ప్రాగ్జ్యోతిషాశ్చ పుణ్డ్రాశ్చ విదేహాస్తామ్రలిప్తకాః శాల్వమాగధగోనర్దాః ప్రాచ్యా జనపదాః స్మృతాః
ప్రాగ్జ్యోతిషులు, పుండ్రులు, విదేహులు, తామ్రలిప్తకులు, శాల్వులు, మాగధులు, గోనర్దులు — వీరంతా తూర్పు ప్రాంత ప్రజలు.
తేషాం పరే జనపదా దక్షిణాపథవాసినః పాణ్డ్యాశ్చ కేరలాశ్చైవ చోలాః కుల్యాస్తథైవ చ
వారిని దాటి దక్షిణ దేశంలో నివసించేవారు పాండ్యులు, కేరళులు, చోళులు, కుల్యులు కూడా ఉన్నారు.
సేతుకాః సూతికాశ్చైవ కుపథాం వాజివాసికాః నవరాష్ట్రా మాహిషికాః కలిఙ్గాశ్చైవ సర్వశః
సేతుకులు, సూతికులు, కుపథులు, వాజివాసికులు, నవరాష్ట్రులు, మాహిషికులు, కలింగులు — వీరంతా అక్కడ నివసించేవారు.
కారూషాశ్చ సహైషీకా ఆటవ్యాః శబరాస్తథా పులిన్దా విన్ధ్యపుషికా వైదర్భా దణ్డకైః సహ
కారూషులు, ఐషీకులు, ఆటవ్యులు, శబరులు, పులిందులు, వింధ్యపుషికులు, వైదర్భులు, దండకులతో కలిసి ఉన్నారు.
కులీయాశ్చ సిరాలాశ్చ రూపసాస్ తాపసైః సహ తథా తైత్తిరికాశ్చైవ సర్వే కారస్కరాస్తథా
కులీయులు, సిరాళులు, రూపసులు తపసులతో పాటు, అలాగే తైత్తిరికులు, కారస్కరులు కూడా ఉన్నారు.
వాసిక్యాశ్చైవ యే చాన్యే యే చైవాన్తరనర్మదాః భారుకచ్ఛాః సమాహేయాః సహ సారస్వతైస్తథా
వాసిక్యులు, ఇతరులు, నర్మద నదుల మధ్య నివసించే వారు, భారుకచ్చులు, సమాహేయులు, సారస్వతులతో కూడి ఉన్నారు.
కాచ్ఛీకాశ్చైవ సౌరాష్ట్రా ఆనర్తా అర్బుదైః సహ ఇత్యేతే అపరాన్తాస్తు శృణు యే విన్ధ్యవాసినః
కచ్చికులు, సౌరాష్ట్రులు, ఆనర్తులు, అర్బుదులతో కలిసి ఉన్నారు. వీరంతా పశ్చిమ దేశాలవారు; ఇప్పుడు వింధ్య ప్రాంతంలో నివసించే వారిని విను.
మాలవాశ్చ కరూషాశ్చ మేకలాశ్చోత్కలైః సహ ఔణ్డ్రా మాషా దశార్ణాశ్చ భోజాః కిష్కిన్ధకైః సహ
మాళవులు, కారూషులు, మేకళులు, ఉత్కళులతో పాటు, ఔండ్రులు, మాషులు, దశార్ణులు, భోజులు, కిష్కిందకులతో కలిసి ఉన్నారు.
స్తోశలాః కోసలాశ్చైవ త్రైపురా వైదిశాస్తథా తుమురాస్ తుమ్బరాశ్చైవ పద్గమా నైషధైః సహ
స్తోశలులు, కోసలులు, త్రిపురులు, వైదిశలు, తుమురులు, తుంబరులు, పద్గములు, నైషధులతో కలిసి ఉన్నారు.
అరూపాః శౌణ్డికేరాశ్చ వీతిహోత్రా అవన్తయః ఏతే జనపదాః ఖ్యాతా విన్ధ్యపృష్ఠనివాసినః
అరూపులు, శౌండికేరులు, వీతిహోత్రులు, అవంతులు — వీరంతా వింధ్య పర్వతాల ఒడిలో ప్రసిద్ధి చెందిన జనపదాలు.
అతో దేశాన్ప్రవక్ష్యామి పర్వతాశ్రయిణశ్చ యే నిరాహారాః సర్వగాశ్చ కుపథా అపథాస్తథా
ఇప్పుడు పర్వతాల్లో నివసించే, ఆహారం లేకుండా తిరిగే, ఎక్కడికైనా వెళ్ళే, కష్టమైన మార్గాల్లో నడిచే ప్రజల ప్రాంతాలను వివరంగా చెబుతాను.
కుథప్రావరణాశ్చైవ ఊర్ణాదవాః సముద్గకాః త్రిగర్తా మణ్డలాశ్చైవ కిరాతాశ్చామరైః సహ
కఠినమైన వస్త్రాలు ధరించే వారు, ఊనితో కప్పుకునే వారు, సముద్గకులు, త్రిగర్తులు, మండలులు, కిరాతులు, అమరులతో కలిసి ఉన్నారు.
చత్వారి భారతే వర్షే యుగాని మునయో ఽబ్రువన్ కృతం త్రేతా ద్వాపరం చ కలిశ్చేతి చతుర్యుగమ్ తేషాం నిసర్గం వక్ష్యామి ఉపరిష్టాచ్చ కృత్స్నశః
భారతదేశంలో నాలుగు యుగాలు ఉన్నాయని మహర్షులు చెప్పారు — కృతయుగం, త్రేతాయుగం, ద్వాపరయుగం, కలియుగం. వాటి స్వభావాన్ని నేను పూర్తిగా వివరించబోతున్నాను.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు ఋషయ ఉత్తరం పునరేవ తే శుశ్రూషవస్తమూచుస్తే ప్రకామం లౌమహర్షణిమ్
ఇవి విన్న ఋషులు మరలా ఆసక్తిగా లోమహర్షణుని అడిగి, మరింత వినాలని కోరారు.
యచ్చ కిమ్పురుషం వర్షం హరివర్షం తథైవ చ ఆచక్ష్వ నో యథాతత్త్వం కీర్తితం భారతం త్వయా
భారతదేశాన్ని వివరించినట్లే, కింపురుషవర్షం, హరివర్షం గురించి కూడా నిజంగా చెప్పండి.
జమ్బూఖణ్డస్య విస్తారం తథాన్యేషాం విదాంవర ద్వీపానాం వాసినాం తేషాం వృక్షాణాం ప్రబ్రవీహి నః
జంబూద్వీపం ఎంత విస్తరించి ఉందో, ఇతర ద్వీపాలు, వాటిలో నివసించే ప్రజలు, అక్కడి చెట్లు — ఇవన్నీ వివరంగా చెప్పండి.
పృష్టస్త్వేవం తదా విప్రైర్ యథాప్రశ్నం విశేషతః ఉవాచ ఋషిభిర్దృష్టం పురాణాభిమతం తథా
ఋషులు ఇలా అడిగినప్పుడు, ఆయన వారి ప్రశ్నలకు అనుగుణంగా, పురాణాలలో ప్రాశస్త్యమైన విషయాలను, ఋషులు చూచినదాన్ని వివరంగా చెప్పారు.
శుశ్రూషవస్తు యద్విప్రాః శుశ్రూషధ్వమతన్ద్రితాః జమ్బూవర్షః కిమ్పురుషః సుమహానన్దనోపమః
వినడానికి ఆసక్తిగా ఉన్న బ్రాహ్మణులారా, జంబూద్వీపం, కింపురుషవర్షం — ఇవి ఎంతో ఆనందాన్ని కలిగించే ప్రాంతాలు.
దశ వర్షసహస్రాణి స్థితిః కిమ్పురుషే స్మృతా జాయన్తే మానవాస్తత్ర సుతప్తకనకప్రభాః
కింపురుషవర్షంలో పది వేల సంవత్సరాల ఆయుష్షు ఉంది. అక్కడ జన్మించే మనుషులు బాగా మెరిసే బంగారం వలె ప్రకాశిస్తారు.
వర్షే కిమ్పురుషే పుణ్యే ప్లక్షో మధువహః స్మృతః తస్య కిమ్పురుషాః సర్వే పిబన్తో రసముత్తమమ్
పుణ్యమైన కింపురుషవర్షంలో ప్లక్షవృక్షం ప్రసిద్ధి. ఆ చెట్టులో తీయని రసం కలిగి ఉంటుంది; అక్కడి ప్రజలు అందరూ ఆ రసాన్ని త్రాగుతారు.
అనామయా హ్యశోకాశ్చ నిత్యం ముదితమానసాః సువర్ణవర్ణాశ్చ నరాః స్త్రియశ్చాప్సరసః స్మృతాః
అక్కడ పురుషులు, స్త్రీలు ఎలాంటి వ్యాధి లేకుండా, ఎలాంటి దుఃఖం లేకుండా, ఎప్పుడూ ఆనందంగా, హర్షంతో ఉంటారు. వారి చర్మం బంగారు వర్ణంలో మెరిసిపోతుంది. ఆ స్త్రీలను అప్సరసలు అని గుర్తిస్తారు.
తతః పరం కిమ్పురుషాద్ ధరివర్షం ప్రచక్షతే మహారజతసంకాశా జాయన్తే యత్ర మానవాః
ఆ తరువాత కింపురుష దేశం దాటి హరివర్షం అని పిలుస్తారు. అక్కడ జనులు గొప్ప వెండి వలె ప్రకాశవంతంగా జన్మిస్తారు.
దేవలోకచ్యుతాః సర్వే బహురూపాశ్చ సర్వశః హరివర్షే నరాః సర్వే పిబన్తీక్షురసం శుభమ్
హరివర్షంలో ఉన్నవారు అందరూ దేవలోకంలో నుండి పడి వచ్చినవారు. వారు అనేక రూపాలలో ఉంటారు. అక్కడి ప్రజలు అందరూ మంచిగా ఉండే చెరకు రసాన్ని త్రాగుతారు.
న జరా బాధతే తత్ర తేన జీవన్తి తే చిరమ్ ఏకాదశ సహస్రాణి తేషామాయుః ప్రకీర్తితమ్
అక్కడ వారిని వృద్ధాప్యం బాధించదు. అందువల్ల వారు చాలా కాలం జీవిస్తారు. వారి ఆయువు పదకొండు వేల సంవత్సరాలు అని చెప్పబడింది.
మధ్యమం తన్మయా ప్రోక్తం నామ్నా వర్షమిలావృతమ్ న తత్ర సూర్యస్తపతి న చ జానన్తి మానవాః
నేను మధ్యభాగాన్ని, అంటే ఇలావృతం అనే పేరుతో ఉన్న దేశాన్ని వివరించాను. అక్కడ సూర్యుడు ప్రకాశించడు, అక్కడి ప్రజలు సూర్యుని గురించి కూడా తెలియదు.
చన్ద్రసూర్యౌ సనక్షత్రావ్ అప్రకాశావిలావృతే పద్మప్రభాః పద్మవర్ణాః పద్మపత్త్రనిభేక్షణాః
ఇలావృతంలో చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు ప్రకాశించవు. అక్కడి ప్రజలు పద్మపు ప్రకాశంతో, పద్మ వర్ణంతో, పద్మ దళాల్లాంటి కళ్లతో ఉంటారు.
పద్మగన్ధాశ్చ జాయన్తే తత్ర సర్వే చ మానవాః జమ్బూఫలరసాహారా అనిష్పన్దాః సుగన్ధినః
అక్కడ జనులందరూ పద్మపు సువాసనతో జన్మిస్తారు. వారు జంబూ పండ్ల రసాన్ని ఆహారం చేసుకుంటారు. వారు కదలకుండా ఉంటారు, మంచి పరిమళంతో ఉంటారు.
దేవలోకచ్యుతాః సర్వే మహారజతవాససః త్రయోదశ సహస్రాణి వర్షాణాం తే నరోత్తమాః
అక్కడ ఉన్నవారు అందరూ దేవలోకంలో నుండి పడి వచ్చినవారు. వారు గొప్ప వెండి వస్త్రాలు ధరించేవారు. ఆ ఉత్తములు పదమూడు వేల సంవత్సరాలు జీవిస్తారు.
ఆయుష్ప్రమాణం జీవన్తి యే తు వర్ష ఇలావృతే మేరోస్తు దక్షిణే పార్శ్వే నిషధస్యోత్తరేణ వా
ఇలావృతంలో, మెరు పర్వతం దక్షిణ భాగంలో లేదా నిషధ పర్వతానికి ఉత్తరంగా నివసించే వారికి కూడా అదే ఆయుర్దాయం ఉంటుంది.
సుదర్శనో నామ మహాఞ్ జమ్బూవృక్షః సనాతనః నిత్యపుష్పఫలోపేతః సిద్ధచారణసేవితః
అక్కడ సుదర్శన అనే శాశ్వతమైన గొప్ప జంబూ వృక్షం ఉంది. అది ఎప్పుడూ పుష్పాలు, పండ్లతో అలంకరించబడినది. సిద్ధులు, చారణులు దానిని సేవిస్తారు.