష్యంగా చేసుకుని శైలాది విసిరాడు.
తయా భిన్నతనుత్రాణో విభిన్నహృదయస్త్వపి విద్యున్మాల్యపతద్భూమౌ వజ్రాహత ఇవాచలః
ఆ శక్తి అతని కవచాన్ని చీల్చి, హృదయాన్ని పగలగొట్టి, విద్యున్మాలి మెరుపు తగిలిన పర్వతంలా భూమిపై పడిపోయాడు.
విద్యున్మాలిని నిహతే సిద్ధచారణకింనరాః సాధు సాధ్వితి చోక్త్వా తే పూజయన్త ఉమాపతిమ్
విద్యున్మాలి పడిపోయిన తర్వాత సిద్ధులు, చారణులు, కిన్నరులు 'బాగుంది, బాగుంది!' అని పలికి, ఉమాపతిని పూజించారు.