శూరసేనా భద్రకారా బాహ్యాః సహపటచ్చరాః మత్స్యాః కిరాతాః కుల్యాశ్చ కున్తలాః కాశికోశలాః
శూరసేనులు, భద్రకారులు, బాహ్యులు, సహపటచ్చరులు, మత్స్యులు, కిరాతులు, కుల్యులు, కుంతలులు, కాశులు, కోశలులు అక్కడ నివసిస్తున్నారు.
ఆవన్తాశ్చ కలిఙ్గాశ్చ మూకాశ్చైవాన్ధకైః సహ మధ్యదేశా జనపదాః ప్రాయశః పరికీర్తితాః
ఆవంతులు, కలింగులు, మూకులు, అందకులతో కలిసి మధ్యదేశ ప్రజలు ఇక్కడ ప్రధానంగా పేర్కొనబడ్డారు.
సహ్యస్యానన్తరే చైతే తత్ర గోదావరీ నదీ పృథివ్యామపి కృత్స్నాయాం స ప్రదేశో మనోరమః
సహ్య పర్వతాల తరువాత అక్కడ గోదావరి నది ప్రవహిస్తుంది. భూమండలంలో ఆ ప్రాంతం ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది.
యత్ర గోవర్ధనో నామ మన్దరో గన్ధమాదనః రామప్రియార్థం స్వర్గీయా వృక్షా దివ్యాస్తథౌషధీః
అక్కడ గోవర్ధన, మందర, గంధమాదన పర్వతాలు ఉన్నాయి. రామునికి ఆనందం కలిగించేందుకు స్వర్గీయ వృక్షాలు, దివ్య ఔషధాలు అక్కడ తీసుకొచ్చినవి.
భరద్వాజేన మునినా ప్రియార్థమవతారితాః తతః పుష్పవరో దేశస్ తేన జజ్ఞే మనోరమః
భరద్వాజ మహర్షి తన ప్రియమైనవారి కోసం వాటిని అక్కడకు తీసుకువచ్చాడు. అందువల్ల ఆ ప్రాంతం అద్భుతమైన పుష్పాలతో అలంకరించబడి, మధురంగా మారింది.
వాహ్లీకా వాటధానాశ్చ ఆభీరాః కాలతోయకాః పురంధ్రాశ్చైవ శూద్రాశ్చ పల్లవాశ్ చాత్తఖణ్డికాః
వాహ్లికులు, వాటధానులు, ఆభీరులు, కాలతోయకులు, పురంధ్రులు, శూద్రులు, పల్లవులు, అట్టఖండికలు అక్కడ నివసిస్తున్నారు.
గాన్ధారా యవనాశ్చైవ సిన్ధుసౌవీరమద్రకాః శకా ద్రుహ్యాః పులిన్దాశ్చ పారదాహారమూర్తికాః
గాంధారులు, యవనులు, సింధులు, సౌవీరులు, మద్రకులు, శకులు, ద్రుహ్యులు, పులిందులు, పారదులు, ఆరమూర్తికులు అక్కడ కనిపిస్తారు.
రామఠాః కణ్టకారాశ్చ కైకేయా దశనామకాః క్షత్రియోపనివేశ్యాశ్చ వైశ్యాః శూద్రకులాని చ
రామఠులు, కంటకారులు, కైకేయులు, దశనామకులు, క్షత్రియుల నివాసాలు, అలాగే వైశ్యులు, శూద్రుల కుటుంబాలు అక్కడ ఉన్నాయి.
అత్రయో ఽథ భరద్వాజాః ప్రస్థలాః సదసేరకాః లమ్పకాస్ తలగానాశ్చ సైనికాః సహ జాఙ్గలైః ఏతే దేశా ఉదీచ్యాస్తు ప్రాచ్యాన్దేశాన్నిబోధత
అత్రయులు, భరద్వాజులు, ప్రస్థలులు, సదసేరకులు, లంపకులు, తలగానులు, జాంగలులతో కలిసి సైనికులు — వీరంతా ఉత్తర ప్రాంత ప్రజలు. ఇప్పుడు తూర్పు దేశాల గురించి విను.
అఙ్గా వఙ్గా మద్గురకా అన్తర్గిరిబహిర్గిరీ తతః ప్లవంగమాతంగా యమకా మల్లవర్ణకాః సుహ్మోత్తరాః ప్రవిజయా మార్గవా గేయమాలవాః
అంగులు, వంగులు, మద్గురకులు, పర్వతాల లోపల బయట నివసించే వారు, ప్లవంగులు, మాతంగులు, యమకులు, మల్లవర్ణకులు, సుహ్మోత్తరులు, ప్రవిజయలు, మార్గవులు, గేయమాలవులు అక్కడ ఉన్నారు.
ప్రాగ్జ్యోతిషాశ్చ పుణ్డ్రాశ్చ విదేహాస్తామ్రలిప్తకాః శాల్వమాగధగోనర్దాః ప్రాచ్యా జనపదాః స్మృతాః
ప్రాగ్జ్యోతిషులు, పుండ్రులు, విదేహులు, తామ్రలిప్తకులు, శాల్వులు, మాగధులు, గోనర్దులు — వీరంతా తూర్పు ప్రాంత ప్రజలు.
తేషాం పరే జనపదా దక్షిణాపథవాసినః పాణ్డ్యాశ్చ కేరలాశ్చైవ చోలాః కుల్యాస్తథైవ చ
వారిని దాటి దక్షిణ దేశంలో నివసించేవారు పాండ్యులు, కేరళులు, చోళులు, కుల్యులు కూడా ఉన్నారు.
సేతుకాః సూతికాశ్చైవ కుపథాం వాజివాసికాః నవరాష్ట్రా మాహిషికాః కలిఙ్గాశ్చైవ సర్వశః
సేతుకులు, సూతికులు, కుపథులు, వాజివాసికులు, నవరాష్ట్రులు, మాహిషికులు, కలింగులు — వీరంతా అక్కడ నివసించేవారు.
కారూషాశ్చ సహైషీకా ఆటవ్యాః శబరాస్తథా పులిన్దా విన్ధ్యపుషికా వైదర్భా దణ్డకైః సహ
కారూషులు, ఐషీకులు, ఆటవ్యులు, శబరులు, పులిందులు, వింధ్యపుషికులు, వైదర్భులు, దండకులతో కలిసి ఉన్నారు.
కులీయాశ్చ సిరాలాశ్చ రూపసాస్ తాపసైః సహ తథా తైత్తిరికాశ్చైవ సర్వే కారస్కరాస్తథా
కులీయులు, సిరాళులు, రూపసులు తపసులతో పాటు, అలాగే తైత్తిరికులు, కారస్కరులు కూడా ఉన్నారు.
వాసిక్యాశ్చైవ యే చాన్యే యే చైవాన్తరనర్మదాః భారుకచ్ఛాః సమాహేయాః సహ సారస్వతైస్తథా
వాసిక్యులు, ఇతరులు, నర్మద నదుల మధ్య నివసించే వారు, భారుకచ్చులు, సమాహేయులు, సారస్వతులతో కూడి ఉన్నారు.
కాచ్ఛీకాశ్చైవ సౌరాష్ట్రా ఆనర్తా అర్బుదైః సహ ఇత్యేతే అపరాన్తాస్తు శృణు యే విన్ధ్యవాసినః
కచ్చికులు, సౌరాష్ట్రులు, ఆనర్తులు, అర్బుదులతో కలిసి ఉన్నారు. వీరంతా పశ్చిమ దేశాలవారు; ఇప్పుడు వింధ్య ప్రాంతంలో నివసించే వారిని విను.
మాలవాశ్చ కరూషాశ్చ మేకలాశ్చోత్కలైః సహ ఔణ్డ్రా మాషా దశార్ణాశ్చ భోజాః కిష్కిన్ధకైః సహ
మాళవులు, కారూషులు, మేకళులు, ఉత్కళులతో పాటు, ఔండ్రులు, మాషులు, దశార్ణులు, భోజులు, కిష్కిందకులతో కలిసి ఉన్నారు.
స్తోశలాః కోసలాశ్చైవ త్రైపురా వైదిశాస్తథా తుమురాస్ తుమ్బరాశ్చైవ పద్గమా నైషధైః సహ
స్తోశలులు, కోసలులు, త్రిపురులు, వైదిశలు, తుమురులు, తుంబరులు, పద్గములు, నైషధులతో కలిసి ఉన్నారు.
అరూపాః శౌణ్డికేరాశ్చ వీతిహోత్రా అవన్తయః ఏతే జనపదాః ఖ్యాతా విన్ధ్యపృష్ఠనివాసినః
అరూపులు, శౌండికేరులు, వీతిహోత్రులు, అవంతులు — వీరంతా వింధ్య పర్వతాల ఒడిలో ప్రసిద్ధి చెందిన జనపదాలు.
అతో దేశాన్ప్రవక్ష్యామి పర్వతాశ్రయిణశ్చ యే నిరాహారాః సర్వగాశ్చ కుపథా అపథాస్తథా
ఇప్పుడు పర్వతాల్లో నివసించే, ఆహారం లేకుండా తిరిగే, ఎక్కడికైనా వెళ్ళే, కష్టమైన మార్గాల్లో నడిచే ప్రజల ప్రాంతాలను వివరంగా చెబుతాను.
కుథప్రావరణాశ్చైవ ఊర్ణాదవాః సముద్గకాః త్రిగర్తా మణ్డలాశ్చైవ కిరాతాశ్చామరైః సహ
కఠినమైన వస్త్రాలు ధరించే వారు, ఊనితో కప్పుకునే వారు, సముద్గకులు, త్రిగర్తులు, మండలులు, కిరాతులు, అమరులతో కలిసి ఉన్నారు.
చత్వారి భారతే వర్షే యుగాని మునయో ఽబ్రువన్ కృతం త్రేతా ద్వాపరం చ కలిశ్చేతి చతుర్యుగమ్ తేషాం నిసర్గం వక్ష్యామి ఉపరిష్టాచ్చ కృత్స్నశః
భారతదేశంలో నాలుగు యుగాలు ఉన్నాయని మహర్షులు చెప్పారు — కృతయుగం, త్రేతాయుగం, ద్వాపరయుగం, కలియుగం. వాటి స్వభావాన్ని నేను పూర్తిగా వివరించబోతున్నాను.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు ఋషయ ఉత్తరం పునరేవ తే శుశ్రూషవస్తమూచుస్తే ప్రకామం లౌమహర్షణిమ్
ఇవి విన్న ఋషులు మరలా ఆసక్తిగా లోమహర్షణుని అడిగి, మరింత వినాలని కోరారు.
యచ్చ కిమ్పురుషం వర్షం హరివర్షం తథైవ చ ఆచక్ష్వ నో యథాతత్త్వం కీర్తితం భారతం త్వయా
భారతదేశాన్ని వివరించినట్లే, కింపురుషవర్షం, హరివర్షం గురించి కూడా నిజంగా చెప్పండి.
జమ్బూఖణ్డస్య విస్తారం తథాన్యేషాం విదాంవర ద్వీపానాం వాసినాం తేషాం వృక్షాణాం ప్రబ్రవీహి నః
జంబూద్వీపం ఎంత విస్తరించి ఉందో, ఇతర ద్వీపాలు, వాటిలో నివసించే ప్రజలు, అక్కడి చెట్లు — ఇవన్నీ వివరంగా చెప్పండి.
పృష్టస్త్వేవం తదా విప్రైర్ యథాప్రశ్నం విశేషతః ఉవాచ ఋషిభిర్దృష్టం పురాణాభిమతం తథా
ఋషులు ఇలా అడిగినప్పుడు, ఆయన వారి ప్రశ్నలకు అనుగుణంగా, పురాణాలలో ప్రాశస్త్యమైన విషయాలను, ఋషులు చూచినదాన్ని వివరంగా చెప్పారు.
శుశ్రూషవస్తు యద్విప్రాః శుశ్రూషధ్వమతన్ద్రితాః జమ్బూవర్షః కిమ్పురుషః సుమహానన్దనోపమః
వినడానికి ఆసక్తిగా ఉన్న బ్రాహ్మణులారా, జంబూద్వీపం, కింపురుషవర్షం — ఇవి ఎంతో ఆనందాన్ని కలిగించే ప్రాంతాలు.
దశ వర్షసహస్రాణి స్థితిః కిమ్పురుషే స్మృతా జాయన్తే మానవాస్తత్ర సుతప్తకనకప్రభాః
కింపురుషవర్షంలో పది వేల సంవత్సరాల ఆయుష్షు ఉంది. అక్కడ జన్మించే మనుషులు బాగా మెరిసే బంగారం వలె ప్రకాశిస్తారు.
వర్షే కిమ్పురుషే పుణ్యే ప్లక్షో మధువహః స్మృతః తస్య కిమ్పురుషాః సర్వే పిబన్తో రసముత్తమమ్
పుణ్యమైన కింపురుషవర్షంలో ప్లక్షవృక్షం ప్రసిద్ధి. ఆ చెట్టులో తీయని రసం కలిగి ఉంటుంది; అక్కడి ప్రజలు అందరూ ఆ రసాన్ని త్రాగుతారు.