కోటవీ కోటితీర్థే తు సుగన్ధా మాధవే వనే గోదాశ్రమే త్రిసంధ్యా తు గఙ్గాద్వారే రతిప్రియా
కోటితీర్థంలో కోటవీ, మాధవవనంలో సుగంధ, గోదాశ్రమంలో త్రిసంధ్య, గంగాద్వారంలో రతిప్రియగా ప్రసిద్ధి పొందారు.
శివకుణ్డే శివానన్దా నన్దినీ దేవికాతటే రుక్మిణీ ద్వారవత్యాం తు రాధా వృన్దావనే వనే
శివకుండంలో శివానంద, దేవికా తీరంలో నందిని, ద్వారకలో రుక్మిణి, వృందావనవనంలో రాధా అనే పేరుతో వెలుగుతారు.
దేవకీ మథురాయాం తు పాతాలే పరమేశ్వరీ చిత్రకూటే తథా సీతా విన్ధ్యే విన్ధ్యాధివాసినీ
మథురలో దేవకీ, పాతాళంలో పరమేశ్వరి, చిత్రకూటంలో సీత, వింధ్యపర్వతాల్లో వింధ్యాధివాసిని అని పూజించబడతారు.
సహ్యాద్రావ్ ఏకవీరా తు హరిశ్చన్ద్రే తు చన్ద్రికా రమణా రామతీర్థే తు యమునాయాం మృగావతీ
సహ్యాద్రిలో ఏకవీరా, హరిశ్చంద్రలో చంద్రికా, రామతీర్థంలో రమణా, యమునానదిలో మృగావతిగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
కరవీరే మహాలక్ష్మీర్ ఉమా దేవీ వినాయకే అరోగా వైద్యనాథే తు మహాకాలే మహేశ్వరీ
కరవీరంలో మహాలక్ష్మి, వినాయకక్షేత్రంలో ఉమాదేవి, వైద్యనాథంలో ఆరోగా, మహాకాళక్షేత్రంలో మహేశ్వరి అని పిలవబడతారు.
అభయేత్యుష్ణతీర్థేషు చామృతా విన్ధ్యకన్దరే మాణ్డవ్యే మాణ్డవీ నామ స్వాహా మాహేశ్వరే పురే
ఉష్ణతీర్థాల్లో అభయ, వింధ్యగుహలో చామృత, మాండవ్యక్షేత్రంలో మాండవీ, మహేశ్వరపురిలో స్వాహా అనే పేరుతో పూజించబడతారు.
ఛాగలాణ్డే ప్రచణ్డా తు చణ్డికా మకరన్దకే సోమేశ్వరే వరారోహా ప్రభాసే పుష్కరావతీ
చాగలాండలో ప్రచండ, మకరందంలో చండికా, సోమేశ్వరంలో వరారోహ, ప్రభాసక్షేత్రంలో పుష్కరావతిగా వెలుగుతారు.
దేవమాతా సరస్వత్యాం పారావారతటే మతా మహాలయే మహాభాగా పయోష్ణ్యాం పిఙ్గలేశ్వరీ
సరస్వతీనదిలో దేవమాత, పరావారతీరంలో మాత, మహాలయంలో మహాభాగ, పయోష్ణినదిలో పింగలేశ్వరీగా పూజించబడతారు.
సింహికా కృతశౌచే తు కార్త్తికేయే యశస్కరీ ఉత్పలావర్తకే లోలా సుభద్రా శోణసంగమే
కృతశౌచలో సింహికా, కార్తికేయక్షేత్రంలో యశస్కరి, ఉత్పలావర్తకంలో లోలా, శోణసంగమంలో సుభద్రగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
మాతా సిద్ధపురే లక్ష్మీర్ అఙ్గనా భరతాశ్రమే జాలంధరే విశ్వముఖీ తారా కిష్కిన్ధపర్వతే
సిద్ధపురంలో లక్ష్మీదేవి మాత, భరతాశ్రమంలో అంగన, జాలంధరంలో విశ్వముఖి, కిష్కిందాపర్వతంలో తారగా వెలుగుతారు.
దేవదారువనే పుష్టిర్ మేధా కాశ్మీరమణ్డలే భీమా దేవీ హిమాద్రౌ తు పుష్టిర్విశ్వేశ్వరే తథా
దేవదారువనంలో పుష్టి, కాశ్మీర్ ప్రాంతంలో మేధ, హిమాలయాల్లో భీమాదేవి, అలాగే విశ్వేశ్వరక్షేత్రంలో పుష్టి అనే పేరుతో పూజించబడతారు.
కపాలమోచనే శుద్ధిర్ మాతా కాయావరోహణే శఙ్ఖోద్ధారే ధ్వనిర్నామ ధృతిః పిణ్డారకే తథా
కపాలమోచనక్షేత్రంలో శుద్ధి, కాయావరోహణంలో మాత, శంఖోద్ధారంలో ధ్వని, అలాగే పిండారకంలో ధృతిగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
కాలా తు చన్ద్రభాగాయామ్ అచ్ఛోదే శివకారిణీ వేణాయామమృతా నామ బదర్యాముర్వశీ తథా
చంద్రభాగానదిలో కాల, అచ్చోదలో శివకారిణి, వేణానదిలో అమృత, బదరిలో ఉర్వశి అనే పేరుతో వెలుగుతారు.
ఓషధీ చోత్తరకురౌ కుశద్వీపే కుశోదకా మన్మథా హేమకూటే తు ముకుటే సత్యవాదినీ
ఉత్తరకురులో ఔషధి, కుశద్వీపంలో కుశోదకా, హేమకూటలో మన్మథ, ముకుటక్షేత్రంలో సత్యవాదినిగా పూజించబడతారు.
అశ్వత్థే వన్దనీయా తు నిధిర్వైశ్రవణాలయే గాయత్రీ వేదవదనే పార్వతీ శివసంనిధౌ
అశ్వత్తవృక్షం వద్ద వందనీయ, వైశ్రవణాలయంలో నిధి, వేదవదనంలో గాయత్రీ, శివసన్నిధిలో పార్వతిగా వెలుగుతారు.
దేవలోకే తథేన్ద్రాణీ బ్రహ్మాస్యేషు సరస్వతీ సూర్యబిమ్బే ప్రభా నామ మాతౄణాం వైష్ణవీ మతా
దేవలోకంలో ఇంద్రాణి, బ్రహ్మాసనంలో సరస్వతి, సూర్యబింబంలో ప్రభా, మాతృగణంలో వైష్ణవిగా పూజించబడతారు.
అరున్ధతీ సతీనాం తు రామాసు చ తిలోత్తమా చిత్తే బ్రహ్మకలా నామ శక్తిః సర్వశరీరిణామ్
సతీ స్త్రీల్లో అరుంధతీ, రామల్లో తిలోత్తమా, మనస్సులో బ్రహ్మకళ అనే శక్తి — ఇవన్నీ ప్రతి జీవిలో ఉంటాయి.
ఏతదుద్దేశతః ప్రోక్తం నామాష్టశతముత్తమమ్ అష్టోత్తరం చ తీర్థానాం శతమేతదుదాహృతమ్
ఇలా సంక్షేపంగా నూట ఎనిమిది ఉత్తమమైన పేర్లు చెప్పబడ్డాయి; అలాగే, నూరు పవిత్ర స్థలాలు కూడా ఇక్కడ వివరించబడ్డాయి.
యః స్మరేచ్ఛృణుయాద్ వాపి సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ఏషు తీర్థేషు యః కృత్వా స్నానం పశ్యతి మాం నరః
ఇవి ఎవరు జ్ఞాపకం చేసుకున్నా లేదా వినినా, వారు అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి పొందుతారు; ఈ తీర్థాల్లో స్నానం చేసి నన్ను దర్శించినవాడు—
సర్వపాపవినిర్ముక్తః కల్పం శివపురే వసేత్ యస్తు మత్పరమం కాలం కరోత్యేతేషు మానవః
అతడు అన్ని పాపాల నుండి పూర్తిగా విముక్తి పొంది, శివుని నగరంలో ఒక కల్పకాలం నివసిస్తాడు; అయితే, వీటిలో ఎవరు నాకు పరమమైన సమయాన్ని అర్పిస్తారో—
స భిత్త్వా బ్రహ్మసదనం పదమభ్యేతి శాంకరమ్ నామ్నామష్టశతం యస్తు శ్రావయేచ్ఛివసంనిధౌ
వారు బ్రహ్మసదనం దాటి, శివుని స్థితిని పొందుతారు. అలాగే, ఈ నూట ఎనిమిది పేర్లను శివుని సమక్షంలో ఎవరు పఠింపిస్తారో—
తృతీయాయామథాష్టమ్యాం బహుపుత్రో భవేన్నరః గోదానే శ్రాద్ధదానే వా అహన్య్ అహని వా బుధః
మూడవ లేదా ఎనిమిదవ తిథినాడు, ఆ మనిషికి అనేక మంది కుమారులు కలుగుతారు; గోధానం, శ్రాద్ధదానం లేదా ఏ రోజునైనా, జ్ఞానులు—
దేవార్చనవిధౌ విద్వాన్ పఠన్ బ్రహ్మాధిగచ్ఛతి ఏవం వదన్తీ సా తత్ర దదాహాత్మానమ్ ఆత్మనా
దేవతార్చన విధిని తెలిసినవారు దీన్ని పఠిస్తే బ్రహ్మాన్ని పొందుతారు. అలా ఆమె అక్కడ తనను తానే అర్పించుకుంది.
స్వాయమ్భువో ఽపి కాలేన దక్షః ప్రాచేతసో ఽభవత్ పార్వతీ సాభవద్దేవీ శివదేహార్ధధారిణీ
కాలక్రమంలో స్వాయంభువుడు ప్రాచేతసుడైన దక్షుడయ్యాడు; పార్వతీ దేవి, శివుని శరీరార్థాన్ని ధరించిన దేవతగా అవతరించింది.
మేనాగర్భసముత్పన్నా భుక్తముక్తిఫలప్రదా అరున్ధతీ జపన్త్యేతత్ ప్రాప యోగమనుత్తమమ్
మేనాదేవి గర్భంలో జన్మించిన ఆమె, భోగముక్తి ఫలాలను ప్రసాదిస్తుంది; అరుంధతీ ఈ పేర్లను జపించి, అత్యుత్తమ యోగాన్ని పొందింది.
పురూరవాశ్చ రాజర్షిలోకే వ్యజేయతామ్ అగాత్ యయాతిః పుత్రలాభం చ ధనలాభం చ భార్గవః
రాజర్షుల లోకంలో పురూరవుడు కీర్తిని పొందాడు; యయాతి కుమారులు, ధనం పొందాడు; భార్గవుడు కూడా అలాగే ఫలితాన్ని పొందాడు.
తథాన్యే దేవదైత్యాశ్చ బ్రాహ్మణాః క్షత్రియాస్తథా వైశ్యాః శూద్రాశ్చ బహవః సిద్ధిమీయుర్యథేప్సితామ్
అలాగే, ఇతర దేవతలు, దానవులు, బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, అనేక మంది శూద్రులు కూడా తమకు కావలసిన సిద్ధిని పొందారు.
యత్రైతల్లిఖితం తిష్ఠేత్ పూజ్యతే దేవసంనిధౌ న తత్ర శోకో దౌర్గత్యం కదాచిదపి జాయతే
ఇది ఎక్కడ రాసి, దేవతల సమక్షంలో పూజిస్తారో, అక్కడ ఎప్పుడూ దుఃఖం లేదా దారిద్ర్యం కలగదు.
లోకాః సోమపథా నామ యత్ర మారీచనన్దనాః వర్తన్తే దేవ పితరో దేవా యాన్భావయన్త్యలమ్
సోమపథం అనే లోకాలు ఉన్నాయి, అక్కడ మారీచుని సంతానమైన పితృదేవతలు నివసిస్తున్నారు. ఆ దేవతలను దేవతలు ఎల్లప్పుడూ గౌరవిస్తారు.
అగ్నిష్వాత్తా ఇతి ఖ్యాతా యజ్వానో యత్ర సంస్థితాః అచ్ఛోదా నామ తేషాం తు మానసీ కన్యకా నదీ
అక్కడ యజ్ఞాలు చేసే అగ్నిష్వత్తులు అనే వారు ప్రసిద్ధి చెందారు; వారిలో అచ్చోద అనే మానసిక కుమార్తె నది ఉంది.