ముక్తాఫలాని ముక్తానాం తారావిగ్రహధారిణామ్
నక్షత్రాల రూపాన్ని ధరించినవారిని ముత్యాలు అలంకరిస్తుంటాయి.
సుఖోష్ణం చైవ తత్తోయం స్నానాచ్ఛీతవినాశనమ్ వైడూర్యస్య శిలా మధ్యే సరసస్తస్య శోభనా
ఆ నీరు స్నానం చేసినప్పుడు చల్లదనాన్ని పోగొట్టి, మృదువుగా వేడిగా ఉంటుంది. వైడూర్య రత్నపు శిలలో ఉన్న ఆ సరస్సు ఎంతో అందంగా ఉంటుంది.
ప్రమాణేన తథా సా చ ద్వే చ రాజన్ధనుఃశతే చతురస్రా తథా రమ్యా తపసా నిర్మితాత్రిణా
ఓ రాజా! ఆ సరస్సు పొడవు రెండు వందల విల్లు పొడవుగా, నాలుగు మూలలుగా, ఎంతో ఆహ్లాదకరంగా, ముగ్గురు చేసిన తపస్సుతో ఏర్పడింది.
బిలద్వారసమో దేశో యత్ర యత్ర హిరణ్మయః ప్రదేశః స తు రాజేన్ద్ర ద్వీపే తస్మిన్మనోహరే
ఆ అందమైన ద్వీపంలో, గుహ ద్వారం లాంటిది ఒక ప్రాంతం ఉంది. ఆ ప్రదేశం మొత్తం బంగారంతో నిండినదిగా ఉంటుంది, రాజేంద్ర!
తథా పుష్కరిణీ రమ్యా తస్మిన్రాజఞ్శిలాతలే సుశీతామలపానీయా జలజైశ్చ విరాజితా
అలాగే, ఆ ప్రదేశంలో రాయిమీద ఒక అందమైన పద్మసరస్సు ఉంది. ఆ నీరు చల్లగా, నిర్మలంగా ఉండి, జలపుష్పాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
ఆకాశప్రతిమా రాజంశ్ చతురస్రా మనోహరా తస్యాస్తదుదకం స్వాదు లఘు శీతం సుగన్ధికమ్
ఓ రాజా! ఆ సరస్సు ఆకాశంలా నీలంగా, నాలుగు మూలలతో, ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది. దాని నీరు తీపిగా, తేలికగా, చల్లగా, సువాసనతో ఉంటుంది.
న క్షిణోతి యథా కణ్ఠం కుక్షిం నాపూరయత్యపి తృప్తిం విధత్తే పరమాం శరీరే చ మహత్సుఖమ్
ఆ నీరు గొంతు ఎండిపోనీయదు, కడుపు నిండిపోనీయదు, అయినా శరీరానికి పరమ సంతృప్తిని, గొప్ప ఆనందాన్ని ఇస్తుంది.
మధ్యే తు తస్యాః ప్రాసాదం నిర్మితం తపసాత్రిణా రుక్మసేతుప్రవేశాన్తం సర్వరత్నమయం శుభమ్
ఆ సరస్సు మధ్యలో ముగ్గురు చేసిన తపస్సుతో నిర్మించిన ఒక మహా ప్రాసాదం ఉంది. దాని ప్రవేశంలో బంగారు వంతెన ఉంది. అది అన్ని రత్నాలతో అలంకరించబడి, ఎంతో ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది.
శశాఙ్కరశ్మేః సంకాశం ప్రాసాదం రాజతం హితమ్ రమ్యవైడూర్యసోపానం విద్రుమామలసారకమ్
ఆ ప్రాసాదం చంద్రకాంతి లాంటి వెలుగుతో మెరిసిపోతూ, వెండితో నిర్మించబడింది. అందులో వైడూర్య రత్నపు మెట్లూ, శుద్ధమైన పద్మరాగపు త్రాడ్లు ఉన్నాయి.
ఇన్ద్రనీలమహాస్తమ్భం మరకతాసక్తవేదికమ్ వజ్రాంశుజాలైః స్ఫురితం రమ్యం దృష్టిమనోరమమ్
దానిలో ఇంద్రనీలమణి గొప్ప స్తంభాలు, పచ్చతో అలంకరించిన వేదికలు, వజ్రాల కాంతి జాలులతో మెరిసిపోతూ, ఎంతో అందంగా, చూడటానికి హృదయాన్ని ఆకట్టుకునేలా ఉంటుంది.
ప్రాసాదే తత్ర భగవాన్ దేవదేవో జనార్దనః భోగిభోగావలీసుప్తః సర్వాలంకారభూషితః
ఆ ప్రాసాదంలో భగవంతుడు, దేవతల దేవుడు, జనార్దనుడు, సర్పరాజు పైన విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
జానునాకుఞ్చితస్త్వేకో దేవదేవస్య చక్రిణః ఫణీన్ద్రసంనివిష్టో ఽఙ్ఘ్రిర్ ద్వితీయశ్చ తథానఘ
ఓ పాపరహితుడా! ఆ చక్రధారి దేవతల దేవుని ఒక మోకాలి మడమ మడచి ఉంది. ఆయన పాదం సర్పరాజు ఫణంపై ఉంది. మరొక పాదం కూడా అలాగే ఉంది.
లక్షయుత్సఙ్గగతో ఽఙ్ఘ్రిస్తు శేషభోగప్రశాయినః ఫణీన్ద్రభోగసంన్యస్తబాహుః కేయూరభూషణః
శేషుని భోగాలను శాంతింపజేస్తూ లక్ష్మీ ఒడిలో ఆయన ఒక పాదం ఉంది. ఆయన భుజం కేయూరాలతో అలంకరించబడి, సర్పరాజు భోగాలపై ఉంది.
అఙ్గులీపృష్ఠవిన్యస్తదేవశీర్షధరం భుజమ్ ఏకం వై దేవదేవస్య ద్వితీయం తు ప్రసారితమ్
దేవతల దేవుని ఒక భుజం తల వెనుక ఉంచబడి ఉంది. మరొక భుజం చాపబడి ఉంది.
సమాకుఞ్చితజానుస్థమణిబన్ధేన శోభితమ్ కించిదాకుఞ్చితం చైవ నాభిదేశకరస్థితమ్
వంచిన మోకాలి దగ్గర మణిబందం మెరిసిపోతుంది. ఇంకొక భుజం కొంచెం వంచి, నాభి ప్రాంతంలో ఉంది.
తృతీయం తు భుజం తస్య చతుర్థం తు తథా శృణు ఆత్తసంతానకుసుమం ఘ్రాణదేశానుసర్పిణమ్
ఇప్పుడు ఆయన మూడో, నాల్గో భుజాల గురించి విను. ఒక భుజంలో పరిజాత పువ్వుల మాల ఉంది, అది ముక్కు దారిలో సాగుతోంది.
లక్ష్మ్యా సంవాహ్యమానాఙ్ఘ్రిః పద్మపత్త్రనిభైః కరైః సంతానమాలాముకుటం హారకేయూరభూషితమ్
లక్ష్మీ పద్మదళాల్లాంటి చేతులతో ఆయన పాదాన్ని మర్దన చేస్తోంది. ఆయన మాల, మకుటం, హారం, కేయూరాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
భూషితం చ తథా దేవమ్ అఙ్గదైరఙ్గులీయకైః ఫణీన్ద్రఫణవిన్యస్తచారురత్నశిరోజ్జ్వలమ్
అలాగే ఆ దేవుడు అంగదాలు, ఉంగరాలతో అలంకరించబడి, సర్పరాజు ఫణిపై అమూల్య రత్నాలతో మెరిసే తన అందమైన తలను ఉంచి విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నాడు.
అజ్ఞాతవస్తుచరితం ప్రతిష్ఠితమ్ అథాత్రిణా సిద్ధానుపూజ్యం సతతం సంతానకుసుమార్చితమ్
యదిది యొక్క అసలు స్వరూపం ఎవరికీ తెలియని స్థలాన్ని అత్రి మహర్షి స్థాపించాడు. అక్కడ ఎప్పుడూ సిద్ధులు గౌరవంగా పూజిస్తూ, వంశపుష్పాల మాలలతో అలంకరించేవారు.
దివ్యగన్ధానులిప్తాఙ్గం దివ్యధూపేన ధూపితమ్ సురసైః సుఫలైర్హృద్యైః సిద్ధైరుపహృతైః సదా
ఆయన శరీరానికి దివ్య సుగంధాలు పూసి, పరిమళభరితమైన ధూపంతో ధూపించేవారు. సిద్ధులు ఎప్పుడూ రుచికరమైన, ఉత్తమమైన ఫలాలను సమర్పించేవారు.
శోభితోత్తమపార్శ్వం తం దేవముత్పలశీర్షకమ్ తతః సమ్ముఖమ్ ఉద్వీక్ష్య వవన్దే స నరాధిపః
ఆ దేవుడు కమలాకార మకుటంతో, అద్భుతంగా ప్రకాశిస్తూ కనిపించాడు. రాజు ఆయనను నేరుగా చూసి, వినయంగా నమస్కరించాడు.
జానుభ్యాం శిరసా చైవ గత్వా భూమిం యథావిధి నామ్నాం సహస్రేణ తదా తుష్టావ మధుసూదనమ్
రాజు kneesతో, తలతో భూమిని తాకుతూ, విధిగా సమీపించి, సహస్రనామాలతో మధుసూదనుని స్తుతించాడు.
ప్రదక్షిణమథో చక్రే స తూత్థాయ పునః పునః రమ్యమాయతనం దృష్ట్వా తత్రోవాసాశ్రమే పునః
తరువాత, రాజు మళ్లీ మళ్లీ లేచి, ఆ అందమైన ఆలయాన్ని ప్రదక్షిణలు చేశాడు. తరువాత అక్కడి ఆశ్రమంలో మళ్లీ నివసించాడు.
బిలాద్బహిర్గుహాం కాంచిద్ ఆశ్రిత్య సుమనోహరామ్ తపశ్చకార తత్రైవ పూజయన్మధుసూదనమ్
ఆయన గుహను విడిచి, మరొక ఆకర్షణీయమైన గుహలో ఆశ్రయం తీసుకుని, అక్కడే తపస్సు చేస్తూ మధుసూదనుని పూజించాడు.
నానావిధైస్తథా పుష్పైః ఫలమూలైః సగోరసైః నిత్యం త్రిషవణస్నాయీ వహ్నిపూజాపరాయణః
వివిధ రకాల పువ్వులు, ఫలాలు, మూలికలు, పాలు సమర్పిస్తూ, ప్రతిరోజూ మూడుసార్లు స్నానం చేసి, అగ్నిపూజలో నిమగ్నుడై ఉండేవాడు.
దేవవాపీజలైః కుర్వన్ సతతం ప్రాణధారణమ్ సర్వాహారపరిత్యాగం కృత్వా తు మనుజేశ్వరః
దేవతల కుండాల నీటితో ఎప్పుడూ ప్రాణాయామం చేస్తూ, రాజు అన్నిరకాల ఆహారాన్ని వదిలేశాడు.
అనాస్తృతగుహాశాయీ కాలం నయతి పార్థివః త్యక్తాహారక్రియశ్చైవ కేవలం తోయతో నృపః న తస్య గ్లానిమాయాతి శరీరం చ తదద్భుతమ్
రాజు తాయారు చేయని గుహలో పడుకుని, ఆహారపు కర్మలు వదిలి, కేవలం నీటితో జీవించేవాడు. అతని శరీరానికి అలసట ఏమాత్రం రాలేదు. అది ఆశ్చర్యంగా ఉండేది.
ఏవం స రాజా తపసి ప్రసక్తః సమ్పూజయన్దేవవరం సదైవ తత్రాశ్రమే కాలమువాస కంచిత్ స్వర్గోపమే దుఃఖమ్ అవిన్దమానః
ఇలా రాజు తపస్సులో లీనమై, ఎప్పుడూ దేవుని పూజిస్తూ, ఆ ఆశ్రమంలో కొంతకాలం స్వర్గానికి సమానంగా, ఎలాంటి బాధలు లేకుండా గడిపాడు.
స త్వాశ్రమపదే రమ్యే త్యక్తాహారపరిచ్ఛదః క్రీడావిహారం గన్ధర్వైః పశ్యన్నప్సరసాం సహ
ఆ అందమైన ఆశ్రమంలో, ఆహారం, వస్తువులను వదిలేసి, గంధర్వులు, అప్సరసలతో కలిసి వారి ఆటలను చూస్తూ ఉండేవాడు.
కృత్వా పుష్పోచ్చయం భూరి గ్రన్థయిత్వా తథా స్రజః అగ్రం నివేద్య దేవాయ గన్ధర్వేభ్యస్తదా దదౌ
అతడు ఎన్నో పువ్వులు తీసుకుని, వాటితో మాలలు తయారు చేసి, వాటిలో ఉత్తమమైనదాన్ని దేవునికి సమర్పించి, మిగతావాటిని గంధర్వులకు ఇచ్చాడు.