దేవదారువనే పుష్టిర్ మేధా కాశ్మీరమణ్డలే భీమా దేవీ హిమాద్రౌ తు పుష్టిర్విశ్వేశ్వరే తథా
దేవదారువనంలో పుష్టి, కాశ్మీర్ ప్రాంతంలో మేధ, హిమాలయాల్లో భీమాదేవి, అలాగే విశ్వేశ్వరక్షేత్రంలో పుష్టి అనే పేరుతో పూజించబడతారు.
కపాలమోచనే శుద్ధిర్ మాతా కాయావరోహణే శఙ్ఖోద్ధారే ధ్వనిర్నామ ధృతిః పిణ్డారకే తథా
కపాలమోచనక్షేత్రంలో శుద్ధి, కాయావరోహణంలో మాత, శంఖోద్ధారంలో ధ్వని, అలాగే పిండారకంలో ధృతిగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
కాలా తు చన్ద్రభాగాయామ్ అచ్ఛోదే శివకారిణీ వేణాయామమృతా నామ బదర్యాముర్వశీ తథా
చంద్రభాగానదిలో కాల, అచ్చోదలో శివకారిణి, వేణానదిలో అమృత, బదరిలో ఉర్వశి అనే పేరుతో వెలుగుతారు.
ఓషధీ చోత్తరకురౌ కుశద్వీపే కుశోదకా మన్మథా హేమకూటే తు ముకుటే సత్యవాదినీ
ఉత్తరకురులో ఔషధి, కుశద్వీపంలో కుశోదకా, హేమకూటలో మన్మథ, ముకుటక్షేత్రంలో సత్యవాదినిగా పూజించబడతారు.
అశ్వత్థే వన్దనీయా తు నిధిర్వైశ్రవణాలయే గాయత్రీ వేదవదనే పార్వతీ శివసంనిధౌ
అశ్వత్తవృక్షం వద్ద వందనీయ, వైశ్రవణాలయంలో నిధి, వేదవదనంలో గాయత్రీ, శివసన్నిధిలో పార్వతిగా వెలుగుతారు.
దేవలోకే తథేన్ద్రాణీ బ్రహ్మాస్యేషు సరస్వతీ సూర్యబిమ్బే ప్రభా నామ మాతౄణాం వైష్ణవీ మతా
దేవలోకంలో ఇంద్రాణి, బ్రహ్మాసనంలో సరస్వతి, సూర్యబింబంలో ప్రభా, మాతృగణంలో వైష్ణవిగా పూజించబడతారు.
అరున్ధతీ సతీనాం తు రామాసు చ తిలోత్తమా చిత్తే బ్రహ్మకలా నామ శక్తిః సర్వశరీరిణామ్
సతీ స్త్రీల్లో అరుంధతీ, రామల్లో తిలోత్తమా, మనస్సులో బ్రహ్మకళ అనే శక్తి — ఇవన్నీ ప్రతి జీవిలో ఉంటాయి.
ఏతదుద్దేశతః ప్రోక్తం నామాష్టశతముత్తమమ్ అష్టోత్తరం చ తీర్థానాం శతమేతదుదాహృతమ్
ఇలా సంక్షేపంగా నూట ఎనిమిది ఉత్తమమైన పేర్లు చెప్పబడ్డాయి; అలాగే, నూరు పవిత్ర స్థలాలు కూడా ఇక్కడ వివరించబడ్డాయి.
యః స్మరేచ్ఛృణుయాద్ వాపి సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ఏషు తీర్థేషు యః కృత్వా స్నానం పశ్యతి మాం నరః
ఇవి ఎవరు జ్ఞాపకం చేసుకున్నా లేదా వినినా, వారు అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి పొందుతారు; ఈ తీర్థాల్లో స్నానం చేసి నన్ను దర్శించినవాడు—
సర్వపాపవినిర్ముక్తః కల్పం శివపురే వసేత్ యస్తు మత్పరమం కాలం కరోత్యేతేషు మానవః
అతడు అన్ని పాపాల నుండి పూర్తిగా విముక్తి పొంది, శివుని నగరంలో ఒక కల్పకాలం నివసిస్తాడు; అయితే, వీటిలో ఎవరు నాకు పరమమైన సమయాన్ని అర్పిస్తారో—
స భిత్త్వా బ్రహ్మసదనం పదమభ్యేతి శాంకరమ్ నామ్నామష్టశతం యస్తు శ్రావయేచ్ఛివసంనిధౌ
వారు బ్రహ్మసదనం దాటి, శివుని స్థితిని పొందుతారు. అలాగే, ఈ నూట ఎనిమిది పేర్లను శివుని సమక్షంలో ఎవరు పఠింపిస్తారో—
తృతీయాయామథాష్టమ్యాం బహుపుత్రో భవేన్నరః గోదానే శ్రాద్ధదానే వా అహన్య్ అహని వా బుధః
మూడవ లేదా ఎనిమిదవ తిథినాడు, ఆ మనిషికి అనేక మంది కుమారులు కలుగుతారు; గోధానం, శ్రాద్ధదానం లేదా ఏ రోజునైనా, జ్ఞానులు—
దేవార్చనవిధౌ విద్వాన్ పఠన్ బ్రహ్మాధిగచ్ఛతి ఏవం వదన్తీ సా తత్ర దదాహాత్మానమ్ ఆత్మనా
దేవతార్చన విధిని తెలిసినవారు దీన్ని పఠిస్తే బ్రహ్మాన్ని పొందుతారు. అలా ఆమె అక్కడ తనను తానే అర్పించుకుంది.
స్వాయమ్భువో ఽపి కాలేన దక్షః ప్రాచేతసో ఽభవత్ పార్వతీ సాభవద్దేవీ శివదేహార్ధధారిణీ
కాలక్రమంలో స్వాయంభువుడు ప్రాచేతసుడైన దక్షుడయ్యాడు; పార్వతీ దేవి, శివుని శరీరార్థాన్ని ధరించిన దేవతగా అవతరించింది.
మేనాగర్భసముత్పన్నా భుక్తముక్తిఫలప్రదా అరున్ధతీ జపన్త్యేతత్ ప్రాప యోగమనుత్తమమ్
మేనాదేవి గర్భంలో జన్మించిన ఆమె, భోగముక్తి ఫలాలను ప్రసాదిస్తుంది; అరుంధతీ ఈ పేర్లను జపించి, అత్యుత్తమ యోగాన్ని పొందింది.
పురూరవాశ్చ రాజర్షిలోకే వ్యజేయతామ్ అగాత్ యయాతిః పుత్రలాభం చ ధనలాభం చ భార్గవః
రాజర్షుల లోకంలో పురూరవుడు కీర్తిని పొందాడు; యయాతి కుమారులు, ధనం పొందాడు; భార్గవుడు కూడా అలాగే ఫలితాన్ని పొందాడు.
తథాన్యే దేవదైత్యాశ్చ బ్రాహ్మణాః క్షత్రియాస్తథా వైశ్యాః శూద్రాశ్చ బహవః సిద్ధిమీయుర్యథేప్సితామ్
అలాగే, ఇతర దేవతలు, దానవులు, బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, అనేక మంది శూద్రులు కూడా తమకు కావలసిన సిద్ధిని పొందారు.
యత్రైతల్లిఖితం తిష్ఠేత్ పూజ్యతే దేవసంనిధౌ న తత్ర శోకో దౌర్గత్యం కదాచిదపి జాయతే
ఇది ఎక్కడ రాసి, దేవతల సమక్షంలో పూజిస్తారో, అక్కడ ఎప్పుడూ దుఃఖం లేదా దారిద్ర్యం కలగదు.
లోకాః సోమపథా నామ యత్ర మారీచనన్దనాః వర్తన్తే దేవ పితరో దేవా యాన్భావయన్త్యలమ్
సోమపథం అనే లోకాలు ఉన్నాయి, అక్కడ మారీచుని సంతానమైన పితృదేవతలు నివసిస్తున్నారు. ఆ దేవతలను దేవతలు ఎల్లప్పుడూ గౌరవిస్తారు.
అగ్నిష్వాత్తా ఇతి ఖ్యాతా యజ్వానో యత్ర సంస్థితాః అచ్ఛోదా నామ తేషాం తు మానసీ కన్యకా నదీ
అక్కడ యజ్ఞాలు చేసే అగ్నిష్వత్తులు అనే వారు ప్రసిద్ధి చెందారు; వారిలో అచ్చోద అనే మానసిక కుమార్తె నది ఉంది.
అచ్ఛోదం నామ చ సరః పితృభిర్నిర్మితం పురా అచ్ఛోదా తు తపశ్చక్రే దివ్యం వర్షసహస్రకమ్
అక్కడ పితృదేవతలు చాలా కాలం క్రితం నిర్మించిన అచ్చోద అనే సరస్సు ఉంది; అచ్చోద ఆ సరస్సులో వేల సంవత్సరాలు దివ్య తపస్సు చేసింది.
ఆజగ్ముః పితరస్తుష్టాః కిల దాతుం చ తాం వరమ్ దివ్యరూపధరాః సర్వే దివ్యమాల్యానులేపనాః
ఆమె తపస్సు చూసి సంతోషించిన పితృదేవతలు, ఆమెకు వరం ఇవ్వడానికి అక్కడికి వచ్చారు. అందరూ దివ్యరూపాలలో, దివ్యమాలలు, అంగరాగాలతో అలంకరించబడి ఉన్నారు.
సర్వే యువానో బలినః కుసుమాయుధసంనిభాః తన్మధ్యే ఽమావసుం నామ పితరం వీక్ష్య సాఙ్గనా
అందరూ యువకులు, బలవంతులు, మన్మథుని వంటి అందంతో ఉన్నారు. వారిలో అమావసు అనే పితృదేవుడిని ఆమె తన సఖులతో చూసింది.
వవ్రే వరార్థినీ సఙ్గం కుసుమాయుధపీడితా యోగాద్భ్రష్టా తు సా తేన వ్యభిచారేణ భామినీ
ఆమె, మన్మథుని బాణానికి లోనై, వరం కోరుతూ, అతనితో ఐక్యాన్ని కోరింది; కానీ ఆ వ్యభిచారంతో యోగం నుండి తప్పిపోయింది.
ధరాం తు నాస్పృశత్పూర్వం పపాతాథ భువస్తలే తిథావ్ అమావసుర్ యస్యామ్ ఇచ్ఛాం చక్రే న తాం ప్రతి
ఆమె ముందుగా భూమిని తాకలేదు; ఆ తర్వాత ఆమె తన ఇష్టానికి విరుద్ధంగా అమావాస్య తిథిన భూమి మీద పడింది.
ధైర్యేణ తస్య సా లోకైర్ అమావాస్యేతి విశ్రుతా పితౄణాం వల్లభా తస్మాత్ తస్యామక్షయకారకమ్
ఆమె ధైర్యానికి ప్రజలందరిలో ఆమెను అమావాస్య అని పిలిచారు. పితృదేవతలకు ఆమె ఎంతో ప్రీతికరమైనది. అందుకే ఆమె ద్వారా ఎప్పటికీ తగ్గని పుణ్యం లభిస్తుంది.
అచ్ఛోదాధోముఖీ దీనా లజ్జితా తపసః క్షయాత్ సా పితౄన్ ప్రార్థయామాస పురే చాత్మప్రసిద్ధయే
తపస్సు తగ్గిపోవడం వల్ల దుఃఖంతో, సిగ్గుతో, తలవంచి దిగులుగా ఉన్న ఆమె, తన పేరు నిలవాలని ఆశిస్తూ పితృదేవతలను ప్రార్థించింది.
విలప్యమానా పితృభిర్ ఇదముక్తా తపస్వినీ భవిష్యమర్థమాలోక్య దేవకార్యం చ తే తదా
ఆమె ఏడుస్తుండగా, భవిష్యత్తులో జరగబోయే విషయాలను, దేవతల కార్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని, పితృదేవతలు ఆ తపస్వినికి ఇలా అన్నారు.
ఇదమ్ ఊచుర్ మహాభాగాః ప్రసాదశుభయా గిరా దివి దివ్యశరీరేణ యత్ కించిత్ క్రియతే బుధైః
ఆ మహిమాన్వితులు ఆమెను అనుగ్రహిస్తూ, శుభాకాంక్షలతో ఇలా అన్నారు: 'ఆకాశంలో దివ్యదేహంతో జ్ఞానులు చేసే ఏ కార్యమైనా—'
తేనైవ తత్కర్మఫలం భుజ్యతే వరవర్ణినీ సద్యః ఫలన్తి కర్మాణి దేవత్వే ప్రేత్య మానుషే
'అదే కార్యఫలం, ఓ సుందరి, వెంటనే దేవతల లోకంలో కానీ, మరణానంతరం మానవ లోకంలో కానీ అనుభవించబడుతుంది.'