శృఙ్గవాన్ పర్వతశ్రేష్ఠః పితౄణాం ప్రతిసంచరః ఇత్యేతాని మయోక్తాని నవవర్షాణి భారతే
శృంగవాన్ అనే పర్వతం పితృదేవతలకు తిరిగి వచ్చే మార్గంగా ప్రసిద్ధి. భారతదేశంలోని తొమ్మిది ప్రాంతాలను నేను వివరించాను.
భూతైరపి నివిష్టాని గతిమన్తి ధ్రువాణి చ తేషాం వృద్ధిర్బహువిధా దృశ్యతే దేవమానుషైః అశక్యా పరిసంఖ్యాతుం శ్రద్ధేయా చ బుభూషతా
ఈ ప్రాంతాల్లో భూతాలు కూడా నివసిస్తూ, కదలికతో పాటు స్థిరత్వాన్ని కలిగి ఉంటాయి. వాటి అభివృద్ధి దేవతలు, మనుష్యులకు అనేక రూపాల్లో కనిపిస్తుంది. వాటిని లెక్కించటం అసాధ్యం, తెలుసుకోవాలనుకునేవారు నమ్మదగినవే.
చరితం బుధపుత్రస్య జనార్దన మయా శ్రుతమ్ శ్రుతః శ్రాద్ధవిధిః పుణ్యః సర్వపాపప్రణాశనః
జనార్దనా! బుధుని కుమారుని చరిత్రను నేను విన్నాను. అలాగే పుణ్యమైన శ్రాద్ధవిధిని, అది అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది.
ధేన్వాః ప్రసూయమానాయాః ఫలం దానస్య మే శ్రుతమ్ కృష్ణాజినప్రదానం చ వృషోత్సర్గస్తథైవ చ
పాలిచ్చే ఆవును దానం చేయడానికీ, నల్ల జింక చర్మాన్ని ఇచ్చిన ఫలితానికీ, ఎద్దును విడిచిపెట్టిన ఫలితానికీ గురించి నేను విన్నాను.
శ్రుత్వా రూపం నరేన్ద్రస్య బుధపుత్రస్య కేశవ కౌతూహలం సముత్పన్నం తన్మమాచక్ష్వ పృచ్ఛతః
బుధుని కుమారుడు, ఆ రాజు రూపం గురించి విని, కేశవా! నాకు ఆసక్తి కలిగింది. దయచేసి దాని గురించి నాకు వివరించు.
కేన కర్మవిపాకేన స తు రాజా పురూరవాః అవాప తాదృశం రూపం సౌభాగ్యమపి చోత్తమమ్
ఏ కార్యఫలితంతో ఆ రాజు పురూరవుడు అటువంటి రూపాన్ని, గొప్ప అదృష్టాన్ని పొందాడు?
దేవాంస్త్రిభువనశ్రేష్ఠాన్ గన్ధర్వాంశ్చ మనోరమాన్ ఉర్వశీ సంమతా త్యక్త్వా సర్వభావేన తం నృపమ్
దేవతల్లో, మూడు లోకాలలో శ్రేష్ఠమైనవారిలో, గంధర్వుల్లో ప్రసిద్ధురాలైన ఉర్వశి, తన హృదయంతో ఆ రాజుని మాత్రమే కోరింది.
శృణు కర్మవిపాకేన యేన రాజా పురూరవాః అవాప తాదృశం రూపం సౌభాగ్యమపి చోత్తమమ్
ఆ రాజు పురూరవుడు ఏ కార్యఫలితంతో అటువంటి రూపాన్ని, గొప్ప అదృష్టాన్ని పొందాడో విను.
అతీతే జన్మని పురా యో ఽయం రాజా పురూరవాః పురూరవా ఇతి ఖ్యాతో మద్రదేశాధిపో హి సః
పూర్వజన్మలో పురూరవుడు అనే రాజు, మద్రదేశానికి అధిపతిగా, పురూరవుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాడు.
చాక్షుషస్యాన్వయే రాజా చాక్షుషస్యాన్తరే మనోః స వై నృపగుణైర్యుక్తః కేవలం రూపవర్జితః
చాక్షుష మానవంతరంలో, చాక్షుష వంశానికి చెందిన ఆ రాజు, రాజధర్మాలు కలిగి ఉన్నప్పటికీ, అందం మాత్రం లేనివాడయ్యాడు.
పురూరవా మద్రపతిః కర్మణా కేన పార్థివః బభూవ కర్మణా కేన రూపవాంశ్చైవ సూతజ
మద్రపతి పురూరవుడు ఏ కార్యంతో రాజయ్యాడు? ఏ కార్యంతో అందగాడయ్యాడో చెప్పు.
ద్విజగ్రామే ద్విజశ్రేష్ఠో నామ్నా చాసీత్పురూరవాః నద్యాః కూలే మహారాజః పూర్వజన్మని పార్థివః
ద్విజుల గ్రామంలో పురూరవుడు అనే బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు. అతను పూర్వజన్మలో నదీ తీరంలో మహారాజుగా జన్మించాడు.
స తు మద్రపతీ రాజా యస్తు నామ్నా పురూరవాః తస్మిఞ్జన్మన్యసౌ విప్రో ద్వాదశ్యాం తు సదానఘ
మద్రదేశానికి రాజైన పురూరవుడు, ఆ జన్మలో ద్వాదశి రోజున బ్రాహ్మణునిగా జన్మించాడు, పాపరహితుడా!
ఉపోష్య పూజయామాస రాజ్యకామో జనార్దనమ్ చకార సోపవాసశ్చ స్నానమ్ అభ్యఙ్గపూర్వకమ్
రాజ్యాన్ని కోరుతూ, అతడు ఉపవాసం చేసి, స్నానం, అభ్యంగంతో కూడిన వ్రతాన్ని పాటిస్తూ జనార్దనుని పూజించాడు.
ఉపవాసఫలాత్ప్రాప్తం రాజ్యం మద్రేష్వకణ్టకమ్ ఉపోషితస్ తథాభ్యఙ్గాద్ రూపహీనో వ్యజాయత
ఆ ఉపవాస ఫలితంగా మద్రదేశంలో నిర్బాధంగా రాజ్యం పొందాడు. కానీ ఉపవాస సమయంలో అభ్యంగంతో కూడిన స్నానం చేసినందున, అతడు అందం లేకుండా జన్మించాడు.
ఉపోషితైర్నరైస్ తస్మాత్ స్నానమ్ అభ్యఙ్గపూర్వకమ్ వర్జనీయం ప్రయత్నేన రూపఘ్నం తత్పరం నృప
అందువల్ల, రాజా! ఉపవాసం చేసే వారు ఎంతో జాగ్రత్తగా అభ్యంగంతో కూడిన స్నానాన్ని నివారించాలి. అది అందాన్ని నాశనం చేస్తుంది.
ఏతద్వః కథితం సర్వం యద్వృత్తం పూర్వజన్మని మద్రేశ్వరత్వచరితం శృణు తస్య మహీపతేః
ఇంతవరకు నేను మీకు చెప్పినది, గత జన్మలో జరిగిన సంగతులన్నీ, మద్రదేశాధిపతి చేసిన కార్యాలన్నీ. ఇప్పుడు ఆ రాజు కథను వినండి.
తస్య రాజగుణైః సర్వైః సముపేతస్య భూపతేః జనానురాగో నైవాసీద్ రూపహీనస్య తస్య వై
ఆ రాజు అన్ని రాజధర్మాలు కలిగి ఉన్నా, అతనికి అందం లేకపోవడం వల్ల ప్రజల ప్రేమను పొందలేకపోయాడు.
రూపకామః స మద్రేశస్ తపసే కృతనిశ్చయః రాజ్యం మన్త్రిగతం కృత్వా జగామ హిమపర్వతమ్
అందాన్ని కోరుకుంటూ, మద్రదేశాధిపతి తపస్సు చేయాలని నిశ్చయించుకుని, తన రాజ్యాన్ని మంత్రులకు అప్పగించి, మంచు పర్వతానికి వెళ్లిపోయాడు.
వ్యవసాయద్వితీయస్తు పద్భ్యమ్ ఏవ మహాయశాః ద్రష్టుం స తీర్థసదనం విషయాన్తే స్వకే నదీమ్
అతడు దృఢనిశ్చయంతో, తన పేరును ప్రతిష్ఠించుకున్నవాడిగా, తన రాజ్య సరిహద్దులో ఉన్న పవిత్ర స్థలాన్ని చూడటానికి, తన నదీ తీరానికి కాలినడకన వెళ్లాడు.
ఐరావతీతి విఖ్యాతాం దదర్శాతిమనోరమామ్
అతడు 'ఐరావతీ' అని ప్రసిద్ధమైన, అతి అందమైన నదిని చూశాడు.
తుహినగిరిభవాం మహౌఘవేగాం తుహినగభస్తిసమానశీతలోదామ్
ఆ నది మంచు పర్వతంలో పుట్టింది, గొప్ప ప్రవాహంతో, మంచు పర్వత కిరణాల్లా చల్లని నీటిని కలిగి ఉంది.
తుహినసదృశహైమవర్ణపుఞ్జాం తుహినయశాః సరితం దదర్శ రాజా
ఆ రాజు ఆ నదిని చూశాడు, అది మంచుతో సమానమైన బంగారు కాంతితో మెరిసిపోతూ, మంచు పర్వతపు ప్రకాశాన్ని తలపిస్తూ ఉంది.
స దదర్శ నదీం పుణ్యాం దివ్యాం హైమవతీం శుభామ్ గన్ధర్వైశ్చ సమాకీర్ణాం నిత్యం శక్రేణ సేవితామ్
అతడు పవిత్రమైన, దివ్యమైన, శుభ్రమైన హేమవతీ నదిని చూశాడు. ఆ నది గంధర్వులతో నిండి, ఎప్పుడూ ఇంద్రుడు సేవించే పవిత్రత కలిగి ఉంది.
సురేభమదసంసిక్తాం సమన్తాత్తు విరాజితామ్ మధ్యేన శక్రచాపాభాం తస్మిన్నహని సర్వదా
ఆ నది చుట్టూ దేవతా ఏనుగుల మదంతో తడిసి, మధ్యలో ఎప్పుడూ ఇంద్రధనస్సు రంగులతో ప్రకాశిస్తూ ఉంది.
తపస్విశరణోపేతాం మహాబ్రాహ్మణసేవితామ్ దదర్శ తపనీయాభాం మహారాజః పురూరవాః
ఆ మహారాజు పురూరవుడు, తపస్సు చేసే వారికి ఆశ్రయంగా, మహాబ్రాహ్మణులు సేవించే, బంగారు వర్ణంతో మెరిసే ఆ నదిని చూశాడు.
సితహంసావలిచ్ఛన్నాం కాశచామరరాజితామ్ సాభిషిక్తామివ సతాం పశ్యన్ప్రీతిం పరాం యయౌ
ఆ నది తెల్ల హంసల వరుసలతో కప్పబడి, కాశ్మీరి చామరాలతో అలంకరించబడి, సత్పురుషుల చేత అభిషేకించబడినదిలా కనిపించింది. దాన్ని చూసి అతడు అపారమైన ఆనందాన్ని పొందాడు.
పుణ్యాం సుశీతలాం హృద్యాం మనసః ప్రీతివర్ధినీమ్ క్షయవృద్ధియుతాం రమ్యాం సోమమూర్తిమివాపరామ్
ఆ నది పవిత్రమైనది, చల్లగా, హృదయానికి హాయిగా, మనసుకు ఆనందాన్ని పెంచేలా ఉంది. అది క్షయవృద్ధులతో కూడిన అందాన్ని కలిగి, సోముని రూపాన్ని తలపించేలా ఉంది.
సుశీతశీఘ్రపానీయాం ద్విజసంఘనిషేవితామ్ సుతాం హిమవతః శ్రేష్ఠాం చఞ్చద్వీచివిరాజితామ్
ఆ నది చల్లని, వేగంగా ప్రవహించే నీటితో, ద్విజుల సమూహాల సేవతో, హిమవంతుని ఉత్తమ కుమార్తెగా, అలలు ఆడుతూ మెరిసిపోతూ ఉంది.
అమృతస్వాదుసలిలాం తాపసైరుపశోభితామ్ స్వర్గారోహణనిఃశ్రేణీం సర్వకల్మషనాశినీమ్
ఆ నది అమృతం లాంటి రుచిగల నీటిని కలిగి, తపస్సు చేసే వారితో అలంకరించబడి, స్వర్గానికి దారి చూపే మెట్టిలా, అన్ని పాపాలను తొలగించేది.