క్షీరమాశ్వయుజే మాసి కార్త్తికే పృషదాజ్యకమ్ మార్గే మాసే తు గోమూత్రం పౌషే సంప్రాశయేద్ఘృతమ్
ఆశ్వయుజ మాసంలో పాలు తాగాలి; కార్తీక మాసంలో పెరుగు కలిపిన నెయ్యి తీసుకోవాలి; మార్గశిర మాసంలో ఆవు మూత్రం సేవించాలి; పౌష మాసంలో నెయ్యి తినాలి.
మాఘే కృష్ణతిలాంస్తద్వత్ పఞ్చగవ్యం చ ఫాల్గునే లలితా విజయా భద్రా భవానీ కుముదా శివా
మాఘ మాసంలో నల్ల నువ్వులు అలాగే, పంచగవ్యాన్ని కూడా తీసుకోవాలి; ఫాల్గుణ మాసంలో లలితా, విజయా, భద్రా, భవానీ, కుముదా, శివా అనే పేర్లను జపించాలి.
వాసుదేవీ తథా గౌరీ మఙ్గలా కమలా సతీ ఉమా చ దానకాలే తు ప్రీయతామితి కీర్తయేత్
అలాగే వాసుదేవీ, గౌరీ, మంగళా, కమలా, సతీ, ఉమా అనే దేవతలను కూడా, దానం చేసే సమయంలో వారి ఆనందార్థంగా అని ఉద్దేశించి పూజించాలి.
మల్లికాశోకకమలం కదమ్బోత్పలమాలతీః కుబ్జకం కరవీరం చ బాణమమ్లానకుఙ్కుమమ్
మల్లిక, అశోక, కమలం, కదంబ, నీలోత్పలం, మాలతీ, కుబ్జక, కరవీర, బాణ, తాజా మురికిలేని కుంకుమపువ్వులు—
సిన్ధువారం చ సర్వేషు మాసేషు క్రమశః స్మృతమ్ జపాకుసుమ్భకుసుమం మాలతీ శతపత్త్రికా
సింధువారము కూడా—ఇవి ప్రతి మాసంలో వరుసగా గుర్తించబడ్డాయి; జపా, కుసుంభ, మాలతీ, శతదళ కమలం కూడా ఉన్నాయి.
యథాలాభం ప్రశస్తాని కరవీరం చ సర్వదా ఏవం సంవత్సరం యావద్ ఉపోష్య విధివన్నరః
ఏది దొరికితే అది ఉపయోగించవచ్చు, ఇవన్నీ శుభప్రదమైనవే; కరవీర పువ్వు ఎప్పుడైనా సముచితమే. ఇలా సంవత్సరం పొడవునా నియమంగా వ్రతాన్ని ఆచరించాలి.
స్త్రీ భక్తా వా కుమారీ వా శివమభ్యర్చ్య భక్తితః వ్రతాన్తే శయనం దద్యాత్ సర్వోపస్కరసంయుతమ్
స్త్రీ అయినా, భక్తురాలు అయినా, కన్య అయినా, శివునికి భక్తితో పూజ చేసి, వ్రతాంతంలో అన్ని ఉపకరణాలతో కూడిన మంచాన్ని దానం చేయాలి.
ఉమామహేశ్వరం హైమం వృషభం చ గవా సహ స్థాపయిత్వాథ శయనే బ్రాహ్మణాయ నివేదయేత్
ఉమా మహేశ్వరుని బంగారు విగ్రహాన్ని, వృషభాన్ని, ఆవులతో కలిసి మంచంపై ఉంచి, తరువాత బ్రాహ్మణునికి సమర్పించాలి.
అన్యాన్యపి యథాశక్తి మిథునాన్యమ్బరాదిభిః ధాన్యాలంకారగోదానైర్ అభ్యర్చేద్ధనసంచయైః విత్తశాఠ్యేన రహితః పూజయేద్గతవిస్మయః
ఇంకా ఇతర జంటలను కూడా, తన శక్తికి తగినట్లు, వస్త్రాదులు, ధాన్యాలు, అలంకారాలు, ఆవులు వంటి దానాలతో, సంపాదించిన ధనంతో, కంజుషితనమూ, అహంకారమూ లేకుండా, గౌరవంగా పూజించాలి.
ఏవం కరోతి యః సమ్యక్ సౌభాగ్యశయనవ్రతమ్ సర్వాన్కామానవాప్నోతి పదమత్యన్తమశ్నుతే ఫలస్యైకస్య త్యాగేన వ్రతమేతత్సమాచరేత్
ఇలా ఎవరు ఈ సౌభాగ్యశయన వ్రతాన్ని సక్రమంగా ఆచరిస్తారో వారు అన్ని కోరికలు పొందుతారు, పరమ పదాన్ని పొందుతారు; ఒక్క ఫలాన్ని కూడా వదిలిపెట్టకుండా ఈ వ్రతాన్ని చేయాలి.
య ఇచ్ఛన్కీర్తిమాప్నోతి ప్రతిమాసం నరాధిప సౌభాగ్యారోగ్యరూపాయుర్ వస్త్రాలంకారభూషణైః న వియుక్తో భవేద్రాజన్ నవార్బుదశతత్రయమ్
ఎవరు కీర్తిని కోరుతారో, ఓ రాజా, వారు ప్రతీ నెలా దాన్ని పొందుతారు; సౌభాగ్యం, ఆరోగ్యం, అందం, దీర్ఘాయువు, వస్త్రాలు, అలంకారాలు, భూషణాలు వీటిలో ఏదీ మూడు వందల కోట్ల సంవత్సరాలు కోల్పోరు.
యస్తు ద్వాదశ వర్షాణి సౌభాగ్యశయనవ్రతమ్ కరోతి సప్త చాష్టౌ వా శ్రీకణ్ఠభవనే ఽమరైః పూజ్యమానో వసేత్సమ్యగ్ యావత్కల్పాయుతత్రయమ్
ఎవరైనా పన్నెండు సంవత్సరాలు లేదా ఏడు లేదా ఎనిమిది సంవత్సరాలు ఈ సౌభాగ్యశయన వ్రతాన్ని చేస్తే, వారు అమరులు పూజించే శ్రీకంఠుని ఇంట్లో మూడు వేల కల్పాలు నివసిస్తారు.
నారీ వా కురుతే వాపి కుమారీ వా నరేశ్వర సాపి తత్ఫలమాప్నోతి దేవ్యనుగ్రహలాలితా
స్త్రీ అయినా, కన్య అయినా ఈ వ్రతాన్ని చేస్తే, ఓ రాజా, ఆవిడ కూడా అదే ఫలితాన్ని, దేవీ అనుగ్రహంతో పొందుతుంది.
శృణుయాదపి యశ్చైవ ప్రదద్యాదథవా మతిమ్ సో ఽపి విద్యాధరో భూత్వా స్వర్గలోకే చిరం వసేత్
ఈ వ్రతాన్ని వినేవారు లేదా దానాన్ని చేయాలని సంకల్పించే వారు కూడా విద్యాధరులై, స్వర్గలోకంలో చీరకాలం నివసిస్తారు.
ఇదమిహ మదనేన పూర్వమిష్టం శతధనుషా కృతవీర్యసూనునా చ కృతమథ వరుణేన నన్దినా వా కిమ్ ఉ జననాథ తతో యదుద్భవః స్యాత్
ఇది ఇక్కడ ముందు మదనుడు, శతధనువు, కృతవీర్యుని కుమారుడు, తరువాత వరుణుడు లేదా నందినీ చేసిన వ్రతమే; మరి తరువాత జన్మించినవారికి ఫలితం ఎంత గొప్పదో చెప్పనక్కర్లేదు.
భూర్లోకో ఽథ భువర్లోకః స్వర్లోకో ఽథ మహర్జనః తపః సత్యం చ సప్తైతే దేవలోకాః ప్రకీర్తితాః
భూర్లోకం, భువర్ల్లోకం, స్వర్ల్లోకం, మహర్ల్లోకం, జనల్లోకం, తపోల్లోకం, సత్యల్లోకం—ఈ ఏడూ దేవతల లోకాలు అని చెప్పబడినవి.
పర్యాయేణ తు సర్వేషామ్ ఆధిపత్యం కథం భవేత్ ఇహ లోకే శుభం రూపమ్ ఆయుః సౌభాగ్యమేవ చ లక్ష్మీశ్చ విపులా నాథ కథం స్యాత్పురసూదన
ఈ లోకాల్లో అన్నింటికీ క్రమంగా అధిపత్యం ఎలా వస్తుంది? ఈ లోకంలో శుభరూపం, దీర్ఘాయువు, సౌభాగ్యం, విస్తారమైన ఐశ్వర్యం ఎలా లభిస్తాయి, ఓ పురసూదన?
పురా హుతాశనః సార్ధం మారుతేన మహీతలే ఆదిష్టః పురుహూతేన వినాశాయ సురద్విషామ్
పూర్వం అగ్నిదేవుడు వాయుదేవుడితో కలిసి భూమిపై, ఇంద్రుని ఆజ్ఞతో దేవతలకు శత్రువులను నాశనం చేయడానికి నియమించబడ్డాడు.
నిర్దగ్ధేషు తతస్తేన దానవేషు సహస్రశః తారకః కమలాక్షశ్చ కాలదంష్ట్రః పరావసుః విరోచనశ్చ సంగ్రామాద్ అపలాయంస్తపోధన
ఆ సహస్రాదికంగా ఉన్న దానవులు అగ్నిలో కాలిపోయిన తరువాత, తారకుడు, కమలాక్షుడు, కాలదంష్ట్రుడు, పరావసువు, విరోచనుడు యుద్ధభూమిని విడిచిపట్టి పారిపోయారు, ఓ మునివరా.
అమ్భః సాముద్రమావిశ్య సంనివేశమకుర్వత అశక్యా ఇతి తే ఽప్యగ్నిమారుతాభ్యాముపేక్షితాః
వారు సముద్రపు నీటిలోకి ప్రవేశించి అక్కడే తాము దాచుకున్నారు. వారిని అగ్ని, వాయువులు కూడా జయించలేక, పట్టించుకోలేదు.
తతః ప్రభృతి తే దేవాన్ మనుష్యాన్సహ జఙ్గమాన్ సంపీడ్య చ మునీన్సర్వాన్ ప్రవిశన్తి పునర్జలమ్
అప్పటి నుండి వారు దేవతలను, మనుష్యులను, ఇతర జంతువులను బాధిస్తూ, మునులను కూడా హింసిస్తూ మళ్లీ నీటిలోకి వెళ్లిపోతుండేవారు.
ఏవం వర్షసహస్రాణి వీరాః పఞ్చ చ సప్త చ జలదుర్గబలాద్బ్రహ్మన్ పీడయన్తి జగత్త్రయమ్
ఇలా ఐదు వేలు, ఏడువేలు సంవత్సరాలు ఆ వీరులు నీటి కోట రక్షణతో మూడు లోకాలను బాధించేవారు, ఓ బ్రాహ్మణా.
తతః పరమథో వహ్నిమారుతావమరాధిపః ఆదిదేశ చిరాదమ్బునిధిరేష విశోష్యతామ్
తర్వాత, దేవేంద్రుని ఆజ్ఞతో అగ్ని, వాయువులకు ఇలా చెప్పబడింది — 'ఈ సముద్రాన్ని ఇప్పుడు ఎండబెట్టండి!' అని.
యస్మాదస్మద్ద్విషామేష శరణం వరుణాలయః తస్మాద్భవద్భ్యామద్యైవ క్షయమేష ప్రణీయతామ్
మన శత్రువులకు ఈ వరుణుని నివాసం ఆశ్రయంగా మారింది కనుక, మీరు ఇద్దరూ ఈ రోజు దీనిని నాశనం చేయాలి.
తావూచతుస్తతః శక్రమ్ ఉభౌ శమ్బరసూదనమ్ అధర్మ ఏష దేవేన్ద్ర సాగరస్య వినాశనమ్
అప్పుడు ఇద్దరూ శక్రునితో, శంబరాసురుని సంహారకుడా, సముద్రాన్ని నాశనం చేయడం ధర్మానికి విరుద్ధం అని చెప్పారు.
యస్మాజ్జీవనికాయస్య మహతః సంక్షయో భవేత్ తస్మాన్న పాపమద్యావాం కరవావ పురందర
ఎందుకంటే, ఇక్కడ ఎన్నో జంతువులు నివసిస్తున్నాయి. వాటి నాశనం వల్ల మేము పాపం చేయకూడదు, ఓ పురందరా.
అస్య యోజనమాత్రే ఽపి జీవకోటిశతాని చ నివసన్తి సురశ్రేష్ఠ స కథం నాశమర్హతి
ఈ సముద్రంలో ఒక్క యోజన దూరంలోనే లక్షలాది జీవులు ఉన్నాయ్, ఓ దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా. అలాంటిది దాన్ని ఎలా నాశనం చేయగలం?
ఏవముక్తః సురేన్ద్రస్తు కోపాత్ సంరక్తలోచనః ఉవాచేదం వచో రోషాన్ నిర్దహన్నివ పావకమ్
ఇలా చెప్పిన తర్వాత, దేవేంద్రుడు కోపంతో కన్నులు ఎర్రగా చేసి, అగ్నిలా మండిపడి ఇలా అన్నాడు.
న ధర్మాధర్మసంయోగం ప్రాప్నువన్త్యమరాః క్వచిత్ భవతోస్తు విశేషేణ మాహాత్మ్యం చాధితిష్ఠతోః
అమరులు ఎప్పుడూ ధర్మాధర్మాల కలయికను పొందరు. మీరు ఇద్దరూ మహాత్మ్యాన్ని పాటిస్తున్నవారు కనుక, మరింతగా అలాంటి నడవడిక అవసరం.
మదాజ్ఞాలఙ్ఘనం యస్మాన్ మారుతేన సమం త్వయా మునివ్రతమహింసాది పరిగృహ్య త్వయా కృతమ్ ధర్మార్థశాస్త్రరహితం శత్రుం ప్రతి విభావసో
మీరు వాయువుతో కలిసి నా ఆజ్ఞను లెక్కచేయకుండా, మునివ్రతాన్ని, అహింసను ఆశ్రయించి, ధర్మార్థశాస్త్రాలను పక్కన పెట్టి, శత్రువుపట్ల ఇలా ప్రవర్తించావు, అగ్నిదేవా.