తద్వచ్చ దశ చాష్టౌ చ లక్షహోమే తు ఋత్విజః కర్తవ్యాః శక్తితస్తద్వచ్ చత్వారో వా విమత్సరః
అలాగే లక్షహోమానికి పది లేదా ఎనిమిది మంది ఋత్విజులను నియమించాలి. లేకపోతే, శక్తినుబట్టి నాలుగు మంది అసూయ లేని వారు కూడా చాలు.
నవగ్రహమఖాత్సర్వం లక్షహోమే దశోత్తరమ్ భక్ష్యాన్దద్యాన్మునిశ్రేష్ఠ భూషణాన్యపి శక్తితః
మహర్షీ, లక్షహోమంలో నవగ్రహయజ్ఞంలోని ప్రతీది పది రెట్లు పెంచాలి. శక్తినుబట్టి భోజనాలు, ఆభరణాలు ఇవ్వాలి.
శయనాని సవస్త్రాణి హైమాని కటకాని చ కర్ణాఙ్గులిపవిత్రాణి కణ్ఠసూత్రాణి శక్తిమాన్
బలవంతుడు మంచాలు, దుప్పట్లు, బంగారు కంకణాలు, చెవి ఆభరణాలు, వేలి ఉంగరాలు, పవిత్రాలు, మెడలో ధరించే హారాలు ఇవ్వాలి.
న కుర్యాద్దక్షిణాహీనం విత్తశాఠ్యేన మానవః అదదల్లోభతో మోహాత్ కులక్షయమ్ అవాప్నుతే
మనిషి ధనమోసం దొంగతనంతో దానం చేయకూడదు. లోభంతో లేదా మాయతో దానం చేస్తే, తన వంశానికి నాశనం తెచ్చుకుంటాడు.
అన్నదానం యథాశక్త్యా కర్తవ్యం భూతిమిచ్ఛతా అన్నహీనః కృతో యస్మాద్ దుర్భిక్షఫలదో భవేత్
ధనికుడు ఐశ్వర్యం కోరితే తన శక్తికి తగినంత అన్నదానం చేయాలి. ఎందుకంటే అన్నం లేకపోతే కష్టకాలం వస్తుంది.
అన్నహీనో దహేద్రాష్ట్రం మన్త్రహీనస్తు ఋత్విజః యష్టారం దక్షిణాహీనం నాస్తి యజ్ఞసమో రిపుః
అన్నం లేకపోతే రాజ్యం నాశనం అవుతుంది; మంత్రాలు లేకపోతే ఋత్వికులు నాశనం అవుతారు; దక్షిణా లేకపోతే యజమాని నాశనం అవుతాడు. దక్షిణా లేని యజ్ఞానికి సమానమైన శత్రువు లేదు.
న వాప్యల్పధనః కుర్యాల్ లక్షహోమం నరః క్వచిత్ యస్మాత్పీడాకరో నిత్యం యజ్ఞే భవతి విగ్రహః
ధనం తక్కువవాడెవ్వరూ ఎప్పుడూ లక్షహోమం చేయకూడదు. ఎందుకంటే యజ్ఞంలో కష్టాల వల్ల ఎప్పుడూ కలహం కలుగుతుంది.
తమేవ పూజయేద్భక్త్యా ద్వౌ వా త్రీన్వా యథావిధి ఏకమప్యర్చయేద్భక్త్యా బ్రాహ్మణం వేదపారగమ్ దక్షిణాభిః ప్రయత్నేన న బహూనల్పవిత్తవాన్
తన శక్తికి తగినట్టు ఒకరిని, లేక ఇద్దరిని లేదా ముగ్గురిని భక్తితో పూజించాలి. ఒక్క వేదపండిత బ్రాహ్మణుడినైనా భక్తితో, శ్రద్ధతో దక్షిణా ఇచ్చి పూజించాలి; కానీ ధనం తక్కువవాడు ఎక్కువ మందిని పూజించకూడదు.
లక్షహోమస్తు కర్తవ్యో యథావిత్తం భవేద్బహు యతః సర్వానవాప్నోతి కుర్వన్కామాన్విధానతః
లక్షహోమాన్ని తనకు ఎంత ఉన్నదో అంత మేరకు చేయాలి. ఎందుకంటే నియమంగా చేస్తే కావలసిన కోరికలన్నీ సిద్ధిస్తాయి.
పూజ్యతే శివలోకే చ వస్వాదిత్యమరుద్గణైః యావత్కల్పశతాన్యష్టావ్ అథ మోక్షమవాప్నుయాత్
అతడిని శివలోకంలో వసువులు, ఆదిత్యులు, మరుత్ గణాలు ఎనిమిది వందల కల్పాల వరకు పూజిస్తారు. ఆ తరువాత మోక్షాన్ని పొందుతాడు.
సకామో యస్త్విమం కుర్యాల్ లక్షహోమం యథావిధి స తం కామమవాప్నోతి పదమానన్త్యమ్ అశ్నుతే
ఎవరైనా నియమంగా కోరికతో లక్షహోమం చేస్తే, ఆ కోరిక నెరవేరుతుంది. అనంతమైన స్థితిని పొందుతాడు.
పుత్రార్థీ లభతే పుత్రాన్ ధనార్థీ లభతే ధనమ్ భార్యార్థీ శోభనాం భార్యాం కుమారీ చ శుభం పతిమ్
కొడుకులు కావాలని కోరినవాడు కొడుకులను పొందుతాడు; ధనం కోరినవాడు ధనం పొందుతాడు; భార్య కావాలని కోరినవాడు మంచి భార్యను పొందుతాడు; కన్యకకు మంచి భర్త లభిస్తాడు.
భ్రష్టరాజ్యస్తథా రాజ్యం శ్రీకామః శ్రియమాప్నుయాత్ యం యం ప్రార్థయతే కామం స వై భవతి పుష్కలః నిష్కామః కురుతే యస్తు స పరం బ్రహ్మ గచ్ఛతి
రాజ్యం పోయినవాడు తిరిగి రాజ్యం పొందుతాడు; ఐశ్వర్యం కోరినవాడు ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతాడు; ఏ కోరిక కోరినా అది సమృద్ధిగా సిద్ధిస్తుంది. కాని ఎవడు కోరిక లేకుండా చేస్తాడో అతడు పరబ్రహ్మను పొందుతాడు.
అస్మాచ్ఛతగుణః ప్రోక్తః కోటిహోమః స్వయమ్భువా ఆహుతీభిః ప్రయత్నేన దక్షిణాభిః ఫలేన చ
స్వయంభువుడు చెప్పిన కోటిహోమం ఇది కన్నా వంద రెట్లు గొప్పది. అది హవనాలు, శ్రమ, దక్షిణా, ఫలితాలలో అద్భుతంగా ఉంటుంది.
పూర్వవద్గ్రహదేవానామ్ ఆవాహనవిసర్జనే హోమమన్త్రాస్త ఏవోక్తాః ఖానే దానే తథైవ చ కుణ్డమణ్డపవేదీనాం విశేషో ఽయం నిబోధ మే
మునుపటిలాగే గ్రహదేవతలకు ఆహ్వానం, విసర్జన కోసం హోమమంత్రాలు చెప్పబడ్డాయి. అలాగే ఖననం, దానం విషయంలోనూ. ఇప్పుడు కుండం, మండపం, వేదికల ప్రత్యేకతను విను.
కోటిహోమే చతుర్హస్తం చతురస్రం తు సర్వతః యోనివక్త్రద్వయోపేతం తదప్యాహుస్ త్రిమేఖలమ్
కోటిహోమంలో హోమకుండం నాలుగు చేతుల పొడవు, అన్ని వైపులా చదరంగా, రెండు యోని, రెండు ముఖ ద్వారాలతో ఉండాలి. దీనిని మూడుసార్లు పట్టీతో కూడినదిగా కూడా అంటారు.
ద్వ్యఙ్గులాభ్యుచ్ఛ్రితా కార్యా ప్రథమా మేఖలా బుధైః త్ర్యఙ్గులాభ్యుచ్ఛ్రితా తద్వద్ ద్వితీయా పరికీర్తితా
మొదటి పట్టీ రెండు వేళ్ళ ఎత్తుగా ఉండాలి అని పండితులు చెప్పారు. రెండవదీ మూడు వేళ్ళ ఎత్తుగా ఉండాలి అని కూడా చెప్పారు.
ఉచ్ఛ్రాయవిస్తరాభ్యాం చ తృతీయా చతురఙ్గులా ద్వ్యఙ్గులశ్చేతి విస్తారః పూర్వయోరేవ శస్యతే
మూడవ పట్టీ నాలుగు వేళ్ళ ఎత్తు, వెడల్పు కలిగి ఉండాలి. మొదటి రెండు పట్టీల వెడల్పు రెండు వేళ్ళు ఉండాలి అని ముందే చెప్పారు.
వితస్తిమాత్రా యోనిః స్యాత్ షట్సప్తాఙ్గులవిస్తృతా కూర్మపృష్ఠోన్నతా మధ్యే పార్శ్వయోశ్చాఙ్గులోచ్ఛ్రితా
యోని ఒక విటస్తి పొడవు, ఆరు లేదా ఏడు వేళ్ళ వెడల్పు, మధ్యలో కూర్మపు పెక్కు లా పైకి ఉండాలి. రెండు వైపులా రెండు వేళ్ళ ఎత్తుగా ఉండాలి.
గజౌష్ఠసదృశీ తద్వద్ ఆయతా ఛిద్రసంయుతా ఏతత్సర్వేషు కుణ్డేషు యోనిలక్షణముచ్యతే
అది ఏనుగు పెదవి లా ఉండాలి, కొంత పొడవుగా, రంధ్రంతో కూడి ఉండాలి. అన్ని హోమకుండాల్లో ఇదే యోని లక్షణంగా చెప్పబడింది.
మేఖలోపరి సర్వత్ర అశ్వత్థదలసంనిభమ్ వేదీ చ కోటిహోమే స్యాద్ వితస్తీనాం చతుష్టయమ్
మెఖల కట్టుకు పైభాగమంతా అశ్వత్థ దళాన్ని పోలినట్టుగా ఉండాలి. కోటి హోమానికి వేదిక నాలుగు విటస్తుల పొడవుగా చేయాలి.
చతురస్రా సమన్తాచ్చ త్రిభిర్వప్రైస్తు సంయుతా వప్రప్రమాణం పూర్వోక్తం వేదీనాం చ తథోచ్ఛ్రయః
వేదిక అన్ని వైపులా చతురస్రంగా ఉండాలి. మూడు ప్రక్కల మట్టిబండలతో అలంకరించాలి. ఆ మట్టిబండల కొలతలు, వేదిక ఎత్తు ముందుగా చెప్పినట్టే ఉండాలి.
తథా షోడశహస్తః స్యాన్ మణ్డపశ్చ చతుర్ముఖః పూర్వద్వారే చ సంస్థాప్య బహ్వృచం వేదపారగమ్
అలాగే మండపం పదహారు హస్తాల పొడవుతో, నాలుగు ముఖాలుగా ఉండాలి. తూర్పు ద్వారంలో వేదపారంగతుడైన బహ్వృచుని కూర్చోబెట్టాలి.
యజుర్విదం తథా యామ్యే పశ్చిమే సామవేదినమ్ అథర్వవేదినం తద్వద్ ఉత్తరే స్థాపయేద్బుధః
అదే విధంగా, దక్షిణ ద్వారంలో యజుర్వేద పండితుని, పడమర ద్వారంలో సామవేద పండితుని, ఉత్తర ద్వారంలో అథర్వవేద పండితుని కూర్చోబెట్టాలి.
అష్టౌ తు హోమకాః కార్యా వేదవేదాఙ్గవేదినః ఏవం ద్వాదశ విప్రాః స్యుర్ వస్త్రమాల్యానులేపనైః పూర్వవత్పూజయేద్భక్త్యా వస్త్రాభరణభూషణైః
హోమానికి ఎనిమిది మంది వేదవిద్యలో నిపుణులైన బ్రాహ్మణులు ఉండాలి. ఇలా కలిపి పన్నెండు మంది పూజారులను, పూర్వంలా వస్త్రాలు, పుష్పమాలలు, అంగరాగాలు, అలంకారాలు సమర్పించి, భక్తితో పూజించాలి.
రాత్రిసూక్తం చ రౌద్రం చ పావమానం సుమఙ్గలమ్ పూర్వతో బహ్వృచః శాన్తిం పఠన్నాస్తే హ్యుదఙ్ముఖః
తూర్పు వైపున బహ్వృచుడు ఉత్తర దిశను చూస్తూ, రాత్రిసూక్తం, రౌద్రం, పావమానం, సుమంగళం, శాంతి మంత్రాలను పఠిస్తూ కూర్చుంటాడు.
శాక్తం శాక్రం చ సౌమ్యం చ కౌష్మాణ్డం శాన్తిమేవ చ పాఠయేద్దక్షిణద్వారి యజుర్వేదినముత్తమమ్
దక్షిణ ద్వారంలో ఉన్న యజుర్వేద పండితుడు, శాక్తం, శాక్రం, సౌమ్యం, కౌష్మాండం, శాంతి మంత్రాలను పఠించాలి.
సుపర్ణమథ వైరాజమ్ ఆగ్నేయం రుద్రసంహితామ్ జ్యేష్ఠమాస తథా శాన్తిం ఛన్దోగః పశ్చిమే జపేత్
పడమర వైపున ఉన్న ఛాందోగుడు, సుపర్ణం, వైరాజం, ఆగ్నేయం, రుద్రసంహిత, జ్యేష్ఠమాసం, శాంతి మంత్రాలను జపించాలి.
శాన్తిసూక్తం చ సౌరం చ తథా శాకునకం శుభమ్ పౌష్టికం చ మహారాజ్యమ్ ఉత్తరేణాప్యథర్వవిత్
ఉత్తర వైపున అథర్వవేద పండితుడు, శాంతిసూక్తం, సౌర్యం, శుభమైన శాకునకం, పౌష్టికం, మహారాజ్యం మంత్రాలను పఠించాలి.
పఞ్చభిః సప్తభిర్వాపి హోమః కార్యో ఽత్ర పూర్వవత్ స్నానే దానే చ మన్త్రాః స్యుస్ త ఏవ మునిసత్తమ
ఇక్కడ హోమాన్ని ఐదు సార్లు లేదా ఏడు సార్లు పూర్వంలా చేయాలి. స్నానం, దానం చేయడంలో కూడా అదే మంత్రాలు ఉపయోగించాలి, మునిశ్రేష్ఠా!