యస్యాస్తీరే రతిం యాన్తి సదా కామవశా మృగాః తపోవనాశ్చ ఋషయస్ తథా దేవాః సహాప్సరాః
ఆ నది తీరంలో, కోరిక చేత ఆకర్షితులై, జంతువులు, తపోవనాల నుంచి వచ్చిన ఋషులు, దేవతలు అప్సరసలతో కలిసి సంతోషంగా విహరిస్తారు.
లభన్తే యత్ర పూతాఙ్గా దేవేభ్యః ప్రతిమానితాః స్త్రియశ్చ నాకబహులాః పద్మేన్దుప్రతిమాననాః
అక్కడ, శుద్ధమైన దేహాలున్న, దేవతలకూ గౌరవించబడే స్త్రీలు, పద్మం, చంద్రుని వంటి ముఖాలతో, ఆకాశంలో విస్తరించి కనిపిస్తారు.
యా బిభర్తి సదా తోయం దేవసంఘైరపీడితమ్ పులిన్దైర్నృపసంఘైశ్చ వ్యాఘ్రవృన్దైరపీడితమ్
ఆ నది ఎప్పుడూ దేవతల గుంపుల చేత, పులిందులు, రాజుల సమూహాలు, పులుల గుంపుల చేత ఒత్తిడిపడి, నీటిని మోస్తూ ఉంటుంది.
సతామరసపానీయాం సతారగగనామలామ్ స తాం పశ్యన్యయౌ రాజా సతామీప్సితకామదామ్
దేవతలకు తాగదగిన నీటితో, నక్షత్రాలతో కూడిన ఆకాశంలా నిర్మలంగా ఉన్న ఆ నదిని, సత్పురుషుల కోరికలు తీర్చే తాను అని రాజు చూశాడు.
యస్యాస్తీరరుహైః కాశైః పూర్ణైశ్చన్ద్రాంశుసంనిభైః రాజతే వివిధాకారై రమ్యతీరం మహాద్రుమైః యా సదా వివిధైర్విప్రైర్ దేవైశ్చాపి నిషేవ్యతే
ఆమె ఒడ్డున చంద్రకాంతిలా మెరిసే పొడవాటి కాశా గడ్డి, అనేక ఆకారాల గొప్ప చెట్లు కనిపిస్తాయి. ఆ అందమైన తీరాన్ని మునులు, దేవతలు ఎప్పుడూ సందర్శిస్తారు.
యా చ సదా సకలౌఘవినాశం భక్తజనస్య కరోత్యచిరేణ యానుగతా సరితాం హి కదమ్బైర్ యానుగతా సతతం హి మునీన్ద్రైః
ఆమె భక్తుల బాధలను త్వరగా తొలగిస్తుంది. అనేక నదులు ఆమెను అనుసరిస్తాయి. గొప్ప మునులు ఎల్లప్పుడూ ఆమె వెంట ఉంటారు.
యా హి సుతానివ పాతి మనుష్యాన్ యా చ యుతా సతతం హిమసంఘైః యా చ యుతా సతతం సురవృన్దైర్ యా చ జనైః స్వహితాయ శ్రితా వై
ఆమె మనుషులను తన పిల్లలవలె రక్షిస్తుంది. ఎప్పుడూ మంచు గుంపులతో, దేవతల సమూహాలతో కలిసివుంటుంది. ప్రజలు తమ మేలుకోసం ఆమెను ఆశ్రయిస్తారు.
ప్రయుక్తా చ కేసరిగణైః కరివృన్దజుష్టా సంతానయుక్తసలిలాపి సువర్ణయుక్తా సూర్యాంశుతాపపరివృద్ధివివృద్ధశీతా శీతాంశుతుల్యయశసా దదృశే నృపేణ
ఆమెను సింహాల గుంపులు, ఏనుగుల సమూహాలు ఆనందంగా విహరిస్తాయి. ఆమె నీరు సంతానంతో నిండినది, బంగారు తళుకులతో మెరిసే, సూర్యకిరణాల తాపంతో చల్లదనాన్ని, వెన్నెలలాంటి కీర్తిని రాజు చూశాడు.
ఆలోకయన్నదీం పుణ్యాం తత్సమీరహృతశ్రమః స గచ్ఛన్నేవ దదృశే హిమవన్తం మహాగిరిమ్
ఆ పవిత్ర నదిని చూసి, ఆ గాలిలో తన అలసట పోయింది. అలా ముందుకు సాగుతూ, రాజు హిమవంతు అనే గొప్ప పర్వతాన్ని చూశాడు.
ఖముల్లిఖద్భిర్బహుభిర్ వృతం శృఙ్గైస్తు పాణ్డురైః పక్షిణామపి సంచారైర్ వినా సిద్ధగతిం శుభామ్
ఆ పర్వతం, ఆకాశాన్ని తాకే తెల్లని శిఖరాలతో కప్పబడి ఉంది. అక్కడ పక్షులు కూడా సులభంగా ఎగరలేవు. సిద్ధుల పవిత్ర మార్గాలు అక్కడ లేవు.
నదీప్రవాహసంజాతమహాశబ్దైః సమన్తతః అసంశ్రుతాన్యశబ్దం తం శీతతోయం మనోరమమ్
ఆ ప్రాంతమంతా నదుల ప్రవాహాల గొప్ప శబ్దంతో నిండిపోయి, మరే ఇతర శబ్దం వినిపించదు. ఆ చల్లని, అందమైన ప్రదేశం అలాంటిది.
దేవదారువనైర్నీలైః కృతాధోవసనం శుభమ్ మేఘోత్తరీయకం శైలం దదృశే స నరాధిపః
అక్కడ రాజు, నీలిరంగు దేవదారు వనాలతో అలంకరించబడిన, మేఘాలు పై వస్త్రంలా కప్పిన, శుభ్రమైన ఆ పర్వతాన్ని చూశాడు.
శ్వేతమేఘకృతోష్ణీషం చన్ద్రార్కముకుటం క్వచిత్ హిమానులిప్తసర్వాఙ్గం క్వచిద్ధాతువిమిశ్రితమ్
కొన్ని చోట్ల ఆ పర్వతం తెల్ల మేఘాన్ని తలపాగా ధరించింది, మరికొన్ని చోట్ల చంద్రుడు, సూర్యుడు కిరీటంలా మెరిసాయి. ఎక్కడో అంతటా మంచు పూసినట్టుంది, ఇంకొన్ని చోట్ల ఖనిజాలతో గీతలు పడినట్టూ కనిపించింది.
చన్దనేనానులిప్తాఙ్గం దత్తపఞ్చాఙ్గులం యథా శీతప్రదం నిదాఘే ఽపి శిలావికటసంకటమ్ సాలక్తకైరప్సరసాం ముద్రితం చరణైః క్వచిత్
కొన్ని చోట్ల ఆ పర్వతం గంధంతో పూసినట్టూ, ఐదు వేలి ముద్రలు పడినట్టూ, ఎండలో కూడా చల్లదనాన్ని ఇచ్చేలా ఉంది. కొండ దారుల్లో ఎక్కడికక్కడ అప్సరసల లాలిపూసిన పాదముద్రలు ఎర్రగా మెరిసాయి.
క్వచిత్సంస్పృష్టసూర్యాంశుం క్వచిచ్ చ తమసావృతమ్ దరీముఖైః క్వచిద్భీమైః పిబన్తం సలిలం మహత్
ఎక్కడో ఆ పర్వతాన్ని సూర్యకిరణాలు తాకగా, ఇంకొన్ని చోట్ల చీకటి కమ్ముకుంది. కొన్ని చోట్ల భయంకరమైన కొండ నదులు పెదవులు విప్పి పెద్దగా నీటిని తాగుతున్నట్టు కనిపించాయి.
క్వచిద్విద్యాధరగణైః క్రీడద్భిరుపశోభితమ్ ఉపగీతం తథా ముఖ్యైః కింనరాణాం గణైః క్వచిత్
కొన్ని చోట్ల విద్యాధరుల గుంపులు ఆడుతూ ఆ పర్వతాన్ని అలంకరించగా, మరికొన్ని చోట్ల ముఖ్యమైన కిన్నరుల గానంతో ఆ ప్రాంతం మార్మోగింది.
ఆపానభూమౌ గలితైర్ గన్ధర్వాప్సరసాం క్వచిత్ పుష్పైః సంతానకాదీనాం దివ్యైస్తమ్ ఉపశోభితమ్
కొన్ని చోట్ల ఆ పర్వతపు ఒడిలో గంధర్వులు, అప్సరసలు వేసిన దివ్యపుష్పాలు, ముఖ్యంగా సంతానక వంటి స్వర్గవృక్షాల పువ్వులు పడి అందాన్ని చేకూర్చాయి.
సుప్తోత్థితాభిః శయ్యాభిః కుసుమానాం తథా క్వచిత్ మృదితాభిః సమాకీర్ణం గన్ధర్వాణాం మనోరమమ్
కొన్ని చోట్ల గంధర్వులు నిద్రలేచిన పుష్పశయ్యలు, లేదా పుష్పాలు నలిగిపోయిన మంచాలు చుట్టూ చక్కగా పరచబడి, ఆ ప్రదేశాన్ని ఆకర్షణీయంగా చేశాయి.
నిరుద్ధపవనైర్దేశైర్ నీలశాద్వలమణ్డితైః క్వచిచ్ చ కుసుమైర్యుక్తమ్ అత్యన్తరుచిరం శుభమ్
కొన్ని ప్రాంతాల్లో గాలి ఆగిపోయి, నీలిమయమైన పచ్చికతో భూమి అలంకరించబడింది. ఇంకొన్ని చోట్ల పుష్పాలతో ఆ ప్రాంతం మరింత అందంగా మెరిసింది.
తపస్విశరణం శైలం కామినామతిదుర్లభమ్ మృగైర్యథానుచరితం దన్తిభిన్నమహాద్రుమమ్
ఆ పర్వతం తపస్వులకు ఆశ్రయం, ప్రేమికులకు చాలా దుర్లభమైనది. అడవి జంతువులు తిరిగే చోటు, ఏనుగులు పెద్ద చెట్లను విరిచిన痕迹లు అక్కడ కనిపించేవి.
యత్ర సింహనినాదేన త్రస్తానాం భైరవం రవమ్ దృశ్యతే న చ సంశ్రాన్తం గజానామాకులం కులమ్
అక్కడ సింహాల గర్జనతో ఇతర జంతువులు భయపడి పారిపోతుండగా, ఏనుగుల గుంపులు అలసిపోకుండా అల్లాడుతూ తిరుగుతున్నట్టు కనిపించేవి.
తటాశ్చ తాపసైర్యత్ర కుఞ్జదేశైరలంకృతాః రత్నైర్యస్య సముత్పన్నైస్ త్రైలోక్యం సమలంకృతమ్
ఆ పర్వతపు ఒడిలో తపస్వులు, ఏనుగుల గుంపులు అలంకరించగా, అక్కడ పుట్టిన రత్నాలు మూడు లోకాలకూ అలంకారంగా మారాయి.
అహీనశరణం నిత్యమ్ అహీనజనసేవితమ్ అహీనః పశ్యతి గిరిమ్ అహీనం రత్నసమ్పదా
ఆ పర్వతం ఎప్పుడూ నాగులకు ఆశ్రయం, నాగజనులు అక్కడ నివసించేవారు. ఆ పర్వతాన్ని నాగులు తమవలెనే రత్న సంపదతో నిండినదిగా చూస్తారు.
అల్పేన తపసా యత్ర సిద్ధిం ప్రాప్స్యన్తి తాపసాః యస్య దర్శనమాత్రేణ సర్వకల్మషనాశనమ్
అక్కడ తపస్వులు తక్కువ తపస్సుతోనే సిద్ధిని పొందగలుగుతారు. ఆ పర్వతాన్ని ఒక్కసారి చూడడమే అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది.
మహాప్రపాతసమ్పాతప్రపాతాదిగతామ్బుభిః వాయునీతైః సదా తృప్తికృతదేశం క్వచిత్క్వచిత్
కొన్ని చోట్ల పెద్ద జలపాతాలు, ప్రవాహాలు, వాయువుతో వచ్చిన నీటితో ఆ భూమి ఎప్పుడూ తృప్తిగా ఉండేది.
సమాలబ్ధజలైః శృఙ్గైః క్వచిచ్ చాపి సముచ్ఛ్రితైః నిత్యార్కతాపవిషమైర్ అగమ్యైర్మనసా యుతమ్
కొన్ని చోట్ల ఆ పర్వతపు శిఖరాలు నీటిని సేకరించి ఎత్తుగా నిలిచాయి. ఎండ, వేడి ఎక్కువగా ఉండి, మనసుకు అందని విధంగా కఠినంగా కనిపించేవి.
దేవదారుమహావృక్షవ్రజశాఖానిరన్తరైః వంశస్తమ్బవనాకారైః ప్రదేశైరుపశోభితమ్
అక్కడ పెద్ద దేవదారు వృక్షాలు, ఇతర మహావృక్షాల కొమ్మలు ఎడతెరిపిలేకుండా విస్తరించి, వెంబడుగా వంశచెట్లు నిలబడి, ఆ ప్రాంతాన్ని అలంకరించాయి.
హిమఛత్త్రమహాశృఙ్గం ప్రపాతశతనిర్ఝరమ్ శబ్దలభ్యామ్బువిషమం హిమసంరుద్ధకన్దరమ్
ఆ పర్వతపు గొప్ప శిఖరాలు మంచుతో కూడిన గొడుగుల్లా మెరిసాయి. వందలాది జలపాతాలు, ప్రవాహాలు అక్కడ ఉన్నాయి. నీరు శబ్దంతో మాత్రమే కనిపించేది, మంచు గుహలను మూసివేసింది.
దృష్ట్వైవ తం చారునితమ్బభూమిం మహానుభావః స తు మద్రనాథః బభ్రామ తత్రైవ ముదా సమేతః స్థానం తదా కించిదథాససాద
ఆ ఎర్రటి మైదానాలను చూసిన మద్రదేశాధిపతి గొప్ప ఆనందంతో అక్కడ తిరిగాడు. కొంతసేపటి తర్వాత ఒక ప్రదేశాన్ని చేరుకున్నాడు.
తస్యైవ పర్వతేన్ద్రస్య ప్రదేశం సుమనోరమమ్ అగమ్యం మానుషైర్ అన్యైర్ దైవయోగాద్ ఉపాగతః
ఆ పర్వతరాజు యొక్క అతి అందమైన ప్రాంతాన్ని, ఇతర మనుషులకు అందని దానిని, దైవకృపవల్ల అతను చేరుకున్నాడు.