ద్విజానాముదకుమ్భాంశ్చ పఞ్చరత్నసమన్వితాన్ గావః కృష్ణాః సువర్ణం చ వాసాంసి వివిధాని చ అశక్తస్తు పునర్దద్యాద్ గామేకామపి శక్తితః
ద్విజులకు ఐదు రత్నాలతో అలంకరించిన నీటి కుండలు, నల్ల ఆవులు, బంగారం,色色 వస్త్రాలు ఇవ్వాలి. శక్తి లేకపోతే కనీసం ఒక ఆవును తన శక్తికి తగినట్టు దానం చేయాలి.
న విత్తశాఠ్యం కుర్వీత కుర్వన్దోషమవాప్నుయాత్ కృష్ణాష్టమీముపోష్యైవ సప్తకల్పశతత్రయమ్ పుమాన్సమ్పూజితో దేవైః శివలోకే మహీయతే
ధనంలో మోసం చేయకూడదు; చేస్తే దోషం కలుగుతుంది. కృష్ణాష్టమిని, ఏడువందల మూడుకల్పాలను ఆచరించినవాడు, దేవతలచే పూజింపబడి, శివలోకంలో ఘనత పొందుతాడు.
దీర్ఘాయురారోగ్యకులాభివృద్ధియుక్తః పుమాన్భూపకులాయుతః స్యాత్ ముహుర్ముహుర్జన్మని యేన సమ్యగ్ వ్రతం సమాచక్ష్వ తదిన్దుమౌలే
దీర్ఘాయువు, ఆరోగ్యం, వంశవృద్ధి, రాజకుటుంబంతో కూడినవాడు, పునఃపునః జన్మిస్తాడు. ఓ చంద్రశేఖరా! ఇది సాధించడానికి ఏ వ్రతం చేయాలో వివరంగా చెప్పు.
త్వయా పృష్టమిదం సమ్యగ్ ఉక్తం చాక్షయ్యకారకమ్ రహస్యం తవ వక్ష్యామి యత్పురాణవిదో విదుః
నీవు అడిగింది సరిగానే అడిగావు; ఇది అక్షయ ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. పురాణాలను తెలిసినవారు చెప్పిన రహస్యాన్ని నేను నీకు వివరంగా చెబుతాను.
రోహిణీచన్ద్రశయనం నామ వ్రతమిహోత్తమమ్ తస్మిన్నారాయణస్యార్చామ్ అర్చయద్ ఇన్దునామభిః
ఇక్కడ రోహిణీ-చంద్రశయన వ్రతం అనే ఉత్తమ వ్రతం ఉంది. అందులో నారాయణుని చంద్రుని పేర్లతో పూజించాలి.
యదా సోమదినే శుక్లా భవేత్పఞ్చదశీ క్వచిత్ అథవా బ్రహ్మనక్షత్రం పౌర్ణమాస్యాం ప్రజాయతే
ఎప్పుడైతే సోమవారంలో, శుక్ల పక్షంలో పదిహేనవ రోజు వస్తుందో, లేదా బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ నక్షత్రంలో పౌర్ణమి వస్తుందో, ఓ బ్రాహ్మణా,
తదా స్నానం నరః కుర్యాత్ పఞ్చగవ్యేన సర్షపైః ఆప్యాయస్వేతి తు జపేద్ విద్వానష్టశతం పునః
అప్పుడు మనిషి పంచగవ్యంతో, ఆవాలుతో స్నానం చేయాలి. జ్ఞానులు 'ఆప్యాయస్వ' అనే మంత్రాన్ని ఎనిమిది వందల సార్లు జపించాలి.
శూద్రో ఽపి పరయా భక్త్యా పాషణ్డాలాపవర్జితః సోమాయ వరదాయాథ విష్ణవే చ నమో నమః
శూద్రుడైనా పరమ భక్తితో, అపవిత్రమైన మాటలు మాట్లాడకుండా, సోమునికి, వరదాయుడైన విష్ణువుకు పునఃపునః నమస్కారం చేయాలి.
కృతజప్యః స్వభవనమ్ ఆగత్య మధుసూదనమ్ పూజయేత్ఫలపుష్పైశ్చ సోమనామాని కీర్తయన్
జపం పూర్తయ్యాక, తన ఇంటికి వచ్చి, మధుసూదనుని పండ్లు, పువ్వులతో పూజిస్తూ, సోముని పేర్లను జపించాలి.
సోమాయ శాన్తాయ నమో ఽస్తు పాదావ్ అనన్తధామ్నేతి చ జానుజఙ్ఘే ఊరుద్వయం చాపి జలోదరాయ సమ్పూజయేన్మేఢ్రమనన్తబాహవే
శాంత స్వరూపుడైన సోమునికి నమస్కారం చేసి, ఆయన పాదాలను అనంతధామంగా, మోకాళ్లు, కాలులను, రెండు తొడలను జలోదరుడిగా, నడుమును అనంతబాహువుగా పూజించాలి.
నమో నమః కామసుఖప్రదాయ కటిః శశాఙ్కస్య సదార్చనీయా తథోదరం చాప్యమృతోదరాయ నాభిః శశాఙ్కాయ నమో ఽభిపూజ్యా
కామసుఖాన్ని ప్రసాదించేవాడైన చంద్రునికి పునఃపునః నమస్కారం. ఆయన నడుమును ఎప్పుడూ పూజించాలి. కడుపును అమృతోదరుడిగా, నాభిని చంద్రునిగా ప్రత్యేకంగా పూజించాలి.
నమో ఽస్తు చన్ద్రాయ ముఖం చ పూజ్యం దన్తా ద్విజానామధిపాయ పూజ్యాః హాస్యం నమశ్చన్ద్రమసే ఽభిపూజ్యమ్ ఓష్ఠౌ కుముద్వన్తవనప్రియాయ
చంద్రునికి నమస్కారం. ముఖాన్ని పూజించాలి. పళ్లను ద్విజుల అధిపతులుగా పూజించాలి. నవ్వును చంద్రునిగా ప్రత్యేకంగా పూజించాలి. పెదవులను నల్లజలకుముద్వనాలకు ప్రియమైనవిగా పూజించాలి.
నాసా చ నాథాయ వనౌషధీనామ్ ఆనన్దభూతాయ పునర్భ్రువౌ చ నేత్రద్వయం పద్మనిభం తథేన్దోర్ ఇన్దీవరశ్యామకరాయ శౌరేః
ముక్కును అరణ్య ఔషధాల అధిపతిగా, కనుబొమ్మలు, రెండు పద్మాకార కళ్లను చంద్రునిగా, శౌరికి నీలకమల వర్ణమైన చేతులను పూజించాలి.
నమః సమస్తాధ్వరవన్దితాయ కర్ణద్వయం దైత్యనిషూదనాయ లలాటమిన్దోరుదధిప్రియాయ కేశాః సుషుమ్నాధిపతేః ప్రపూజ్యాః
అన్ని యజ్ఞాల్లో పూజింపబడే వాడైనవాడికి నమస్కారం. రెండు చెవులను దైత్య సంహారకునిగా పూజించాలి. చంద్రుని నుదిటిని సముద్రానికి ప్రియమైనదిగా, జుట్టును సుషుమ్నాధిపతికి అర్పించాలి.
శిరః శశాఙ్కాయ నమో మురారేర్ విశ్వేశ్వరాయేతి నమః కిరీటినే పద్మప్రియే రోహిణి నామ లక్ష్మీః సౌభాగ్యసౌఖ్యామృతచారుకాయే
చంద్రుడి తలతో ఉన్నవాడైన మురారిని, జగత్తు నాధుడిని వందించుచున్నాను. మకుటధారి, పద్మాన్ని ప్రేమించే రోహిణి, లక్ష్మీ అనే పేరుగలది, సౌభాగ్య సుఖాల అమృతస్వరూపిణిని నమస్కరిస్తున్నాను.
దేవీం చ సంపూజ్య సుగన్ధపుష్పైర్ నైవేద్యధూపాదిభిరిన్దుపత్నీమ్ సుప్త్వాథ భూమౌ పునరుత్థితేన స్నాత్వా చ విప్రాయ హవిష్యయుక్తః
దేవిని సుగంధమైన పుష్పాలతో, నైవేద్యంతో, ధూపాది సేవలతో పూజించి, చంద్రుని భార్య అయిన ఆమెకు అర్పించి, భూమిపై నిద్రించి, మళ్లీ లేచి, స్నానం చేసి, హవిస్సుతో కూడిన భోజనాన్ని బ్రాహ్మణునికి సమర్పించాలి.
దేయః ప్రభాతే సహిరణ్యవారికుమ్భో నమః పాపవినాశనాయ సంప్రాశ్య గోమూత్రమమాంసమన్నమ్ అక్షారమష్టావథ వింశతిం చ గ్రాసాన్పయఃసర్పిర్యుతానుపోష్య భుక్త్వేతిహాసం శృణుయాన్ముహూర్తమ్
ఉదయాన్నే బంగారు కలశంతో పాటు పాపాలను నాశనం చేసే దేవునికి నమస్కారం చేసి, ఆవుపిప్పి, మాంసం లేకుండా ఉప్పు లేకుండా చేసిన అన్నాన్ని, పాలు నెయ్యితో కలిపిన ఎనిమిది లేదా ఇరవై ముద్దలను స్వల్పంగా తిని, ఉపవాసం చేసి, భోజనం అనంతరం కొంతసేపు పురాణకథను వినాలి.
కదమ్బనీలోత్పలకేతకాని జాతీ సరోజం శతపత్త్రికా చ అమ్లానకుబ్జాన్యథ సిన్దువారం పుష్పం పునర్నారద మల్లికాయాః శుభ్రం చ విష్ణోః కరవీరపుష్పం శ్రీచమ్పకం చన్ద్రమసః ప్రదేయమ్
కదంబ, నీలోత్పల, కేతక, జాతిపువ్వు, సరసిజం, శతపత్రిక, అమ్లాన, కుబ్జా, సిందువార పువ్వులు, మళ్లీ నారదా! తెల్ల మల్లిక, విష్ణువుకు శుభ్రమైన కరవీరపువ్వు, లక్ష్మీకి చంపకపువ్వు, చంద్రునికి చంద్రమసపువ్వు అర్పించాలి.
శ్రావణాదిషు మాసేషు క్రమాదేతాని సర్వదా యస్మిన్మాసే వ్రతాదిః స్యాత్ తత్పుష్పైరర్చయేద్ధరిమ్
శ్రావణం మొదలైన నెలల్లో ఈ పువ్వులను క్రమంగా ఎప్పుడూ అర్పించాలి. ఏ నెలలో వ్రతం చేస్తారో, ఆ నెలలో ఆ పువ్వులతో హరిని పూజించాలి.
ఏవం సంవత్సరం యావద్ ఉపాస్య విధివన్నరః వ్రతాన్తే శయనం దద్యాద్ దర్పణోపస్కరాన్వితమ్
ఈ విధంగా ఒక సంవత్సరం పాటు నియమానుసారం పూజ చేయాలి. వ్రతాంతంలో దర్పణం మరియు ఇతర వస్తువులతో కూడిన మంచాన్ని దానం చేయాలి.
రోహిణీచన్ద్రమిథునం కారయిత్వాథ కాఞ్చనమ్ చన్ద్రః షడఙ్గులః కార్యో రోహిణీ చతురఙ్గులా
బంగారుతో రోహిణి, చంద్రుని రూపాన్ని తయారు చేయాలి. అందులో చంద్రుడు ఆరు వేళ్ళ పరిమాణంలో, రోహిణి నాలుగు వేళ్ళ పరిమాణంలో ఉండాలి.
ముక్తాఫలాష్టకయుతం సితనేత్రపటావృతమ్ క్షీరకుమ్భోపరి పునః కాంస్యపాత్రాక్షతాన్వితమ్ దద్యాన్మన్త్రేణ పూర్వాహ్ణే శాలీక్షుఫలసంయుతమ్
ఎనిమిది ముత్యాలతో అలంకరించి, తెల్ల బట్టతో కప్పి, పాల కలశంపై పెట్టి, మళ్లీ కాంస్య పాత్ర, అక్షతలతో కలిపి, మంత్రంతో ఉదయం శాలిధాన్యంతో, చెరకు పండుతో కూడి దానం చేయాలి.
శ్వేతామథ సువర్ణాస్యాం ఖురై రౌప్యైః సమన్వితామ్ సవస్త్రభాజనాం ధేనుం తథా శఙ్ఖం చ శోభనమ్
తెల్ల రంగు గల, బంగారు ముఖం ఉన్న, వెండి కాళ్లు కలిగిన, వస్త్రభోజనాలతో కూడిన ఆవును, అలాగే అందమైన శంఖాన్ని కూడా దానం చేయాలి.
భూషణైర్ద్విజదామ్పత్యమ్ అలంకృత్య గుణాన్వితమ్ చన్ద్రో ఽయం ద్విజరూపేణ సభార్య ఇతి కల్పయేత్
బ్రాహ్మణ దంపతులను ఆభరణాలతో, మంచితనంతో అలంకరించి, వారిని చంద్రుడు-రోహిణిలా భావించాలి.
యథా న రోహిణీ కృష్ణ శయ్యాం సంత్యజ్య గచ్ఛతి సోమరూపస్య తే తద్వన్ మమాభేదో ఽస్తు భూతిభిః
ఎలా రోహిణి చంద్రుని శయ్యను ఎప్పుడూ విడిచిపెట్టదో, అలాగే నా ఐశ్వర్యం ఎప్పుడూ విడిపోకుండా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.
యథా త్వమేవ సర్వేషాం పరమానన్దముక్తిదః భుక్తిర్ముక్తిస్తథా భక్తిస్ త్వయి చన్ద్రాస్తు మే సదా
నీవే అందరికీ పరమానందాన్ని, మోక్షాన్ని ఇచ్చేవాడివి. నాకు ఎప్పుడూ భోగం, మోక్షం, నీపై భక్తి కలగాలని, ఓ చంద్రుడా, ఆశిస్తున్నాను.
ఇతి సంసారభీతస్య ముక్తికామస్య చానఘ రూపారోగ్యాయుషామేతద్ విధాయకమనుత్తమమ్
ఇలా సంసార భయంతో మోక్షాన్ని కోరువారికి, నిష్కల్మషుడా, ఈ విధానం అందరికీ అందమైన రూపం, ఆరోగ్యం, దీర్ఘాయుష్షు ఇస్తుంది.
ఇదమేవ పితౄణాం చ సర్వదా వల్లభం మునే త్రైలోక్యాధిపతిర్భూత్వా సప్తకల్పశతత్రయమ్ చన్ద్రలోకమవాప్నోతి విద్యుద్భూత్వా తు ముచ్యతే
ఇది పితృదేవతలకు ఎప్పుడూ ప్రీతికరమైనది, మునీశ్వరా. ఏడు వందల కల్పాలు మూడు సార్లు లోకాధిపతిగా ఉండి, చంద్రలోకాన్ని పొందుతాడు, మెరుపువలె ముక్తి పొందుతాడు.
నారీ వా రోహిణీ చన్ద్రశయనం యా సమాచరేత్ సాపి తత్ఫలమాప్నోతి పునరావృత్తిదుర్లభమ్
ఏ మహిళ అయినా, లేదా రోహిణి అయినా చంద్రశయ్య వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే, ఆమె కూడా అదే ఫలితాన్ని పొందుతుంది. మళ్లీ జన్మ పొందడం ఆమెకు దుర్లభమవుతుంది.
ఇతి పఠతి శృణోతి వా య ఇత్థం మధుమథనార్చనమ్ ఇన్దుకీర్తనేన మతిమపి చ దదాతి సో ఽపి శౌరేర్ భవనగతః పరిపూజ్యతే ఽమరౌఘైః
ఇలా మధుమథనుని పూజను, చంద్రుని కీర్తనతో కూడిన ఈ వ్రతాన్ని చదువేవారు, వినేవారు, మనసు అర్పించేవారు కూడా శౌరి నివాసంలో దేవతలచే ఘనంగా పూజింపబడతారు.