తారకాఖ్యపురే తస్మిన్ సురాః శూరాః సమన్తతః సశస్త్రా నిపతన్తి స్మ సపక్షా ఇవ భూధరాః
తారకుడనే పట్టణంలో, ధైర్యవంతమైన దేవతలు అన్ని వైపులా ఆయుధాలతో, రెక్కలున్న కొండల్లా నేలపై పడిపోయారు.
యోధయన్తి త్రిభాగేణ త్రిపురే తు గణేశ్వరాః విద్యున్మాలీ మయశ్చైవ మగ్నౌ చ ద్రుమవద్రణే
త్రిపురంలో గణాధిపతులు మూడు వర్గాలుగా యుద్ధం చేశారు. విద్యున్మాలి, మయుడు కూడా, యుద్ధంలో చెట్లు మునిగినట్టు మునిగిపోయారు.
విద్యున్మాలీ స దైత్యేన్ద్రో గిరీన్ద్రసదృశద్యుతిః ఆదాయ పరిఘం ఘోరం తాడయామాస నన్దినమ్
విద్యున్మాలి అనే దైత్యాధిపతి, పర్వతంలా ప్రకాశిస్తూ, భయంకరమైన ఇనుపగదును ఎత్తి నందిని మీద బలంగా కొట్టాడు.
స నన్దీ దానవేన్ద్రేణ పరిఘేణ దృఢాహతః భ్రమతే మధునా వ్యక్తః పురా నారాయణో యథా
ఆ దానవేంద్రుడు వేసిన గదితో గట్టిగా తగిలిన నంది, ఎప్పుడో మధు వల్ల నారాయణుడు తూలినట్టే, తూలుతూ నిలబడలేక పోయాడు.
నన్దీశ్వరే గతే తత్ర గణపాః ఖ్యాతవిక్రమాః దుద్రువుర్జాతసంరమ్భా విద్యున్మాలినమాసురమ్
నందీశ్వరుడు అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయిన తర్వాత, ఖ్యాతిగాంచిన వీరమైన గణులు కోపంతో విద్యున్మాలి అనే అసురుని మీద పరుగెత్తారు.
ఘణ్టాకర్ణః శఙ్కుకర్ణో మహాకాలశ్చ పార్షదాః తతశ్చ సాయకైః సర్వాన్ గణపాన్గణపాకృతీన్
తర్వాత ఘంటాకర్ణుడు, శంకుకర్ణుడు, మహాకాలుడు అనే పార్షదులు, అందరు గణులను, వారి నాయకులను బాణాలతో ముంచెత్తారు.
భూయో భూయః స వివ్యాధ గణేశ్వరమహత్తమాన్ భిత్త్వా భిత్త్వా రురావోచ్చైర్ నభస్యమ్బుధరో యథా
ఆయన మళ్లీ మళ్లీ గణాధిపతులను బలంగా గుచ్చి, వారిని గాయపరిచాడు. వారు ఆకాశంలో మేఘాలు గర్జించినట్టు గట్టిగా అరవడం మొదలుపెట్టారు.
తస్యారమ్భితశబ్దేన నన్దీ దినకరప్రభః సంజ్ఞాం ప్రాప్య తతః సో ఽపి విద్యున్మాలినమాద్రవత్
అక్కడ యుద్ధం మొదలైన శబ్దంతో, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే నంది మళ్లీ స్పృహ పొందాడు. వెంటనే విద్యున్మాలిని మీద దూకాడు.
రుద్రదత్తం తదా దీప్తం దీప్తానలసమప్రభమ్ వజ్రం వజ్రనిభాఙ్గస్య దానవస్య ససర్జ హ
ఆ సమయంలో నంది, రుద్రుడు ఇచ్చిన, అగ్ని వంటి ప్రకాశంతో మెరిసే వజ్రాయుధాన్ని, వజ్రంలాంటి అవయవాలున్న దానవుని మీద విసిరాడు.
తం నన్దిభుజనిర్ముక్తం ముక్తాఫలవిభూషితమ్ పపాత వక్షసి తదా వజ్రం దైత్యస్య భీషణమ్
నంది చేతి నుండి విడిచిన, ముత్యాల అలంకారంతో మెరిసే ఆ భయంకరమైన వజ్రం, ఆ దైత్యుని ఛాతీపై పడింది.
స వజ్రనిహతో దైత్యో వజ్రసంహననోపమః పపాత వజ్రాభిహతః శక్రేణాద్రిరివాహతః
వజ్రాయుధంతో తగిలిన ఆ దైత్యుడు, వజ్రంలా గట్టి శరీరమున్నవాడు, ఇంద్రుడు కొట్టిన పర్వతంలా నేలపై పడిపోయాడు.
దైత్యేశ్వరం వినిహతం నన్దినా కులనన్దినా చుక్రుశుర్దానవాః ప్రేక్ష్య దుద్రువుశ్చ గణాధిపాః
తమ దైత్యాధిపతి నంది చేత చంపబడినదాన్ని చూసి, దానవులు ఆర్తిగా అరవడం మొదలుపెట్టారు. గణాధిపతులు అక్కడి నుండి పారిపోయారు.
దుఃఖామర్షితరోషాస్తే విద్యున్మాలిని పాతితే ద్రుమశైలమహావృష్టిం పయోదాః ససృజుర్యథా
విద్యున్మాలి పడిపోవడాన్ని చూసి, దానవులు బాధ, కోపంతో ఉప్పొంగిపోయారు. వారు మేఘాల్లా, చెట్లు పర్వతాలు వర్షంలా కురిపించారు.
తే పీడ్యమానా గురుభిర్ గిరిభిశ్చ గణేశ్వరాః కర్తవ్యం న విదుః కించిద్ వన్ద్యమాధార్మికా ఇవ
భారీ పర్వతాల భారంతో నలిగిపోతున్న గణాధిపతులు, ఏమి చేయాలో తెలియక, ప్రశంసలు అందుకున్న దుర్మార్గుల్లా అయోమయంలో ఉన్నారు.
తతో ఽసురవరః శ్రీమాంస్ తారకాఖ్యః ప్రతాపవాన్ సతరూణాం గిరీణాం వై తుల్యరూపధరో బభౌ
ఆ సమయంలో తారక అనే ప్రసిద్ధి గాంచిన, పరాక్రమశాలి అసురుడు, అనేక పర్వతాల రూపాలతో వెలుగొందాడు.
భిన్నోత్తమాఙ్గా గణపా భిన్నపాదాఙ్కితాననాః విరేజుర్భుజగా మన్త్రైర్ వార్యమాణా యథా తథా
తలలు విరిగిన, ముఖాలు పాదముద్రలతో గాయపడిన గణులు, మంత్రాలతో అదుపులో ఉన్న పాముల్లా కనిపించారు.
మయేన మాయావీర్యేణ వధ్యమానా గణేశ్వరాః భ్రమన్తి బహుశబ్దాలాః పఞ్జరే శకునా ఇవ
మాయ అనే అసురుని మాయాశక్తితో బాధపడుతూ, గణాధిపతులు పంజరంలో పక్షుల్లా గోల చేస్తూ తిరిగారు.
తయాసురవరః శ్రీమాంస్ తారకాఖ్యః ప్రతాపవాన్ దదాహ చ బలం సర్వం శుష్కేన్ధనమివానలః
ఆ తారక అనే మహాశక్తివంతుడి చేత, మొత్తం సైన్యం పొడిపొడిగా ఉన్న ద్రవ్యాన్ని అగ్ని కాల్చినట్టు, పూర్తిగా కాలిపోయింది.
తారకాఖ్యేన వార్యన్తే శరవర్షైస్తదా గణాః మయేన మాయానిహతాస్ తారకాఖ్యేన చేషుభిః గణేశా విధురా జాతా జీర్ణమూలా యథా ద్రుమాః
ఆ సమయంలో తారక విసిరిన బాణవర్షాలతో గణులు వెనక్కు నెట్టబడ్డారు. మాయాసురుని మాయలు, తారక బాణాలతో గణాధిపతులు బలహీనపడిపోయారు. పాతవేసిన వేర్లున్న చెట్ల్లా అవిశ్రాంతంగా ఉన్నారు.
భూయః సంపతతే చాగ్నిర్ గ్రహాన్గ్రాహాన్భుజంగమాన్ గిరీన్ద్రాంశ్చ హరీన్వ్యాఘ్రాన్ వృక్షాన్ సృమరవర్ణకాన్
అప్పుడు మళ్లీ అగ్ని, గ్రహాలు, మొసళ్ళు, పాములు, పెద్ద పర్వతాలు, కోతులు, పులులు, చెట్లు, భయంకరమైన జంతువుల మీద దూకింది.
శరభానష్టపాదాంశ్చ అపః పవనమేవ చ మయో మాయాబలేనైవ పాతయత్యేవ శత్రుషు
మాయ అనే వాడు తన మాయాశక్తితో నీళ్లు, గాలి, శరభుని కోయిన పాదాలను శత్రువుల మీద పడేలా చేశాడు.
తే తారకాఖ్యేన మయేన మాయయా సంముహ్యమానా వివశా గణేశ్వరాః నాశక్నువంస్తే మనసాపి చేష్టితుం యథేన్ద్రియార్థా మునినాభిసంయతాః
తారక అనే మాయవంతుడు మాయతో వారిని మోహింపజేసి, ఆ గణాధిపతులు పూర్తిగా బలహీనులై, మనసులో కూడా ఏమీ చేయలేకపోయారు. యోగి తన ఇంద్రియాలను విషయాల నుంచి నియంత్రించినట్లు వారు అశక్తులయ్యారు.
మహాజలాగ్న్యాదిసకుఞ్జరోరగైర్ హరీన్ద్రవ్యాఘ్రర్క్షతరక్షురాక్షసైః విబాధ్యమానాస్తమసా విమోహితాః సముద్రమధ్యేష్వివ గాధకాఙ్క్షిణః
పెద్ద నీటి ప్రవాహాలు, అగ్ని, ఏనుగులు, పాములు, సింహాలు, పులులు, ఎలుగుబంట్లు, రాక్షసులు, అసురులు వీరిని చుట్టుముట్టగా, చీకటిలో మోహితులై, సముద్ర మధ్యలో లోతు కోసం వెతుకుతున్నవారిలా అయోమయంగా ఉన్నారు.
సంమర్ద్యమానేషు గణేశ్వరేషు సంనర్దమానేషు సురేతరేషు తతః సురాణాం ప్రవరాభిరక్షితుం రిపోర్బలం సంవివిశుః సహాయుధాః
ఆ గణాధిపతులు నలిగిపోతుండగా, దేవతలు, అసురులు గర్జించగా, అప్పుడు ప్రధానమైన దేవతలు ఆయుధాలతో కూడి తమ వారిని కాపాడేందుకు శత్రువుల సైన్యంలోకి ప్రవేశించారు.
యమో గదాస్త్రో వరుణశ్చ భాస్కరస్ తథా కుమారో ఽమరకోటిసంయుతః స్వయం చ శక్రః సితనాగవాహనః కులీశపాణిః సురలోకపుంగవః
యముడు తన గదతో, వరుణుడు, భాస్కరుడు, అనేక అమరులతో కూడిన కుమారస్వామి, అలాగే దేవేంద్రుడు కూడా — తెల్ల ఏనుగుపై కూర్చొని, వజ్రాయుధాన్ని పట్టుకొని, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన ఆయన — అందరూ అక్కడికి ప్రవేశించారు.
స చోడునాథః ససుతో దివాకరః స సాన్తకస్త్ర్యక్షపతిర్ మహాద్యుతిః ఏతే రిపూణాం ప్రబలాభిరక్షితం తదా బలం సంవివిశుర్మదోద్ధతాః
మరుత్ల అధిపతి తన కుమారుడితో, సూర్యుడు తన పరివారంతో, తేజస్సుతో ప్రకాశించే త్రినేత్రుడు — వీరందరూ శత్రువుల బలగాన్ని బలంగా కాపాడుతున్నా, తమ శక్తిలో మత్తుతో, ఆ సైన్యంలోకి దూసుకెళ్లారు.
యథా వనం దర్పితకుఞ్జరాధిపా యథా నభః సామ్బుధరం దివాకరః యథా చ సింహైర్విజనేషు గోకులం తథా బలం తత్త్రిదశైర్ అభిద్రుతమ్
ఎలాగైతే గర్వంతో ఉన్న ఏనుగుల అధిపతులు అడవిలోకి దూసుకుపోతారో, మేఘాలతో నిండిన ఆకాశంలోకి సూర్యుడు ప్రవేశించినట్లు, ఎడారి ప్రదేశంలో సింహాలు ఆవుల మందపై దాడి చేసినట్లు, అలా ఆ దేవతలు ఆ సైన్యంపై దాడి చేశారు.
కృతప్రహారాతురదీనదానవం తతస్త్వభజ్యన్త బలం హి పార్షదాః స్వర్జ్యోతిషాం జ్యోతిర్ ఇవోష్మవాన్ హరిర్ యథా తమో ఘోరతరం నరాణామ్
దెబ్బలతో గాయపడి, బాధపడుతున్న దానవులతో కూడిన ఆ సైన్యాన్ని, దేవతల సహాయకులు చీల్చివేశారు. అది ఎలా అంటే, ప్రకాశవంతమైన సూర్యుడు మానవుల చీకటిని తొలగించినట్లు, లేదా అగ్ని ఘనమైన చీకటిని నాశనం చేసినట్లు.
విశాన్తయామాస యథా సదైవ నిశాకరః సంచితశార్వరం తమః తతో ఽపకృష్టే చ తమఃప్రభావే అస్త్రప్రభావే చ వివర్ధమానే
ఎలా రాత్రి చందమామ ఎప్పుడూ చీకట్లను శాంతింపజేస్తుందో, అలా ఆయన కూడా శాంతి కలిగించాడు. చీకటి ప్రభావం తగ్గిపోతుండగా ఆయుధాల వెలుగు మరింత పెరిగింది.
దిగ్లోకపాలైర్ గణనాయకైశ్చ కృతో మహాన్సింహరవో ముహూర్తమ్ సంఖ్యే విభగ్నా వికరా విపాదాశ్ ఛిన్నోత్తమాఙ్గాః శరపూరితాఙ్గాః
దిశల రక్షకులు, గణనాయకులు ఒక్కసారిగా గొప్ప సింహగర్జన చేశారు. యుద్ధంలో భయంకరమైనవారు, వికలాంగులు, చేతులు కాళ్లు కోల్పోయినవారు, తలలు తెగిపోయినవారు, బాణాలతో శరీరాలు నిండిపోయినవారు చిత్తు అయ్యారు.