భూమ్యానాం జలజానాం చ శాపానాం మునితేజసామ్ దేవప్రహరణానాం చ దేవానాం చ ప్రజాపతేః
"భూమిలో పుట్టినవారు, నీటిలో పుట్టినవారు, మునుల శాపాలు, దేవతల ఆయుధాలు, దేవతలు కూడా దాని మీద ప్రభావం చూపలేకుండా ఉండాలి, ప్రజాపతీ!"
అలఙ్ఘనీయం భవతు త్రిపురం యది తే ప్రియమ్ విశ్వకర్మా ఇతీవోక్తః స తదా విశ్వకర్మణా
"త్రిపురం ఎవ్వరూ దాటి రాలేని కోటగా ఉండాలి. ఇది మీకు ఇష్టమైతే అలా చేయండి." అని విశ్వకర్మ ఇలా అడిగాడు.
ఉవాచ ప్రహసన్వాక్యం మయం దైత్యగణాధిపమ్ సర్వామరత్వం నైవాస్తి అసద్వృత్తస్య దానవ
మాయాసురుడిని చూసి నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు: దుష్టచర్యలు చేసే వారికి అమరత్వం లభించదు, దానవుడా!
తస్మాద్దుర్గవిధానం హి క్షణాదపి విధీయతామ్ పితామహవచః శ్రుత్వా తదైవం దానవో మయః
కాబట్టి వెంటనే కోట నిర్మాణం చేయమని చెప్పాడు. పితామహుని మాట విని, మాయాసురుడు వెంటనే ఆ పని మొదలుపెట్టాడు.
ప్రాఞ్జలిః పునరప్యాహ బ్రహ్మాణం పద్మసమ్భవమ్ యస్తదేకేషుణా దుర్గం సకృన్ముక్తేన నిర్దహేత్
చేతులు జోడించి మాయాసురుడు పద్మంలో జన్మించిన బ్రహ్మను మళ్లీ అడిగాడు: ఒక్క బాణంతో కోటను నాశనం చేసే వాడెవడైనా—
సమం స సంయుగే హన్యాద్ అవధ్యం శేషతో భవేత్ ఏవమస్త్వితి చాప్యుక్త్వా మయం దేవః పితామహః
అతడు యుద్ధంలో సమంగా హతమవాలి; మిగతావారు మరణించరాదు. అలా జరుగనీ అని దేవతల పితామహుడు మాయాసురుడికి అనుగ్రహించాడు.
స్వప్నే లబ్ధో యథార్థో వై తత్రైవాదర్శనం యయౌ గతే పితామహే దైత్యా గతా మయరవిప్రభాః
కనిపించిన కలలా ఆ దర్శనం అక్కడే అంతమైంది; పితామహుడు వెళ్లిపోయిన తర్వాత, మాయాసురుడు ముందుండగా దానవులు అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయారు.
వరదానాద్విరేజుస్తే తపసా చ మహాబలాః స మయస్తు మహాబుద్ధిర్ దానవో వృషసత్తమః
వరం లభించడంతో వారు ఆనందించారు, తపస్సుతో మహాబలులు అయ్యారు. కానీ మాయాసురుడు మహాబుద్ధి గలవాడు, దానవుల్లో శ్రేష్ఠుడు.
దుర్గం వ్యవసితః కర్తుమ్ ఇతి చాచిన్తయత్తదా కథం నామ భవేద్దుర్గం తన్మయా త్రిపురం కృతమ్
కోట నిర్మించాలనే సంకల్పంతో మాయాసురుడు ఆలోచించాడు: త్రిపురాన్ని నేను నిర్మించాను కదా, మరి ఇప్పుడు ఎలా కొత్త కోటను నిర్మించాలి?
వత్స్యతే తత్పురం దివ్యం మత్తో నాన్యైర్న సంశయః యథాచైకేషుణా తేన తత్పురం న హి హన్యతే
ఆ దివ్యనగరంలో నేను మాత్రమే నివసిస్తాను, ఇతరులు కాదు — ఇది నిస్సందేహం. ఒక్క బాణంతో ఆ నగరం నాశనం చేయలేరు, అలాగే జరుగుతుంది.
దేవైస్తథా విధాతవ్యం మయా మతివిచారణమ్ విస్తారో యోజనశతమ్ ఏకైకస్య పురస్య తు
దేవతలు నా ఆలోచన ప్రకారం ఏర్పాట్లు చేయాలి; ప్రతి నగరానికి వంద యోజనాల పొడవు ఉండాలి.
కార్యస్తేషాం చ విష్కమ్భశ్ చైకైకశతయోజనమ్ పుష్యయోగేణ నిర్మాణం పురాణం చ భవిష్యతి
ప్రతి నగరానికి వంద యోజనాల వెడల్పు కూడా ఉండాలి; పుష్య నక్షత్ర యోగంలో నిర్మాణం పూర్తవుతుంది, ఆ నగరం పురాతనంగా నిలుస్తుంది.
పుష్యయోగేణ చ దివి సమేష్యన్తి పరస్పరమ్ పుష్యయోగేణ యుక్తాని యస్తాన్యాసాదయిష్యతి
పుష్య నక్షత్ర యోగంలో ఆ నగరాలు ఆకాశంలో కలుస్తాయి; పుష్య యోగంలో కలిసినప్పుడు, వాటిని చేరేవాడు—
పురాణ్యేకప్రహారేణ శతాని నిహనిష్యతి ఆయసం తు క్షితితలే రాజతం తు నభస్తలే
ఒక్క దెబ్బతో వందల పురాతన నగరాలు నాశనం అవుతాయి; భూమిపై ఇనుప నగరం, ఆకాశంలో వెండి నగరం ఉంటుంది.
రాజతస్యోపరిష్టాత్తు సౌవర్ణం భవితా పురమ్ ఏవం త్రిభిః పురైర్యుక్తం త్రిపురం తద్భవిష్యతి శతయోజనవిష్కమ్భైర్ అన్తరైస్తద్దురాసదమ్
వెండి నగరానికి పైన బంగారు నగరం ఉంటుంది; ఇలా మూడు నగరాలు వంద యోజనాల వెడల్పుతో కలిసిన త్రిపురం ఏర్పడుతుంది, అది చేరుకోలేనంత దుర్లభం.
అట్టాలకైర్ యన్త్రశతఘ్నిభిశ్చ సచక్రశూలోపలకమ్పనైశ్చ ద్వారైర్మహామన్దరమేరుకల్పైః ప్రాకారశృఙ్గైః సువిరాజమానమ్
అందమైన గోపురాలు, వందల యంత్రాలు, చక్రాలు, కత్తులు, కంపించే పరికరాలు, మహామందర, మేరు పర్వతాల్లాంటి ద్వారాలు, ప్రకారాలపై శిఖరాలతో ఆ నగరం మెరిసిపోతుంది.
సతారకాఖ్యేన మయేన గుప్తం స్వస్థం చ గుప్తం తడిన్మాలినాపి కో నామ హన్తుం త్రిపురం సమర్థో ముక్త్వా త్రినేత్రం భగవన్తమేకమ్
సతారక అనే పేరుతో మాయాసురుడు ఆ నగరాన్ని బలంగా కాపాడాడు, మెరుపులతో అలంకరించాడు. అటువంటి త్రిపురాన్ని మూడు కన్నులు కలిగిన భగవంతుడు తప్ప మరెవ్వరూ నాశనం చేయలేరు.
ఇతి చిన్తాయుతో దైత్యో దివ్యోపాయప్రభావజమ్ చకార త్రిపురం దుర్గం మనఃసంచారచారితమ్
ఇలా ఆలోచనలతో నిండిన దానవుడు, దివ్యశక్తితో త్రిపుర అనే కోటను తన మనస్సు సంకల్పంతో నిర్మించాడు.
ప్రాకారో ఽనేన మార్గేణ ఇహ వాముత్ర గోపురమ్ ఇహ చాట్టాలకద్వారమ్ ఇహ చాట్టాలగోపురమ్
ఇక్కడ ప్రాకారం ఉంది, ఈ దారిలో లేదా అక్కడ గోపురం ఉంది; ఇక్కడ గోపురంతో కూడిన ద్వారం, అక్కడ గోపురంతో కూడిన గోడ ఉంది.
రాజమార్గ ఇతశ్చాపి విపులో భవతామితి రథ్యోపరథ్యాః సత్త్రికా ఇహ చత్వర ఏవ చ
ఇక్కడ రాజమార్గం విశాలంగా ఉంది; వీధులు, చిన్న వీధులు, సభామండపాలు, చౌరస్తాలు అన్నీ ఇక్కడే ఉన్నాయి.
ఇదమన్తఃపురస్థానం రుద్రాయతనమత్ర చ సవటాని తడాగాని హ్య్ అత్ర వాప్యః సరాంసి చ
ఈ నగరంలో రుద్రునికి ఆలయాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడే మంటపాలు, చెరువులు, కుంటలు, సరస్సులు కూడా ఉన్నాయి.
ఆరామాశ్చ సభాశ్చాత్ర ఉద్యానాన్యత్ర వా తథా ఉపనిర్గమో దానవానాం భవత్యత్ర మనోహరః
ఇక్కడ ఉద్యానవనాలు, సభామండపాలు, అలాగే పర్యాటనలకు తోటలు ఉన్నాయి. దానవులందరికీ ఇక్కడ ఎంతో ఆకర్షణీయమైన విహారస్థలం ఉంది.
ఇత్యేవం మానసం తత్రాకల్పయత్పురకల్పవిత్ మయేన తత్పురం సృష్టం త్రిపురం త్వితి నః శ్రుతమ్
ఇలా నగర నిర్మాణంలో నిపుణుడు మనసులో ఈ నగరాన్ని ఊహించాడు. మాయుడు త్రిపుర అనే ఈ నగరాన్ని నిర్మించాడని మేము విన్నాము.
కార్ష్ణాయసమయం యత్తు మయేన విహితం పురమ్ తారకాఖ్యో ఽధిపస్తత్ర కృతస్థానాధిపో ఽవసత్
కృష్ణలోహంతో చేసిన నగరాన్ని మాయుడు నిర్మించాడు. అక్కడ తారకుడు అనే అధిపతి రాజుగా స్థాపించబడ్డాడు.
యత్తు పూర్ణేన్దుసంకాశం రాజతం నిర్మితం పురమ్ విద్యున్మాలీ ప్రభుస్తత్ర విద్యున్మాలీ త్వివామ్బుదః
పూర్ణచంద్రునిలా మెరిసే వెండితో చేసిన నగరాన్ని విద్యున్మాలి పాలించాడు. అతడు మేఘంలా ప్రకాశవంతంగా ఉండేవాడు.
సువర్ణాధికృతం యచ్చ మయేన విహితం పురమ్ స్వయమేవ మయస్తత్ర గతస్తదధిపః ప్రభుః
బంగారంతో చేసిన నగరాన్ని మాయుడు నిర్మించాడు. ఆ నగరంలో మాయుడే స్వయంగా ప్రవేశించి అధిపతిగా ఉన్నాడు.
తారకస్య పురం తత్ర శతయోజనమన్తరమ్ విద్యున్మాలిపురం చాపి శతయోజనకే ఽన్తరే
తారకుని నగరం అక్కడ వంద యోజనల దూరంలో ఉంది. అలాగే విద్యున్మాలికి చెందిన నగరం కూడా వంద యోజనల దూరంలో ఉంది.
మేరుపర్వతసంకాశం మయస్యాపి పురం మహత్ పుష్యసంయోగమాత్రేణ కాలేన స మయః పురా
మాయుడి గొప్ప నగరం మెరుపర్వతంలా కనిపించేది. పుష్య నక్షత్ర సంయోగ సమయంలో మాయుడు ఆ నగరాన్ని నిర్మించాడు.
కృతవాంస్త్రిపురం దైత్యస్ త్రినేత్రః పుష్పకం యథా యేన యేన మయో యాతి ప్రకుర్వాణః పురం పురాత్
ఆ దైత్యుడు త్రిపురను నిర్మించాడు, ఎలా త్రినేత్రుడు పుష్పకాన్ని చేశాడో అలాగే. మాయుడు ఎక్కడికి పోయినా అక్కడ కొత్త నగరాన్ని నిర్మించేవాడు.
ప్రశస్తాస్తత్ర తత్రైవ వారుణ్యామాలయాః స్వయమ్ రుక్మరూప్యాయసానాం చ శతశో ఽథ సహస్రశః
వారుṇుని ప్రాంతంలో బంగారం, వెండి, ఇనుపతో చేసిన వందలాది, వేలాది అద్భుతమైన భవంతులు ఉన్నాయి.