ధూతప్రసూనప్రభవః సుబన్ధః సూర్యే గతే వై త్రిపురే బభూవ సమర్మరో నూపురమేఖలానాం శబ్దశ్చ సంబాధతి కోకిలానామ్
సూర్యుడు అస్తమించాక త్రిపురలో, తాజా పువ్వులతో అలంకరించిన గజ్జెలు, మెఖలాల శబ్దం, కోకిలల కూకలు కలిసిపోయి, అంతటా మారుమోగాయి.
ప్రియావగూఢా దయితోపగూఢా కాచిత్ప్రరూఢాఙ్గరుహాపి నారీ సుచారుబాష్పాఙ్కురపల్లవానాం నవామ్బుసిక్తా ఇవ భూమిరాసీత్
కొంతమంది స్త్రీలు ప్రియుని ఆలింగనంలో, రోమాలు నిక్కబొడుచుకొని, అందమైన కన్నీటి చినుకులు కొత్త వానతో తడిసిన మొక్కల ముద్దుల్లా మెరిసాయి.
శశాఙ్కపాదైరుపశోభితేషు ప్రాసాదవర్యేషు వరాఙ్గనానామ్ మాధుర్యభూతాభరణా మహాన్తః స్వనా బభూవుర్మదనేషు తుల్యాః
చంద్రుని కాంతితో మెరిసే అద్భుతమైన ప్రాసాదాలలో, సుందరీలు తమ మధురమైన ఆభరణాల ధ్వనితో, మన్మథుని సమానంగా మత్తులో నిండిపోయారు.
పానేన ఖిన్నా దయితాతివేలం కపోలమాజిఘ్రసి కిం మమేదమ్ ఆరోహ మే శ్రోణిమిమాం విశాలాం పీనోన్నతాం కాఞ్చనమేఖలాఢ్యామ్
పానంతో అలసిపోయి, ప్రియుని కోసం తపిస్తూ ఉన్న ఒక స్త్రీ, 'ఎందుకు నా చెంపను అంతగా వాసుకుంటున్నావు? రా, నా విస్తారమైన, పుష్టిగా ఉన్న, బంగారు మెఖలాతో అలంకరించిన నడుముపైకి ఎక్కు' అని అంటోంది.
రథ్యాసు చన్ద్రోదయభాసితాసు సురేన్ద్రమార్గేషు చ విస్తృతేషు దైత్యాఙ్గనా యూథగతా విభాన్తి తారా యథా చన్ద్రమసో దివాన్తే
చంద్రోదయంతో ప్రకాశించిన వీధుల్లో, విశాలమైన రాజమార్గాల్లో, దానవ స్త్రీలు గుంపులుగా సంచరిస్తూ, చంద్రుని చుట్టూ తారలవలె సాయంత్రం వెలుగులో మెరిసిపోతున్నారు.
అట్టాట్టహాసేషు చ చామరేషు ప్రేఙ్ఖాసు చాన్యా మదలోలభావాత్ సందోలయన్తే కలసమ్ప్రహాసాః ప్రోవాచ కాఞ్చీ గుణసూక్ష్మనాదా
పగటిపూట నవ్వులు, చామరాల ఊపులతో, మరికొందరు మత్తులో ఊగుతూ, నవ్వుల చిలకలతో నడుస్తారు. ఆ సమయంలో మెఖలాల మృదువైన శబ్దం వినిపిస్తుంది.
అమ్లానమాలాన్వితసున్దరీణాం పర్యాయ ఏషో ఽస్తి చ హర్షితానామ్ శ్రూయన్తి వాచః కలధౌతకల్పా వాపీషు చాన్యే కలహంసశబ్దాః
చిరకాలంగా మురిసిపోతున్న పుష్పమాలలతో అలంకరించబడిన అందమైన యువతులు ఆనందంతో నవ్వుతూ, వారి స్వరాలు మెత్తగా మృదువుగా వినిపిస్తున్నాయి. కొంత దూరంలో, వాపీల్లో హంసల గానాలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి.
కాఞ్చీకలాపశ్చ సహాఙ్గరాగః ప్రేఙ్ఖాసు తద్రాగకృతాశ్చ భావాః ఛిన్దన్తి తాసామసురాఙ్గనానాం ప్రియాలయాన్ మన్మథమార్గణానామ్
ఆ యువతుల నడుము బెల్టులు, వారి శరీర సుగంధం, ఆ సుగంధంతో కలిగే భావాలు, అసురస్త్రీల ప్రియమైన గృహాలను, మన్మథబాణాలకు ఇష్టమైన వాటిని, పూర్తిగా చెదగొడుతున్నాయి.
చిత్రామ్బరశ్చోద్ధృతకేశపాశః సందోల్యమానః శుశుభే ఽసురీణామ్ సుచారువేశాభరణైరుపేతస్ తారాగణైర్ జ్యోతిరివాస చన్ద్రః
వివిధ రంగుల వస్త్రాలు ధరించి, జుట్టు విడిచిపెట్టి, ఊగుతూ, అందమైన అలంకారాలతో మెరిసిపోతూ, ఆ అసురస్త్రీలు నక్షత్రాల మధ్య చంద్రునిలా ప్రకాశించిపోతున్నారు.
సందోలనాద్ ఉచ్ఛ్వసితైశ్ఛిన్నసూత్రైః కాఞ్చీభ్రష్టైర్మణిభిర్విప్రకీర్ణైః దోలాభూమిస్తైర్విచిత్రా విభాతి చన్ద్రస్య పార్శ్వోపగతైర్ విచిత్రా
ఆ ఊగింపు వల్ల, విడిపోయిన దారాలు, జారి పడిన బెల్టులు, చెల్లాచెదురైన రత్నాలతో, ఊయల కింద నేల రంగురంగులుగా మెరిసిపోతోంది. అది చంద్రుని పక్కన ఉన్న వర్ణాల వలె కనబడుతోంది.
సచన్ద్రికే సోపవనే ప్రదోషే రుతేషు వృన్దేషు చ కోకిలానామ్ శరవ్యయం ప్రాప్య పురే ఽసురాణాం ప్రక్షీణబాణో మదనశ్చచార
చంద్రకాంతి పరచిన తోటల్లో, సాయంకాలంలో, కోకిలల గీతాల మధ్య, మన్మథుడు తన బాణాలు ఖర్చయిపోయి, అసురుల పట్టణంలో సంచరిస్తున్నాడు.
చన్ద్రో ఽథ కున్దకుసుమాకరహారవర్ణో జ్యోత్స్నావితానరహితో ఽభ్రసమానవర్ణః విఛాయతాం హి సముపేత్య న భాతి తద్వద్ భాగ్యక్షయే ధనపతిశ్చ నరో వివర్ణః
తరువాత చంద్రుడు మల్లెపువ్వుల హారంలా తెల్లగా ఉన్నా, చంద్రకాంతి లేకుండా, మేఘంలా కనిపిస్తూ, మెరుగు కోల్పోతాడు. అలాగే, అదృష్టం పోయినప్పుడు ధనవంతుడు కూడా కళ తప్పిపోతాడు.
చన్ద్రప్రభామరుణసారథినాభిభూయ సంతప్తకాఞ్చనరథాఙ్గసమానబిమ్బః స్థిత్వోదయాగ్రముకుటే బహురేవ సూర్యో భాత్యమ్బరే తిమిరతోయవహాం తరిష్యన్
చంద్రుని కాంతిని మించిపోయే ఎర్రటి సారథితో, వేడెక్కిన బంగారు చక్రంలా ఉన్న సూర్యుడు, ఉదయ శిఖరంపై నిలబడి, ఆకాశంలో బాగా ప్రకాశిస్తూ, చీకటి నీటిని దాటి పోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాడు.
ఉదితే తు సహస్రాంశౌ మేరౌ భాసాకరే రవౌ నదద్దేవబలం కృత్స్నం యుగాన్త ఇవ సాగరః
వెయ్యి కిరణాలున్న సూర్యుడు మెరుపుతో మెరుస్తూ, మేరు పర్వతంపై ఉదయించగా, దేవతల సమూహం సముద్రం యుగాంతంలో గర్జించునట్లు గట్టిగా అరవసాగింది.
సహస్రనయనో దేవస్ తతః శక్రః పురందరః సవిత్తదః సవరుణస్ త్రిపురం ప్రయయౌ హరః
తర్వాత వెయ్యికళ్లున్న దేవేంద్రుడు, పురందరుడు, సవిత, వరుణుడు, హరుడు కలిసి త్రిపురానికి వెళ్లారు.
తే నానావిధరూపాశ్చ ప్రమథాతిప్రమాథినః యయుః సింహరవైర్ ఘోరైర్ వాదిత్రనినదైరపి
వారు అనేక రూపాల్లో, భయంకరమైన సింహపు గర్జనలతో, డప్పుల మోగింపులతో ముందుకు సాగారు.
తతో వాదితవాదిత్రైశ్ చాతపత్రైర్మహాద్రుమైః బభూవ తద్బలం దివ్యం వనం ప్రచలితం యథా
ఆ సమయంలో, డప్పులు, గొడుగులు, పెద్ద చెట్లతో ఆ దివ్య సైన్యం అడవి ఊగినట్లు కదిలింది.
తదాపతన్తం సమ్ప్రేక్ష్య రౌద్రం రుద్రబలం మహత్ సంక్షోభో దానవేన్ద్రాణాం సముద్రప్రతిమో బభౌ
రౌద్రుడి మహా సైన్యం భయంకరంగా ముందుకు వస్తున్నదాన్ని చూసి, దానవేంద్రులు సముద్రంలా కలకలమయ్యారు.
తే చాసీన్పట్టిశాఞ్శక్తీః శూలదణ్డపరశ్వధాన్ శరాసనాని వజ్రాణి గురూణి ముసలాని చ
వారు కత్తులు, శక్తులు, త్రిశూలాలు, దండాలు, పరశువులు, విల్లు, బాణాలు, వజ్రాలు, బరువైన గదలు పట్టుకున్నారు.
ప్రగృహ్య కోపరక్తాక్షాః సపక్షా ఇవ పర్వతాః నిజఘ్నుః పర్వతఘ్నాయ ఘనా ఇవ తపాత్యయే
వారు వాటిని గట్టిగా పట్టుకుని, కోపంతో కళ్లెర్రగా, రెక్కలున్న పర్వతాల్లా, మేఘాలు పర్వతాలను కొట్టినట్లు ఎదురుదాడి చేశారు.
సవిద్యున్మాలినస్తే వై సమయా దితినన్దనాః మోదమానాః సమాసేదుర్ దేవదేవైః సురారయః
విద్యుత్ మెరుపులతో అలంకరించబడిన దితి కుమారులు, ఆనందంగా దేవతలతో, దేవత శత్రువులతో కూడి చేరారు.
మర్తవ్యకృతబుద్ధీనాం జయే చానిశ్చితాత్మనామ్ అబలానాం చమూర్హ్యాసీద్ అబలావయవా ఇవ
చావు నిర్ణయించుకున్న, విజయంపై సందేహంగా ఉన్న వారిలో, బలహీనమైన సైన్యం బలహీన అవయవాలున్న శరీరంలా కనిపించింది.
విగర్జన్త ఇవామ్భోదా అమ్భోదసదృశత్విషః ప్రయుధ్య యుద్ధకుశలాః పరస్పరకృతాగసః
వారు మేఘాల్లా గర్జిస్తూ, మేఘాల్లా మెరుస్తూ, యుద్ధంలో నిపుణులై, ఒకరిపై ఒకరు కోపంతో పోరాడారు.
ధూమాయన్తో జ్వలద్భిశ్చ ఆయుధైశ్చన్ద్రవర్చసైః కోపాద్వా యుద్ధలుబ్ధాశ్చ కుట్టయన్తే పరస్పరమ్
వారు పొగలు, జ్వాలలు పొగలేస్తూ, చంద్రుడి వలె మెరిసే ఆయుధాలతో, కోపంతో, యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా, ఒకరిని ఒకరు గట్టిగా కొట్టుకున్నారు.
వజ్రాహతాః పతన్త్యన్యే బాణైరన్యే విదారితాః అన్యే విదారితాశ్చక్రైః పతన్తి హ్యుదధేర్జలే
కొంతమంది వజ్రాలతో కొట్టబడి పడిపోతున్నారు; మరికొందరు బాణాలతో ఛేదింపబడి, ఇంకొందరు చక్రాలతో చీలిపోతూ సముద్రపు నీటిలోకి కూలిపోతున్నారు.
ఛిన్నస్రగ్దామహారాశ్చ ప్రమృష్టామ్బరభూషణాః తిమినక్రగణే చైవ పతన్తి ప్రమథాః సురాః
వీరికి వేసుకున్న పూలహారాలు, గొప్ప ఆభరణాలు తెగిపోవడం, వస్త్రాలు, నగలు చెల్లాచెదురవడం వల్ల దేవతలు తిమింగలాలు, మొసళ్ల మధ్య పడిపోతున్నారు.
గదానాం ముసలానాం చ తోమరాణాం పరశ్వధామ్ వజ్రశూలర్ష్టిపాతానాం పట్టిశానాం చ సర్వతః
ప్రతి చోటా గదలు, మొసళ్ళు, కుఠారాలు, పరశువులు, వజ్రాలు, శూలాలు, కటారాలు, ఖడ్గాలు వర్షంలా కురుస్తున్నాయి.
గిరిశృఙ్గోపలానాం చ ప్రేరితానాం ప్రమన్యుభిః సజవానాం దానవానాం సధూమానాం రవిత్విషామ్ ఆయుధానాం మహానోఘః సాగరౌఘే పతత్యపి
కొండ శిఖరాలు, చెట్లు, ఆగ్రహంతో వేగంగా విసిరిన పొగలు, ప్రకాశంతో కూడిన దానవుల ఆయుధాల మహాస్రోతస్సు కూడా ఉప్పొంగుతున్న సముద్రంలో పడిపోతోంది.
ప్రవృద్ధవేగైస్తైస్తత్ర సురాసురకరేరితైః ఆయుధైస్త్రస్తనక్షత్రః క్రియతే సంక్షయో మహాన్
దేవతలు, దానవులు విసిరిన ఆ ఆయుధాల వేగంతో నక్షత్రాలు వణికిపోతూ, అక్కడ గొప్ప విధ్వంసం జరుగుతోంది.
క్షుద్రాణాం గజయోర్యుద్ధే యథా భవతి సంక్షయః దేవాసురగణైస్ తద్వత్ తిమినక్రక్షయో ఽభవత్
చిన్న ఏనుగుల యుద్ధంలో ఎలా నాశనం జరుగుతుందో, అలాగే దేవతలు, దానవుల మధ్య తిమింగలాలు, మొసళ్ల నాశనం జరిగింది.