సూదితానథ తాన్దైత్యాన్ అన్యే దానవపుంగవాః ఉత్క్షిప్య చిక్షిపుర్ వాప్యాం మయదానవచోదితాః
తర్వాత, మయ దానవుడు సూచనతో, ఇతర ప్రముఖ దానవులు చనిపోయిన దైత్యులను ఎత్తి, చెరువులో వేసారు.
తే చాపి భాస్వరైర్దేహైః స్వర్గలోక ఇవామరాః ఉత్తస్థుర్వాపీమాసాద్య సద్రూపాభరణామ్బరాః
వారు తమ స్వంత అలంకారాలు, వస్త్రాలతో ప్రకాశవంతమైన శరీరాలతో, ఆ చెరువులోనుండి అమరుల్లా పైకి లేచారు.
అథైకే దానవాః ప్రాప్య వాపీప్రక్షేపణాద్ అసూన్ ఆస్ఫోట్య సింహనాదం చ కృత్వాధావంస్తథాసురాః
తర్వాత కొంతమంది దానవులు, చెరువులో పడగొట్టినవారు మళ్లీ ప్రాణాలు పొందగా, సింహాల్లా గర్జిస్తూ ముందుకు దూసుకెళ్లారు. అలాగే అసురులు కూడా చేశారు.
దానవాః ప్రమథానేతాన్ ప్రసర్పత కిమ్ ఆసథ హతానపి హి వో వాపీ పునరుజ్జీవయిష్యతి
దానవులు ప్రమథులను ఎగతాళి చేస్తూ, "ప్రమథులారా, మీరు ఎందుకు ముందుకు వస్తున్నారు? మీరు చంపినవారిని కూడా చెరువు మళ్లీ బ్రతికిస్తుంది" అన్నారు.
ఏవం శ్రుత్వా శఙ్కుకర్ణో వచో ఽగ్రగ్రహసంనిభః ద్రుతమేవైత్య దేవేశమ్ ఇదం వచనమబ్రవీత్
ఈ మాటలు, పాము పట్టుకున్నట్టు పదునుగా విని, శంకుకర్ణుడు వెంటనే దేవతాధిపతిని దగ్గరికి వచ్చి ఇలా అన్నాడు.
సూదితాః సూదితా దేవ ప్రమథైరసురా హ్యమీ ఉత్తిష్ఠన్తి పునర్భీమాః సస్యా ఇవ జలోక్షితాః
"దేవా! ప్రమథులు అసురులను చంపుతున్నారు, చంపుతున్నారు. అయినా వారు మళ్లీ మళ్లీ లేచి, వర్షంలో పునరుత్థానమైన పంటల్లా భయంకరంగా మారుతున్నారు."
అస్మిన్కిల పురే వాపీ పూర్ణామృతరసామ్భసా నిహతా నిహతా యత్ర క్షిప్తా జీవన్తి దానవాః
"ఈ పట్టణంలో అమృతరసంతో నిండిన ఒక చెరువు ఉందని అంటారు. అందులో పడేసిన దానవులు చనిపోయినా మళ్లీ బ్రతికిపోతున్నారు."
ఇతి విజ్ఞాపయద్దేవం శఙ్కుకర్ణో మహేశ్వరమ్ అభవన్దానవబల ఉత్పాతా వై సుదారుణాః
ఇలా శంకుకర్ణుడు మహేశ్వరునికి తెలియజేశాడు. దానవుల బలం మరింత భయంకరంగా మారింది, భయానక సంకేతాలు కనబడుతున్నాయి.
తారకాఖ్యః సుభీమాక్షో దారితాస్యో హరిర్యథా అభ్యధావత్సుసంక్రుద్ధో మహాదేవరథం ప్రతి
తారకుడు, భయంకరమైన కళ్లతో, నోరు చీలిపోయినట్టు, విష్ణువు లాగా, మహాదేవుని రథం వైపు కోపంతో దూసుకెళ్లాడు.
త్రిపురే తు మహాన్ఘోరో భేరీశఙ్ఖరవో బభౌ దానవా నిఃసృతా దృష్ట్వా దేవదేవరథే సురమ్
త్రిపురలో, బేరీలు, శంఖాలు ఘోరంగా మోగాయి. దేవతలు, దేవతాధిపతిని, ఆయన రథాన్ని చూసి దానవులు బయటకు వచ్చారు.
భూకమ్పశ్చాభవత్తత్ర శతాఙ్గో భూగతో ఽభవత్ దృష్ట్వా క్షోభమగాద్రుద్రః స్వయమ్భూశ్చ పితామహః
అక్కడ భూమి కంపించింది; శతాంగుడు నేలపై పడిపోయాడు. ఈ కలకలిని చూసి రుద్రుడు, స్వయంభువు అయిన పితామహుడు కలవరపడ్డారు.
తాభ్యాం దేవవరిష్ఠాభ్యామ్ అన్వితః స రథోత్తమః అనాయతనమ్ ఆసాద్య సీదతే గుణవానివ
ఆ ఇద్దరు ప్రధాన దేవతలతో కలిసి, ఆ గొప్ప రథం, ఆధారం లేని చోటికి చేరి, మంచివాడు తడబడినట్టు కూర్చుంది.
ధాతుక్షయే దేహ ఇవ గ్రీష్మే చాల్పమివోదకమ్ శైథిల్యం యాతి స రథః స్నేహో విప్రకృతో యథా
శరీరంలో ధాతువులు తగ్గిపోతే అది వేసవిలో నీరు తగ్గినట్టు బలహీనంగా మారుతుంది. అలాగే, రథానికి కూడా స్నేహం తగ్గిపోతే అది బలహీనమవుతుంది.
రథాదుత్పత్యాత్మభూర్ వై సీదన్తం తు రథోత్తమమ్ ఉజ్జహార మహాప్రాణో రథం త్రైలోక్యరూపిణమ్
ఆ సమయంలో, మహాప్రాణుడు రథం నుండి బయటకు వచ్చి అలసిపోయిన ఆ గొప్ప రథాన్ని, మూడు లోకాల రూపాన్ని ధరించినదాన్ని, పైకి ఎత్తాడు.
తదా శరాద్వినిష్పత్య పీతవాసా జనార్దనః వృషరూపం మహత్కృత్వా రథం జగ్రాహ దుర్ధరమ్
అప్పుడే పీతవస్త్రధారి జనార్దనుడు రథం నుండి దూకి, గొప్ప వృషభరూపాన్ని ధరించి, ఆ దుర్గమమైన రథాన్ని పట్టుకున్నాడు.
స విషాణాభ్యాం త్రైలోక్యం రథమేవ మహారథః ప్రగృహ్యోద్వహతే సజ్జం కులం కులవహో యథా
ఆ మహారథుడు తన కొమ్ములతో మూడు లోకాలను మోస్తూ, వృషభుడు తన గోపాన్ని మోసినట్టు, ఆ రథాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లాడు.
తారకాఖ్యో ఽపి దైత్యేన్ద్రో గిరీన్ద్ర ఇవ పక్షవాన్ అభ్యద్రవత్తదా దేవం బ్రహ్మాణం హతవాంశ్చ సః
తారక అనే దైత్యేంద్రుడు, పర్వతాధిపతి వలె రెక్కలు కలిగి, ఆ సమయంలో బ్రహ్మదేవుని వైపు దూకి, ఆయనను గాయపరిచాడు.
స తారకాఖ్యాభిహతః ప్రతోదం న్యస్య కూబరే విజజ్వాల ముహుర్బ్రహ్మా శ్వాసం వక్త్రాత్ సముద్గిరన్
తారకుడు ఇచ్చిన దెబ్బతో బ్రహ్మదేవుడు, ప్రతోదాన్ని కూబరంపై పెట్టి, మళ్లీ మళ్లీ అగ్ని వలె ప్రకాశిస్తూ, నోటివెంట ఊపిరి విడిచాడు.
తత్ర దైత్యైర్మహానాదో దానవైరపి భైరవః తారకాఖ్యస్య పూజార్థం కృతో జలధరోపమః
అక్కడ దానవులు, దైత్యులు తారకుని పూజ కోసం, మేఘగర్జనలా భయంకరమైన గొప్ప అరుపుతో గళం కలిపారు.
రథచరణకరో ఽథ మహామృధే వృషభవపుర్వృషభేన్ద్రపూజితః దితితనయబలం విమర్ద్య సర్వం త్రిపురపురం ప్రవివేశ కేశవః
ఆ సమయంలో, రథచక్రం మహాయుద్ధంలో వృషభప్రధానులు, వృషభరాజులతో పూజించబడుతూ, దితిపుత్రుల సైన్యాన్ని నాశనం చేసి, కేశవుడు త్రిపురపురిలో ప్రవేశించాడు.
సజలజలదరాజితాం సమస్తాం కుముదవరోత్పలఫుల్లపఙ్కజాఢ్యామ్ సురగురురపిబత్పయో ఽమృతం తద్ రవిరివ సంచితశార్వరం తమో ఽన్ధమ్
మేఘాలతో అలంకరించబడిన, పున్నగ, ఉత్పల, కమలాలతో నిండిన సరస్సులోని అమృతాన్ని దేవతల గురువు సూర్యుడు రాత్రి చీకటిని పోగొట్టినట్టు త్రాగాడు.
వాపీం పీత్వాసురేన్ద్రాణాం పీతవాసా జనార్దనః నర్దమానో మహాబాహుః ప్రవివేశ శరం తతః
అసురేంద్రుల వాపీని త్రాగిన పీతవస్త్రధారి జనార్దనుడు, మహాబాహువు, గర్జిస్తూ, అక్కడినుండి బాణంలోకి ప్రవేశించాడు.
తతో ఽసురా భీమగణేశ్వరైర్హతాః ప్రహారసంవర్ధితశోణితాపగాః పరాఙ్ముఖా భీమముఖైః కృతా రణే యథా నయాభ్యుద్యతతత్పరైర్నరైః
తర్వాత భయంకరమైన గణపతుల చేతిలో హతులైన అసురులు, రక్తంతో నిండిన నదులవలె, భయంకరమైన ముఖాలచేత భయపడుతూ, యుద్ధంలో నైపుణ్యం కలిగినవారి చేత వెనక్కు తిప్పబడ్డ మనుషుల వలె పరాజితులయ్యారు.
స తారకాఖ్యస్ తడిన్మాలిరేవ చ మయేన సార్ధం ప్రమథైరభిద్రుతాః పురం పరావృత్య ను తే శరార్దితా యథా శరీరం పవనోదయే గతాః
తడిప్పుల మాల ధరించిన తారకుడు, మాయతో, ప్రమథులతో కలిసి పురాన్ని దాడి చేశాడు. కానీ బాణాలతో గాయపడి, వారు గాలి ఊదినప్పుడు శరీరం వదిలినట్టు వెనక్కు తగ్గారు.
గణేశ్వరాభ్యుద్యతదర్పకాశినో మహేన్ద్రనన్దీశ్వరషణ్ముఖా యుధి వినేదురుచ్చైర్జహసుశ్చ దుర్మదా జయేమ చన్ద్రాదిదిగీశ్వరైః సహ
గర్వంతో ప్రకాశించే గణాధిపతులు — మహేంద్రుడు, నందీశ్వరుడు, షణ్ముఖుడు — యుద్ధంలో గట్టిగా గర్జించి, హర్షంతో నవ్వుతూ, చంద్రుడు మరియు దిక్పాలులతో కలిసి 'మనమే విజయం సాధిద్దాం!' అని పలికారు.
ప్రమథైః సమరే భిన్నాస్ త్రైపురాస్తే సురారయః పురం ప్రవివిశుర్భీతాః ప్రమథైర్భగ్నగోపురమ్
ప్రమథులు యుద్ధంలో గట్టిగా ఎదురుదెబ్బలు ఇచ్చి, దేవతలకు శత్రువులు భయంతో, ప్రమథులు ద్వారాలను ధ్వంసం చేయగా, ఆ పురంలోకి ప్రవేశించారు.
శీర్ణదంష్ట్రా యథా నాగా భగ్నశృఙ్గా యథా వృషాః యథా విపక్షాః శకునా నద్యః క్షీణోదకా యథా
వారు పగిలిన దంతాల గజాల వలె, విరిగిన కొమ్ముల ఎద్దుల వలె, విరిగిన రెక్కల పక్షుల వలె, నీరు తగ్గిన నదుల వలె అయ్యారు.
మృతప్రాయాస్తథా దైత్యా దైవతైర్వికృతాననాః బభూవుస్తే విమనసః కథం కార్యమితి బ్రువన్
దేవతలు ముఖాలను వికృతం చేయగా, దైత్యులు ప్రాణం పోయినవారిలా, మనసు దిగులుగా, 'ఇప్పుడు మనం ఏమి చేయాలి?' అని అనుకున్నారు.
అథ తాన్మ్లానమనసస్ తదా తామరసాననః ఉవాచ దైత్యో దైత్యానాం పరమాధిపతిర్మయః
అప్పుడు వారి మనస్సు మల్లినపోయినప్పుడు, కమలవదనుడు అయిన మాయ అనే దైత్యాధిపతి, ఇతర దైత్యులతో ఇలా చెప్పాడు.
కృత్వా యుద్ధాని ఘోరాణి ప్రమథైః సహ సామరైః తోషయిత్వా తథా యుద్ధే ప్రమథానమరైః సహ
ప్రమథులు మరియు వారి మిత్రులతో కలిసి ఘోరమైన యుద్ధాలు చేసి, యుద్ధంలో వారిని సంతృప్తిపరిచాక, ప్రమథులు మరియు అమరులతో కలిసి...