ద్వ్యఙ్గులో హ్యుచ్ఛ్రితో వప్రః ప్రథమః స ఉదాహృతః అఙ్గులోచ్ఛ్రయసంయుక్తం వప్రద్వయమథోపరి
మొదటి మట్టిబండం రెండు వేళ్ల ఎత్తుతో ఉండాలి. దాని పైన అదే ఎత్తుతో ఇంకో రెండు మట్టిబండలు ఉండాలి.
త్ర్యఙ్గులస్య చ విస్తారః సర్వేషాం కథ్యతే బుధైః దశాఙ్గులోచ్ఛ్రితా భిత్తిః స్థణ్డిలే స్యాత్తథోపరి తస్మిన్నావాహయేద్దేవాన్ పూర్వవత్పుష్పతణ్డులైః
ప్రతి మట్టిబండం మూడు వేళ్ల వెడల్పుతో ఉండాలని పండితులు చెప్పారు. స్తండిలం మీద గోడ పది వేళ్ల ఎత్తు ఉండాలి. దానిపై పుష్పముక్కలతో మునుపటిలాగే దేవతలను ఆహ్వానించాలి.
ఆదిత్యాభిముఖాః సర్వాః సాధిప్రత్యధిదేవతాః స్థాపనీయా మునిశ్రేష్ఠ నోత్తరేణ పరాఙ్ముఖాః
అన్ని దేవతలను, వారి ఉపదేవతలు, అధిదేవతలతో కలిసి, సూర్యుని వైపు ఎదురుగా ప్రతిష్ఠించాలి. ఉత్తర దిశకు లేదా వెనక్కి తిరిగి ఉండకూడదు.
గరుత్మానధికస్తత్ర సంపూజ్యః శ్రియమిచ్ఛతా సామధ్వనిశరీరస్త్వం వాహనం పరమేష్ఠినః విషపాపహరో నిత్యమ్ అతః శాన్తిం ప్రయచ్ఛ మే
అక్కడ శ్రీను కోరేవాడు గరుత్మంతుని ప్రధానంగా పూజించాలి: 'సామవేద ధ్వని, రాత్రివలె శరీరముగలవాడా, పరమేశ్వరుని వాహనుడా, నిత్యం విషం, పాపాన్ని తొలగించువాడా, నాకు శాంతి ప్రసాదించు.'
పూర్వవత్కుమ్భమామన్త్ర్య తద్వద్ధోమం సమాచరేత్ సహస్రాణాం శతం హుత్వా సమిత్సంఖ్యాధికం పునః ఘృతకుమ్భవసోర్ధారాం పాతయేదనలోపరి
మునుపటిలాగే కుంభాన్ని ఆహ్వానించి, అలాగే హోమం చేయాలి. లక్షసార్లు హవనం చేసి, సమిదుల కంటే ఎక్కువగా చేసి, తరువాత నెయ్యి కుంభం నుండి అగ్నిపై ప్రవహించాలి.
ఔదుమ్బరీం తథార్ద్రాం చ ఋజ్వీం కోటరవర్జితామ్ బాహుమాత్రాం స్రుచం కృత్వా తతః స్తమ్భద్వయోపరి ఘృతధారాం తయా సమ్యగ్ అగ్నేరుపరి పాతయేత్
ఉదుంబర చెక్కతో, తేమగా, నేరుగా, రంధ్రం లేకుండా, చేతి పొడవు కలిగిన స్రుచిని తయారు చేయాలి. తరువాత రెండు కంబాలపై పెట్టి, దానితో నెయ్యిని అగ్నిపై సరిగ్గా పోయాలి.
శ్రావయేత్సూక్తమాగ్నేయం వైష్ణవం రౌద్రమైన్దవమ్ మహావైశ్వానరం సామ జ్యేష్ఠసామ చ వాచయేత్
అగ్ని, విష్ణు, రుద్ర, ఇంద్రుని సూక్తాలు, మహావైశ్వానర సామవేదం, జ్యేష్ఠ సామవేదాన్ని పఠించాలి.
స్నానం చ యజమానస్య పూర్వవత్స్వస్తివాచనమ్ దాతవ్యా యజమానేన పూర్వవద్దక్షిణాః పృథక్
యజమాని మునుపటిలాగే స్నానం చేసి, మంగళవాక్యాలు పలికి, మునుపటిలాగే వేర్వేరుగా ఋత్విజులకు దక్షిణలు ఇవ్వాలి.
కామక్రోధవిహీనేన ఋత్విగ్భ్యః శాన్తచేతసా నవగ్రహమఖే విప్రాశ్ చత్వారో వేదవేదినః
నవగ్రహయజ్ఞానికి ఋత్విజులు నాలుగు, వేదాలు తెలిసినవారు, కామక్రోధరహితులు, శాంతమైన మనస్సు కలవారు ఉండాలి.
అథవా ఋత్విజౌ శాన్తౌ ద్వావేవ శ్రుతికోవిదౌ కార్యావయుతహోమే తు న ప్రసజ్యేత విస్తరే
లేదా, యజ్ఞం విస్తృతంగా లేకపోతే, ఇద్దరు శాంతమైన, శాస్త్రజ్ఞులు కూడా చాలు.
తద్వచ్చ దశ చాష్టౌ చ లక్షహోమే తు ఋత్విజః కర్తవ్యాః శక్తితస్తద్వచ్ చత్వారో వా విమత్సరః
అలాగే లక్షహోమానికి పది లేదా ఎనిమిది మంది ఋత్విజులను నియమించాలి. లేకపోతే, శక్తినుబట్టి నాలుగు మంది అసూయ లేని వారు కూడా చాలు.
నవగ్రహమఖాత్సర్వం లక్షహోమే దశోత్తరమ్ భక్ష్యాన్దద్యాన్మునిశ్రేష్ఠ భూషణాన్యపి శక్తితః
మహర్షీ, లక్షహోమంలో నవగ్రహయజ్ఞంలోని ప్రతీది పది రెట్లు పెంచాలి. శక్తినుబట్టి భోజనాలు, ఆభరణాలు ఇవ్వాలి.
శయనాని సవస్త్రాణి హైమాని కటకాని చ కర్ణాఙ్గులిపవిత్రాణి కణ్ఠసూత్రాణి శక్తిమాన్
బలవంతుడు మంచాలు, దుప్పట్లు, బంగారు కంకణాలు, చెవి ఆభరణాలు, వేలి ఉంగరాలు, పవిత్రాలు, మెడలో ధరించే హారాలు ఇవ్వాలి.
న కుర్యాద్దక్షిణాహీనం విత్తశాఠ్యేన మానవః అదదల్లోభతో మోహాత్ కులక్షయమ్ అవాప్నుతే
మనిషి ధనమోసం దొంగతనంతో దానం చేయకూడదు. లోభంతో లేదా మాయతో దానం చేస్తే, తన వంశానికి నాశనం తెచ్చుకుంటాడు.
అన్నదానం యథాశక్త్యా కర్తవ్యం భూతిమిచ్ఛతా అన్నహీనః కృతో యస్మాద్ దుర్భిక్షఫలదో భవేత్
ధనికుడు ఐశ్వర్యం కోరితే తన శక్తికి తగినంత అన్నదానం చేయాలి. ఎందుకంటే అన్నం లేకపోతే కష్టకాలం వస్తుంది.
అన్నహీనో దహేద్రాష్ట్రం మన్త్రహీనస్తు ఋత్విజః యష్టారం దక్షిణాహీనం నాస్తి యజ్ఞసమో రిపుః
అన్నం లేకపోతే రాజ్యం నాశనం అవుతుంది; మంత్రాలు లేకపోతే ఋత్వికులు నాశనం అవుతారు; దక్షిణా లేకపోతే యజమాని నాశనం అవుతాడు. దక్షిణా లేని యజ్ఞానికి సమానమైన శత్రువు లేదు.
న వాప్యల్పధనః కుర్యాల్ లక్షహోమం నరః క్వచిత్ యస్మాత్పీడాకరో నిత్యం యజ్ఞే భవతి విగ్రహః
ధనం తక్కువవాడెవ్వరూ ఎప్పుడూ లక్షహోమం చేయకూడదు. ఎందుకంటే యజ్ఞంలో కష్టాల వల్ల ఎప్పుడూ కలహం కలుగుతుంది.
తమేవ పూజయేద్భక్త్యా ద్వౌ వా త్రీన్వా యథావిధి ఏకమప్యర్చయేద్భక్త్యా బ్రాహ్మణం వేదపారగమ్ దక్షిణాభిః ప్రయత్నేన న బహూనల్పవిత్తవాన్
తన శక్తికి తగినట్టు ఒకరిని, లేక ఇద్దరిని లేదా ముగ్గురిని భక్తితో పూజించాలి. ఒక్క వేదపండిత బ్రాహ్మణుడినైనా భక్తితో, శ్రద్ధతో దక్షిణా ఇచ్చి పూజించాలి; కానీ ధనం తక్కువవాడు ఎక్కువ మందిని పూజించకూడదు.
లక్షహోమస్తు కర్తవ్యో యథావిత్తం భవేద్బహు యతః సర్వానవాప్నోతి కుర్వన్కామాన్విధానతః
లక్షహోమాన్ని తనకు ఎంత ఉన్నదో అంత మేరకు చేయాలి. ఎందుకంటే నియమంగా చేస్తే కావలసిన కోరికలన్నీ సిద్ధిస్తాయి.
పూజ్యతే శివలోకే చ వస్వాదిత్యమరుద్గణైః యావత్కల్పశతాన్యష్టావ్ అథ మోక్షమవాప్నుయాత్
అతడిని శివలోకంలో వసువులు, ఆదిత్యులు, మరుత్ గణాలు ఎనిమిది వందల కల్పాల వరకు పూజిస్తారు. ఆ తరువాత మోక్షాన్ని పొందుతాడు.
సకామో యస్త్విమం కుర్యాల్ లక్షహోమం యథావిధి స తం కామమవాప్నోతి పదమానన్త్యమ్ అశ్నుతే
ఎవరైనా నియమంగా కోరికతో లక్షహోమం చేస్తే, ఆ కోరిక నెరవేరుతుంది. అనంతమైన స్థితిని పొందుతాడు.
పుత్రార్థీ లభతే పుత్రాన్ ధనార్థీ లభతే ధనమ్ భార్యార్థీ శోభనాం భార్యాం కుమారీ చ శుభం పతిమ్
కొడుకులు కావాలని కోరినవాడు కొడుకులను పొందుతాడు; ధనం కోరినవాడు ధనం పొందుతాడు; భార్య కావాలని కోరినవాడు మంచి భార్యను పొందుతాడు; కన్యకకు మంచి భర్త లభిస్తాడు.
భ్రష్టరాజ్యస్తథా రాజ్యం శ్రీకామః శ్రియమాప్నుయాత్ యం యం ప్రార్థయతే కామం స వై భవతి పుష్కలః నిష్కామః కురుతే యస్తు స పరం బ్రహ్మ గచ్ఛతి
రాజ్యం పోయినవాడు తిరిగి రాజ్యం పొందుతాడు; ఐశ్వర్యం కోరినవాడు ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతాడు; ఏ కోరిక కోరినా అది సమృద్ధిగా సిద్ధిస్తుంది. కాని ఎవడు కోరిక లేకుండా చేస్తాడో అతడు పరబ్రహ్మను పొందుతాడు.
అస్మాచ్ఛతగుణః ప్రోక్తః కోటిహోమః స్వయమ్భువా ఆహుతీభిః ప్రయత్నేన దక్షిణాభిః ఫలేన చ
స్వయంభువుడు చెప్పిన కోటిహోమం ఇది కన్నా వంద రెట్లు గొప్పది. అది హవనాలు, శ్రమ, దక్షిణా, ఫలితాలలో అద్భుతంగా ఉంటుంది.
పూర్వవద్గ్రహదేవానామ్ ఆవాహనవిసర్జనే హోమమన్త్రాస్త ఏవోక్తాః ఖానే దానే తథైవ చ కుణ్డమణ్డపవేదీనాం విశేషో ఽయం నిబోధ మే
మునుపటిలాగే గ్రహదేవతలకు ఆహ్వానం, విసర్జన కోసం హోమమంత్రాలు చెప్పబడ్డాయి. అలాగే ఖననం, దానం విషయంలోనూ. ఇప్పుడు కుండం, మండపం, వేదికల ప్రత్యేకతను విను.
కోటిహోమే చతుర్హస్తం చతురస్రం తు సర్వతః యోనివక్త్రద్వయోపేతం తదప్యాహుస్ త్రిమేఖలమ్
కోటిహోమంలో హోమకుండం నాలుగు చేతుల పొడవు, అన్ని వైపులా చదరంగా, రెండు యోని, రెండు ముఖ ద్వారాలతో ఉండాలి. దీనిని మూడుసార్లు పట్టీతో కూడినదిగా కూడా అంటారు.
ద్వ్యఙ్గులాభ్యుచ్ఛ్రితా కార్యా ప్రథమా మేఖలా బుధైః త్ర్యఙ్గులాభ్యుచ్ఛ్రితా తద్వద్ ద్వితీయా పరికీర్తితా
మొదటి పట్టీ రెండు వేళ్ళ ఎత్తుగా ఉండాలి అని పండితులు చెప్పారు. రెండవదీ మూడు వేళ్ళ ఎత్తుగా ఉండాలి అని కూడా చెప్పారు.
ఉచ్ఛ్రాయవిస్తరాభ్యాం చ తృతీయా చతురఙ్గులా ద్వ్యఙ్గులశ్చేతి విస్తారః పూర్వయోరేవ శస్యతే
మూడవ పట్టీ నాలుగు వేళ్ళ ఎత్తు, వెడల్పు కలిగి ఉండాలి. మొదటి రెండు పట్టీల వెడల్పు రెండు వేళ్ళు ఉండాలి అని ముందే చెప్పారు.
వితస్తిమాత్రా యోనిః స్యాత్ షట్సప్తాఙ్గులవిస్తృతా కూర్మపృష్ఠోన్నతా మధ్యే పార్శ్వయోశ్చాఙ్గులోచ్ఛ్రితా
యోని ఒక విటస్తి పొడవు, ఆరు లేదా ఏడు వేళ్ళ వెడల్పు, మధ్యలో కూర్మపు పెక్కు లా పైకి ఉండాలి. రెండు వైపులా రెండు వేళ్ళ ఎత్తుగా ఉండాలి.
గజౌష్ఠసదృశీ తద్వద్ ఆయతా ఛిద్రసంయుతా ఏతత్సర్వేషు కుణ్డేషు యోనిలక్షణముచ్యతే
అది ఏనుగు పెదవి లా ఉండాలి, కొంత పొడవుగా, రంధ్రంతో కూడి ఉండాలి. అన్ని హోమకుండాల్లో ఇదే యోని లక్షణంగా చెప్పబడింది.