శైలానితమ్బదేశేషు న్యవసచ్చ స్వయం నృపః పయః క్షరన్తి తే దివ్యమ్ అమృతస్వాదుకణ్టకమ్
పర్వత శిఖరాల మధ్యలో, లోయల్లో రాజు స్వయంగా నివసించేవాడు; ఆ శిలలు అమృతంలా మధురమైన, ముల్లు లేని దివ్య పాలను ఉప్పొంగించేవి.
క్వచిద్రాజన్మహిష్యశ్చ క్వచిదాజాశ్చ సర్వశః శిలాః క్షీరేణ సమ్పూర్ణా దధ్నా చాన్యత్ర వా బహిః
ఓ రాజా, అక్కడ ఎక్కడో ఎక్కడో మహిషులు, మరికొన్ని చోట్ల మేకలు కనిపించేవి; ఆ శిలలు పాలను, మరికొన్ని చోట్ల పెరుగు లేదా బయట ఇతర పదార్థాలతో నిండిపోయేవి.
సంపశ్యన్పరమాం ప్రీతిమ్ అవాప వసుధాధిపః సరాంసి తత్ర దివ్యాని నద్యశ్చ విమలోదకాః
ఇవన్నీ చూసి భూమిపతి పరమానందాన్ని పొందాడు; అక్కడ దివ్యమైన సరస్సులు, నిర్మలమైన నీటితో నదులు ఉన్నాయి.
ప్రణాలికాని చోష్ణాని శీతలాని చ భాగశః కన్దరాణి చ శైలస్య సుసేవ్యాని పదే పదే
అక్కడ కొన్ని చోట్ల వేడిగా, కొన్ని చోట్ల చల్లగా ప్రవహించే కాలువలు, ప్రతి అడుగులో ఆనందదాయకమైన పర్వత గుహలు ఉన్నాయి.
హిమపాతో న తత్రాస్తి సమన్తాత్పఞ్చయోజనమ్ ఉపత్యకా సుశైలస్య శిఖరస్య న విద్యతే
ఆ అందమైన పర్వత శిఖరానికి ఐదు యోజనల పరిధిలో ఎక్కడా మంచు పడేది కాదు; అక్కడి లోయలు మంచుతో నిండినవి కావు.
తత్రాస్తి రాజఞ్ఛిఖరం పర్వతేన్ద్రస్య పాణ్డురమ్ హిమపాతం ఘనా యత్ర కుర్వన్తి సహితాః సదా
ఓ రాజా, అక్కడ పర్వతాధిపతికి ఒక తెల్లని శిఖరం ఉంది; అక్కడ మేఘాలు ఎప్పుడూ కలిసి మంచు కురిపిస్తుంటాయి.
తత్రాస్తి చాపరం శృఙ్గం యత్ర తోయఘనా ఘనాః నిత్యమేవాభివర్షన్తి శిలాభిః శిఖరం వరమ్
అక్కడ మరొక శిఖరం ఉంది; అక్కడ మేఘాలు ఎప్పుడూ వర్షాన్ని కురిపిస్తూ, ఆ శిఖరంపై రాళ్ల వాన కురిపిస్తాయి.
తదాశ్రమం మనోహారి యత్ర కామధరా ధరా సురముఖ్యోపయోగిత్వాచ్ ఛాఖినాం సఫలాః ఫలాః
ఆ ఆశ్రమం ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉండేది; అక్కడ కోరికలు తీరే ప్రవాహాలు ప్రవహించేవి, చెట్ల ఫలాలు ఎప్పుడూ పండినవిగా, దేవతలకు ఉపయోగపడేవిగా ఉండేవి.
సదోపగీతభ్రమరసురస్త్రీసేవితం పరమ్ సర్వపాపక్షయకరం శైలస్యేవ ప్రహారకమ్
అక్కడ ఎప్పుడూ తేనెటీగలు, దేవకన్యలు సేవించేవారు, స్తుతించేవారు; అది అన్ని పాపాలను తొలగించేది, పర్వతం లాగా ప్రభావాన్ని చూపేది.
వానరైః క్రీడమానైశ్చ దేశాద్దేశాన్నరాధిప హిమపుఞ్జాః కృతాస్తత్ర చన్ద్రబిమ్బసమప్రభాః
అక్కడ కోతులు ప్రాంతం ప్రాంతంగా ఆడుకుంటూ తిరిగేవి; మంచు గుళికలు చంద్రబింబంలా మెరిసేవి.
తదాశ్రమం సమన్తాచ్చ హిమసంరుద్ధకన్దరైః శైలవాటైః పరివృతమ్ అగమ్యం మనుజైః సదా
ఆ ఆశ్రమం చుట్టూ మంచుతో నిండిన గుహలు, పర్వతపు ప్రాకారాలతో చుట్టబడి, మనుషులకు ఎప్పుడూ అందని స్థలంగా ఉండేది.
పూర్వారాధితభావో ఽసౌ మహారాజః పురూరవాః తదాశ్రమపదం ప్రాప్తో దేవదేవప్రసాదతః
పూర్వం భక్తితో ఉన్న మహారాజు పురూరవుడు, దేవదేవుని అనుగ్రహంతో ఆ ఆశ్రమాన్ని చేరుకున్నాడు.
తదాశ్రమం శ్రమశమనం మనోహరం మనోహరైః కుసుమశతైరలంకృతమ్ కృతం స్వయం రుచిరమథాత్రిణా శుభం శుభావహం చ హి దదృశే స మద్రరాట్
ఆ సమయంలో, మద్రదేశ రాజుకు ఆ ఆశ్రమం ఎంతో మోహింపజేసేలా కనిపించింది. అలసటను పోగొట్టేలా, అద్భుతమైన పూలతో అలంకరించబడింది. ఆ అందమైన ఆశ్రమాన్ని ఆత్రి మహర్షి తనే స్వయంగా శుభ్రంగా, శుభప్రదంగా తయారు చేశారు.
తత్ర యౌ తౌ మహాశృఙ్గౌ మహావర్ణౌ మహాహిమౌ తృతీయం తు తయోర్మధ్యే శృఙ్గమత్యన్తముచ్ఛ్రితమ్
అక్కడ రెండు గొప్ప శిఖరాలు, విస్తారమైన రంగులతో, మంచుతో కప్పబడి ఉండేవి. వాటి మధ్యలో మూడవ శిఖరం అత్యంత ఎత్తుగా వెలుగొందుతోంది.
నిత్యాతప్తశిలాజాతం సదాభ్రపరివర్జితమ్ తస్యాధస్తాద్వృక్షగణే దిశాం భాగే చ పశ్చిమే
అది ఎప్పుడూ వేడిగా ఉండే రాళ్లతో ఏర్పడింది, ఎప్పుడూ మేఘాలు లేవు. ఆ శిఖరానికి కింద, పశ్చిమ దిశలో, చెట్ల మధ్య ఉంది.
జాతీలతాపరిక్షిప్తం వివరం చారుదర్శనమ్ దృష్ట్వైవ కౌతుకావిష్టస్ తం వివేశ మహీపతిః
మల్లెతాడులతో చుట్టుముట్టబడిన ఒక అందమైన గుహను రాజు చూసి, ఆశ్చర్యంతో ఆ గుహలోకి ప్రవేశించాడు.
తమసా చాతినిబిడం నల్వమాత్రం సుసంకటమ్ నల్వమాత్రమతిక్రమ్య స్వప్రభాభరణోజ్జ్వలమ్
ఆ గుహలో చాలా ముదురు చీకటి, చాలా ఇరుకుగా ఉంది. ఆ ఇరుకైన దూరాన్ని దాటి వెళ్లిన వెంటనే, ఆ గుహ తన స్వంత వెలుగు ఆభరణాలతో ప్రకాశించింది.
తమ్ ఉచ్ఛ్రితమ్ అథాత్యన్తం గమ్భీరం పరివర్తులమ్ న తత్ర సూర్యస్తపతి న విరాజతి చన్ద్రమాః
ఆ ప్రదేశం చాలా ఎత్తుగా, లోతుగా, వంకరగా ఉంది. అక్కడ neither సూర్యుడు వెలిగించడు, neither చంద్రుడు ప్రకాశించడు.
తథాపి దివసాకారం ప్రకాశం తదహర్నిశమ్ క్రోశాధికపరీమాణం సరసా చ విరాజితమ్
అయినా కూడా, ఆ గుహ ఎప్పుడూ పగలు లాగా వెలిగిపోతూ, రాత్రి పగలు తేడా లేకుండా ప్రకాశిస్తూ, ఒక క్రోశం కంటే ఎక్కువ పరిమాణంలో, ఒక సరస్సుతో అందంగా ఉంది.
సమన్తాత్సరసస్తస్య శైలలగ్నా తు వేదికా సౌవర్ణై రాజతైర్వృక్షైర్ విద్రుమైరుపశోభితమ్
ఆ సరస్సు చుట్టూ కొండకు అతుక్కున్న వేదికలు ఉన్నాయి. అవి బంగారు, వెండి, పగడ రకాల చెట్లతో అలంకరించబడ్డాయి.
నానామాణిక్యకుసుమైః సుప్రభాభరణోజ్జ్వలైః తస్మిన్సరసి పద్మాని పద్మరాగచ్ఛదాని తు
వివిధ రకాల రత్నపుష్పాలతో, ప్రకాశించే ఆభరణాలతో మెరిసిపోతూ, ఆ సరస్సులో పద్మాలు ఉన్నాయి. వాటి రేకులు పద్మరాగ రత్నాల వలె ఉన్నాయి.
వజ్రకేసరజాలాని సుగన్ధీని తథా యుతమ్ పత్త్రైర్ మరకతైర్ నీలైర్ వైడూర్యస్య మహీపతే
వజ్రపు తంతువులతో కూడిన గుచ్చాలు, సువాసనతో కూడినవి, పచ్చ, నీలం, వైడూర్యపు ఆకులతో అలంకరించబడ్డాయి, ఓ రాజా.
కర్ణికాశ్చ తథా తేషాం జాతరూపస్య పార్థివ తస్మిన్సరసి యా భూమిర్ న సా వజ్రసమాకులా
అవి అందులోని పద్మాల మధ్యభాగాలు బంగారంతో తయారయ్యాయి, ఓ రాజా. ఆ సరస్సులో నేల అంతా వజ్రాలతో నిండలేదు.
నానారత్నైరుపచితా జలజానాం సమాశ్రయః కపర్దికానాం శుక్తీనాం శఙ్ఖానాం చ మహీపతే
వివిధ రకాల రత్నాలతో కప్పబడి, ఆ జలజాల నివాసంగా, కపర్దికలు, శుక్తులు, శంఖాలు నివసించే ప్రదేశంగా ఉంది, ఓ రాజా.
మకరాణాం చ మత్స్యానాం చణ్డానాం కచ్ఛపైః సహ తత్ర మరకతఖణ్డాని వజ్రాణాం చ సహస్రశః
అక్కడ మకరాలు, చేపలు, భయంకరమైన తాబేళ్లు కూడా ఉన్నాయి. పచ్చ రాళ్ల ముక్కలు, వేలాది వజ్రాలు అక్కడ కనిపించేవి.
పద్మరాగేన్ద్రనీలాని మహానీలాని పార్థివ పుష్పరాగాణి సర్వాణి తథా కర్కోటకాని చ
పద్మరాగ, ఇంద్రనీల, గొప్ప నీల రత్నాలు, అన్ని రకాల పుష్పరాగాలు, అలాగే కర్కోటక రాళ్లు కూడా ఉన్నాయి, ఓ రాజా.
తుత్థకస్య తు ఖణ్డాని తథా శేషస్య భాగశః రాజావర్తస్య ముఖ్యస్య రుచిరాక్షస్య చాప్యథ
తామ్రపు ముక్కలు, శేష రత్న భాగాలు, ముఖ్యమైన రాజావర్త రత్నం, అందమైన కళ్ళు కలిగిన రత్నాలు కూడా ఉన్నాయి.
సూర్యేన్దుకాన్తయశ్చైవ నీలో వర్ణాన్తిమశ్చ యః జ్యోతీరసస్య రమ్యస్య స్యమన్తస్య చ భాగశః
సూర్యకాంతి, చంద్రకాంతి రత్నాలు, అత్యంత నీలం రంగు కలది, ప్రకాశించే, ఆనందదాయకమైన స్యమంతక రత్న భాగాలు కూడా ఉన్నాయి.
సురోరగవలక్షాణాం స్ఫటికస్య తథైవ చ గోమేదపిత్తకానాం చ ధూలీమరకతస్య చ
దేవతలు, నాగులకు చెందిన రత్నాలు, స్ఫటికాలు, గోమేదికాలు, పీతకాలు, పచ్చ రాళ్ల ధూళి కూడా ఉన్నాయి.
వైడూర్యసౌగన్ధికయోస్ తథా రాజమణేర్నృప వజ్రస్యైవ చ ముఖ్యస్య తథా బ్రహ్మమణేరపి
వైడూర్య, సౌగంధిక రత్నాలు, రాజమణులు, ముఖ్యమైన వజ్రం, బ్రహ్మమణి రత్నం కూడా ఉన్నాయి, ఓ రాజా.