యుగాక్షకోటీ తే తస్య వాతోర్మీ స్యన్దనస్య తు సంక్రమేతే ధ్రువమహో మణ్డలే సర్వతోదిశమ్
ఆ రథానికి యోగం, అక్షం చివరలు గాలి అలలతో నడిపించబడుతూ, ధ్రువతార చుట్టూ అన్ని దిశల్లో సంచరిస్తుంటాయి.
భ్రమతస్తస్య రశ్మీ తే మణ్డలే తూత్తరాయణే వర్ధేతే దక్షిణేష్వత్ర భ్రమతో మణ్డలాని తు
ఆ రథం తిరుగుతున్నప్పుడు ఉత్తరాయణంలో రశ్ములు వృద్ధి చెందుతాయి; దక్షిణాయనంలో తిరిగేటప్పుడు కూడా వలయాలు ఏర్పడతాయి.
యుగాక్షకోటీసమ్బద్ధౌ ద్వౌ రశ్మీ స్యన్దనస్య తు ధ్రువేణ ప్రగృహీతౌ తౌ రథౌ యౌ వనతో రవిమ్
ఆ రథానికి యోగం, అక్షం చివరలకు రెండు రశ్ములు బంధించబడి, ధ్రువతార చేత పట్టుబడి ఉంటాయి. అవే సూర్యుని రథాన్ని లాగుతాయి.
ఆకృష్యేతే యదా తే తు ధ్రువేణ సమధిష్ఠితే తదా సో ఽభ్యన్తరే సూర్యో భ్రమతే మణ్డలాని తు
ఆ రెండు రశ్ములు ధ్రువతార చేత బలంగా లాగబడినప్పుడు, సూర్యుడు లోపల వలయాల్లో తిరుగుతుంటాడు.
అశీతిమణ్డలశతం కాష్ఠయోరుభయోశ్చరన్ ధ్రువేణ ముచ్యమానేన పునా రశ్మియుగేన చ
రెండు ముగింపుల మధ్య ఎనభై వందల వలయాలను దాటి, ధ్రువతార విడిపోతే, మళ్లీ రశ్ములు, యోగంతో కలిసి ప్రయాణిస్తాడు.
తథైవ బాహ్యతః సూర్యో భ్రమతే మణ్డలాని తు ఉద్వేష్టయన్వై వేగేన మణ్డలాని తు గచ్ఛతి
అలాగే, సూర్యుడు బయటి వలయాల్లో కూడా వేగంగా తిరుగుతూ, ఆ వలయాలను చుట్టుకుంటూ ముందుకు సాగుతాడు.
స రథో ఽధిష్ఠితో దేవైర్ మాసి మాసి యథాక్రమమ్ తతో వహత్యథాదిత్యం బహుభిర్ ఋషిభిః సహ
దేవతలు అధిష్ఠానంగా ఉండే ఆ రథం, ప్రతి నెల క్రమంగా, అనేక ఋషులతో కలిసి సూర్యుని తీసుకెళ్తుంది.
గన్ధర్వైరప్సరోభిశ్చ సర్పగ్రామణిరాక్షసైః ఏతే వసన్తి వై సూర్యే మాసౌ ద్వౌ ద్వౌ క్రమేణ చ
గంధర్వులు, అప్సరసలు, పాముల పెద్దలు, రాక్షసులు—ఇవన్నీ సూర్యునితో, ప్రతి నెలలో ఇద్దరేసి ఉంటారు.
ధాతార్యమా పులస్త్యశ్చ పులహశ్చ ప్రజాపతీ ఉరగౌ వాసుకిశ్చైవ సంకీర్ణశ్చైవ తావుభౌ
ధాత, అర్యమ, పులస్త్య, పులహ—ఇవే ప్రజాపతులు. అలాగే వాసుకి, సంకీర్ణ అనే రెండు పాములు కూడా ఉంటారు.
తుమ్బురుర్ నారదశ్చైవ గన్ధర్వౌ గాయతాం వరౌ కృతస్థలాప్సరాశ్చైవ యా చ సా పుఞ్జికస్థలా
తుంబురు, నారద—ఈ ఇద్దరూ గంధర్వులలో గొప్ప గాయకులు; కృతస్థల, పుంజికస్థల అనే అప్సరసలు కూడా ఉన్నారు.
గ్రామణ్యౌ రథకృత్తస్య రథౌజాశ్చైవ తావుభౌ రక్షో హేతిః ప్రహేతిశ్చ యాతుధానావుభౌ ఋతౌ
రథకారుల పెద్దలు ఇద్దరూ, రథబలవంతులు ఇద్దరూ; హేతి, ప్రహేతి అనే రాక్షసులు, ఋతువులో యాతుధానులుగా ఉంటారు.
మధుమాధవయోర్హ్యేష గణో వసతి భాస్కరే వసన్గ్రీష్మే తు ద్వౌ మాసౌ మిత్రశ్చ వరుణశ్చ వై
మధు, మాధవ మాసాల్లో ఈ గణం సూర్యునితో ఉంటారు. వేసవిలో రెండు నెలల్లో మిత్రుడు, వరుణుడు కూడా ఉంటారు.
ఋషీ అత్రిర్వసిష్ఠశ్చ నాగౌ తక్షకరమ్భకౌ మేనకా సహజన్యా చ హాహా హూహూశ్చ గాయకౌ
అత్రి, వసిష్ఠ ఋషులు, తక్షక, రంభక అనే నాగులు, మేనక, సహజన్య అనే అప్సరసలు, హాహా, హూహూ అనే గాయకులు కూడా ఉన్నారు.
రథంతరశ్చ గ్రామణ్యౌ రథకృచ్చైవ తావుభౌ పురుషాదో వధశ్చైవ యాతుధానౌ తు తౌ స్మృతౌ
రథాంతరుడు, రథకారుల పెద్దలు ఇద్దరూ, పురుషాదుడు, వధ అనే ఇద్దరు యాతుధానులు కూడా అక్కడ ఉంటారు.
ఏతే వసన్తి వై సూర్యే మాసయోః శుచిశుక్రయోః తతః సూర్యే పునశ్చాన్యా నివసన్తి స్మ దేవతాః
శుచి, శుక్ర మాసాలలో ఈ దేవతలు సూర్యునిలో నివసిస్తారు. ఆ తరువాత మరికొన్ని దేవతలు కూడా సూర్యునిలో ఉంటారు.
ఇన్ద్రశ్చైవ వివస్వాంశ్చ అఙ్గిరా భృగురేవ చ ఏలాపత్త్రస్తథా సర్పః శఙ్ఖపాలశ్చ పన్నగః
ఇంద్రుడు, వివస్వాన్, అంగిరా, భృగు, ఎలాపత్ర, శంఖపాలుడు అనే పాము, అలాగే పన్నగుడు అక్కడ ఉంటారు.
విశ్వావసుసుషేణౌ చ ప్రాతశ్చైవ రథశ్చ హి ప్రమ్లోచేత్యప్సరాశ్చైవ నిమ్రోచన్తీ చ తే ఉభే
విశ్వావసు, సుషేణ, ప్రాత, రథ, అలాగే ప్రమ్లోచా, నిమ్రోచంతి అనే అప్సరసలు ఇద్దరూ అక్కడే నివసిస్తున్నారు.
యాతుధానస్తథా హేతిర్ వ్యాఘ్రశ్చైవ తు తావుభౌ నభస్యనభసోరేతైర్ వసన్తశ్చ దివాకరే
యాతుధానుడు, హేతి, అలాగే వ్యాఘ్రుడు, తావు ఇద్దరూ, నభస్య, నభస్ కూడా సూర్యునిలో నివసిస్తున్నారు.
మాసౌ ద్వౌ దేవతాః సూర్యే వసన్తి చ శరదృతౌ పర్జన్యశ్చైవ పూషా చ భరద్వాజః సగౌతమః
శరదృతువులో రెండు నెలలు దేవతలు సూర్యునిలో ఉంటారు. వారిలో పర్జన్యుడు, పూషా, భరద్వాజుడు, గౌతముడు ఉన్నారు.
చిత్రసేనశ్చ గన్ధర్వస్ తథా వా సురుచిశ్చ యః విశ్వాచీ చ ఘృతాచీ చ ఉభే తే పుణ్యలక్షణే
గంధర్వుడు చిత్రసేనుడు, సురుచి, విశ్వాచీ, ఘృతాచీ అనే అప్సరసలు ఇద్దరూ శుభలక్షణాలతో అక్కడ ఉంటారు.
నాగశ్చైరావతశ్చైవ విశ్రుతశ్చ ధనంజయః సేనజిచ్చ సుషేణశ్చ సేనానీర్ గ్రామణీస్ తథా
ఏరావతుడు అనే నాగుడు, విశ్రుతుడు, ధనంజయుడు, సేనజిత్, సుషేణుడు, సేనాని, గ్రామణి అక్కడ నివసిస్తున్నారు.
చారో వాతశ్చ ద్వావేతౌ యాతుధానావుభౌ స్మృతౌ వసన్త్యేతే చ వై సూర్యే మాసయోశ్చ త్విషోర్జయోః
చారుడు, వాతుడు అనే ఇద్దరు యాతుధానులు త్విష, ఉర్జ మాసాలలో సూర్యునిలో నివసిస్తున్నారు.
హైమన్తికౌ చ ద్వౌ మాసౌ నివసన్తి దివాకరే అంశో భగశ్చ ద్వావేతౌ కశ్యపశ్చ క్రతుశ్చ తౌ
హేమంత ఋతువులో రెండు నెలలు అంషుడు, భగుడు, కశ్యపుడు, క్రతువు ఇద్దరూ సూర్యునిలో నివసిస్తారు.
భుజంగశ్చ మహాపద్మః సర్పః కర్కోటకస్తథా చిత్రసేనశ్చ గన్ధర్వః పూర్ణాయుశ్చైవ గాయనౌ
మహాపద్ముడు అనే పాము, కర్కోటకుడు, గంధర్వుడు చిత్రసేనుడు, పూర్ణాయువు, గాయనుడు ఇద్దరూ అక్కడ ఉంటారు.
అప్సరాః పూర్వచిత్తిశ్చ గన్ధర్వా హ్యుర్వశీ చ యా తార్క్ష్యశ్చారిష్టనేమిశ్చ సేనానీర్ గ్రామణీశ్ చ తౌ
అప్సరసలు పూర్వచిత్తి, గంధర్వురాలు ఊర్వశి, తార్క్ష్యుడు, అరిష్టనేమి, సేనాని, గ్రామణి ఇద్దరూ అక్కడ నివసిస్తున్నారు.
విద్యుత్సూర్యశ్చ తావుగ్రౌ యాతుధానౌ తు తౌ స్మృతౌ సహే చైవ సహస్యే చ వసన్త్యేతే దివాకరే
విద్యుత్సూర్యుడు, తావు అనే ఇద్దరు భయంకరమైన యాతుధానులు, సహే, సహస్య కూడా సూర్యునిలో నివసిస్తున్నారు.
తతస్తు శిశిరే చాపి మాసయోర్నివసన్తి తే త్వష్టా విష్ణుర్జమదగ్నిర్ విశ్వామిత్రస్తథైవ చ
తర్వాత శిశిర ఋతువులో రెండు నెలలు త్వష్ట, విష్ణువు, జమదగ్ని, విశ్వామిత్రుడు అక్కడ నివసిస్తారు.
కాద్రవేయౌ తథా నాగౌ కమ్బలాశ్వతరావుభౌ గన్ధర్వౌ ధృతరాష్ట్రశ్చ సూర్యవర్చాశ్చ తావుభౌ
కాద్రవేయుడు, కంబలుడు, అశ్వతరుడు అనే నాగులు, గంధర్వుడు ధృతరాష్ట్రుడు, సూర్యవర్చసుడు ఇద్దరూ అక్కడ ఉంటారు.
తిలోత్తమాప్సరాశ్చైవ దేవీ రమ్భా మనోరమా గ్రామణీర్ ఋతజిచ్చైవ సత్యజిచ్చ మహాబలః
అప్సరసలు తిలోత్తమ, రంభ, మనోరమ, గ్రామణి, ఋతజిత్, సత్యజిత్, మహాబలుడు అక్కడ నివసిస్తున్నారు.
బ్రహ్మోపేతశ్చ వై రక్షో యజ్ఞోపేతస్తథైవ చ ఇత్యేతే నివసన్తి స్మ ద్వౌ ద్వౌ మాసౌ దివాకరే
బ్రహ్మతో కూడిన రాక్షసుడు, యజ్ఞంతో కూడిన రాక్షసుడు ఇద్దరూ రెండు నెలల పాటు సూర్యునిలో నివసిస్తారు.