ఓం ఓం బ్రహ్మణా చాథ సూర్యేణ విష్ణునాథ శివేన వా అభేదాత్పూజితేన స్యాత్ పూజితం సచరాచరమ్
ఓం, ఓం — బ్రహ్మ, సూర్యుడు, విష్ణువు, శివుడు ఎవరి ద్వారా అయినా, భేదం లేకుండా పూజించినప్పుడు, చరాచరమంతా పూజించబడినట్టే.
బ్రహ్మాదీనాం పరం ధామ త్రయాణామపి సంస్థితిః వేదమూర్తావ్ అతః పూషా పూజనీయః ప్రయత్నతః
బ్రహ్మ మొదలైనవారి పరమధామం, మూడు లోకాల ఆధారం వేదమూర్తిలో స్థిరంగా ఉంది. అందువల్ల పూషణుని శ్రద్ధతో పూజించాలి.
తస్మాదగ్నిద్విజముఖాన్ కృత్వా సమ్పూజయేదిమాన్ దానైర్వ్రతోపవాసైశ్చ జపహోమాదినా నరః
అందువల్ల, అగ్ని దేవుని మరియు బ్రాహ్మణులను ముఖ్యంగా పరిగణించి, వారికి దానం, వ్రతాలు, ఉపవాసాలు, జపం, హోమం వంటి విధులతో గౌరవంగా పూజించాలి.
ఇతి క్రియాయోగపరాయణస్య వేదాన్తశాస్త్రస్మృతివత్సలస్య వికర్మభీతస్య సదా న కించిత్ ప్రాప్తవ్యమస్తీహ పరే చ లోకే
ఎవరైతే కర్మాచరణలో నిబద్ధతతో వేదాంతం, శాస్త్రాలు, స్మృతులను ప్రేమించి, ఎప్పుడూ పాపభయంతో ఉంటారో, వారికి ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ అసాధ్యమైనది ఏమీలేదు.
పురాణసంఖ్యామాచక్ష్వ సూత విస్తరశః క్రమాత్ దానధర్మమశేషం తు యథావదనుపూర్వశః
సూతా! పురాణాల సంఖ్యను, వాటి క్రమాన్ని, దానధర్మాన్ని పూర్తిగా, సవివరంగా, సరైన క్రమంలో వివరించు.
ఇదమేవ పురాణేషు పురాణపురుషస్తదా యదుక్తవాన్స విశ్వాత్మా మనవే తన్నిబోధత
పురాణాలలో విశ్వాత్మ అయిన పురాణపురుషుడు మనువుకు చెప్పిన ఈzelfde ఉపదేశాన్ని ఇప్పుడు వినండి.
పురాణం సర్వశాస్త్రాణాం ప్రథమం బ్రహ్మణా స్మృతమ్ అనన్తరం చ వక్త్రేభ్యో వేదాస్తస్య వినిర్గతాః
బ్రహ్మదేవుడు అన్ని శాస్త్రాలలో మొదటిగా పురాణాన్ని గుర్తుంచుకున్నాడు. ఆ తర్వాత ఆయన నోట్ల నుంచి వేదాలు ఉద్భవించాయి.
పురాణమేకమేవాసీత్ తదా కల్పాన్తరే ఽనఘ త్రివర్గసాధనం పుణ్యం శతకోటిప్రవిస్తరమ్
అప్పట్లో, ఓ పాపరహితుడా, కల్పాంతరంలో ఒక్క పురాణమే ఉండేది. అది కోటి కోట్లు విస్తరించి, మానవుల మూడురకాల పురుషార్థాలకు పుణ్యమార్గంగా నిలిచేది.
నిర్దగ్ధేషు చ లోకేషు వాజిరూపేణ వై మయా అఙ్గాని చతురో వేదాన్ పురాణం న్యాయవిస్తరమ్
లోకాలు అగ్నిలో కాలిపోయినప్పుడు, నేను గుర్రం రూపంలో నాలుగు వేదాలు, విస్తృతమైన పురాణాన్ని సమీకరించాను.
మీమాంసాం ధర్మశాస్త్రం చ పరిగృహ్య మయా కృతమ్ మత్స్యరూపేణ చ పునః కల్పాదావుదకార్ణవే
మిమాంసా, ధర్మశాస్త్రాన్ని కూడా స్వీకరించి, నేను వాటిని రచించాను. మళ్లీ, కల్పారంభంలో, నీటి సముద్రంలో చేపరూపంలో వాటిని సృష్టించాను.
అశేషమ్ ఏతత్కథితమ్ ఉదకాన్తర్గతేన చ శ్రుత్వా జగాద చ మునీన్ ప్రతి దేవాంశ్చతుర్ముఖః
ఈ సంగతులన్నీ నేను నీటిలో ఉండగానే వివరించాను. ఆ మాటలు విని, నాలుగు ముఖాలున్న బ్రహ్మదేవుడు మునులకు, దేవతలకు చెప్పాడు.
ప్రవృత్తిః సర్వశాస్త్రాణాం పురాణస్యాభవత్తతః కాలేనాగ్రహణం దృష్ట్వా పురాణస్య తతో నృప
అలా పురాణం అన్ని శాస్త్రాలకు మూలంగా మారింది. కానీ, రాజా! కాలక్రమంలో అది ప్రజలు అంగీకరించకపోవడం చూచి—
వ్యాసరూపమహం కృత్వా సంహరామి యుగే యుగే చతుర్లక్షప్రమాణేన ద్వాపరే ద్వాపరే సదా
వేదవ్యాసుని రూపంలో నేను ప్రతి యుగంలోనూ పురాణాన్ని సంక్షిప్తంగా, ప్రతి ద్వాపరయుగంలో నాలుగు లక్షల శ్లోకాలుగా రూపొందించాను.
తథాష్టాదశధా కృత్వా భూర్లోకే ఽస్మిన్ప్రకాశ్యతే అద్యాపి దేవలోకే ఽస్మిఞ్ ఛతకోటిప్రవిస్తరమ్
అలా, పదహారు భాగాలుగా విభజించి, ఈ భూమిలో ప్రసిద్ధం చేశాను. ఇప్పటికీ దేవలోకంలో అది కోటి కోట్లు విస్తరించి ఉంది.
తదర్థో ఽత్ర చతుర్లక్షం సంక్షేపేణ నివశితః పురాణాని దశాష్టౌ చ సామ్ప్రతం తదిహోచ్యతే
దాని సారాంశం ఇక్కడ నాలుగు లక్షల శ్లోకాలుగా సంక్షిప్తంగా ఉంది. ఇప్పుడు పదహారు పురాణాల గురించి చెప్పబడుతోంది.
నామతస్తాని వక్ష్యామి శృణుధ్వం మునిసత్తమాః బ్రహ్మణాభిహితం పూర్వం యావన్మాత్రం మరీచయే
మునిశ్రేష్ఠులారా! వాటి పేర్లను ఇప్పుడు చెబుతాను. బ్రహ్మదేవుడు మునిగా మారి మరీచికి పూర్తిగా వివరించినట్లు వినండి.
బ్రాహ్మం త్రిదశసాహస్రం పురాణం పరికీర్త్యతే లిఖిత్వా తచ్చ యో దద్యాజ్ జలధేనుసమన్వితమ్ వైశాఖపూర్ణిమాయాం చ బ్రహ్మలోకే మహీయతే
బ్రాహ్మ పురాణానికి ముప్పై వేల శ్లోకాలున్నాయని చెబుతారు. దాన్ని వ్రాసి, ఆవుతో, నీటితో కలిపి, వైశాఖ పౌర్ణమి రోజున దానం చేస్తే, బ్రహ్మలోకంలో గౌరవం పొందుతారు.
ఏతదేవ యదా పద్మమ్ అభూద్ధైరణ్మయం జగత్ తద్వృత్తాన్తాశ్రయం తద్వత్ పాద్మమిత్యుచ్యతే బుధైః పాద్మం తత్పఞ్చపఞ్చాశత్సహస్రాణీహ కథ్యతే
ప్రపంచం బంగారు పద్మంగా ఉన్నప్పుడు జరిగిన కథ ఆధారంగా ఈ పురాణాన్ని పండితులు పద్మపురాణం అంటారు. దీనిలో యాభై అయిదు వేల శ్లోకాలున్నాయని చెబుతారు.
తత్పురాణం చ యో దద్యాత్ సువర్ణకమలాన్వితమ్ జ్యేష్ఠే మాసి తిలైర్యుక్తమ్ అశ్వమేధఫలం లభేత్
ఎవరైనా ఈ పురాణాన్ని బంగారు పద్మంతో, జ్యేష్ఠ మాసంలో నువ్వులతో కలిపి దానం చేస్తే, అశ్వమేధయాగ ఫలితాన్ని పొందుతారు.
వారాహకల్పవృత్తాన్తమ్ అధికృత్య పరాశరః యత్ప్రాహ ధర్మానఖిలాంస్ తద్యుక్తం వైష్ణవం విదుః
వారాహ కల్పంలో జరిగిన కథను, పరాశరుడు చెప్పిన అన్ని ధర్మాలను కలిగి ఉన్న పురాణాన్ని వైష్ణవ పురాణంగా పండితులు గుర్తిస్తారు.
తదాషాఢే చ యో దద్యాద్ ఘృతధేనుసమన్వితమ్ పౌర్ణమాస్యాం విపూతాత్మా స పదం యాతి వారుణమ్ త్రయోవింశతిసాహస్రం తత్ప్రమాణం విదుర్బుధాః
ఆ సమయంలో, శుద్ధమైన మనస్సుతో, పౌర్ణమి రోజున, ఒకరు ఆవుతో పాటు నెయ్యి ఇచ్చినవాడు, వరుణుడి లోకాన్ని పొందుతాడు. ఈ దానానికి ఇరవై మూడు వేల సంఖ్య అని పండితులు చెబుతారు.
శ్వేతకల్పప్రసఙ్గేన ధర్మాన్వాయురిహాబ్రవీత్ యత్ర తద్వాయవీయం స్యాద్ రుద్రమాహాత్మ్యసంయుతమ్ చతుర్వింశసహస్రాణి పురాణం తదిహోచ్యతే
శ్వేతకల్ప సందర్భంలో, వాయువు ఇక్కడ ధర్మాలను వివరించాడు. అక్కడ వాయువు సంబంధమైన పురాణం, రుద్రుని మహిమతో కూడినది, అది ఇరవై నాలుగు వేల శ్లోకాలుగా చెప్పబడింది.
శ్రావణ్యాం శ్రావణే మాసి గుడధేనుసమన్వితమ్ యో దద్యాద్వృషసంయుక్తం బ్రాహ్మణాయ కుటుమ్బినే శివలోకే స పూతాత్మా కల్పమేకం వసేన్నరః
శ్రావణ మాసంలో, శ్రావణ నక్షత్ర పౌర్ణమి రోజున, ఒకరు ఆవుతో పాటు బెల్లం, ఎద్దును కలిపి, గృహస్థ బ్రాహ్మణునికి ఇచ్చినవాడు, ఆ పవిత్రాత్మ శివలోకంలో ఒక కల్పకాలం నివసిస్తాడు.
యత్రాధికృత్య గాయత్రీం వర్ణ్యతే ధర్మవిస్తరః వృత్రాసురవధోపేతం తద్భాగవతముచ్యతే
యక్కడ గాయత్రీను ఆధారంగా చేసుకొని, ధర్మ విశేషాలు, వృత్రాసురుని సంహారం వివరించబడినదో, దానిని భాగవతం అంటారు.
సారస్వతస్య కల్పస్య మధ్యే యే స్యుర్నరోత్తమాః తద్వృత్తాన్తోద్భవం లోకే తద్భాగవతముచ్యతే
సారస్వత కల్ప మధ్యంలో ఉన్న ఉత్తమ పురుషుల కార్యాచరణలు, ఈ లోకంలో జరిగిన వాటి కథనాన్ని భాగవతం అంటారు.
లిఖిత్వా తచ్చ యో దద్యాద్ ధేమసింహసమన్వితమ్ పౌర్ణమాస్యాం ప్రౌష్ఠపద్యాం స యాతి పరమాం గతిమ్ అష్టాదశ సహస్రాణి పురాణం తత్ప్రచక్షతే
దాన్ని వ్రాసి, బంగారు సింహంతో పాటు, భాద్రపద పౌర్ణమి రోజున ఇచ్చినవాడు, పరమ గతి పొందుతాడు. ఆ పురాణం పదెనిమిది వేల శ్లోకాలుగా చెప్పబడింది.
యత్రాహ నారదో ధర్మాన్ బృహత్కల్పాశ్రయాణి చ పఞ్చవింశత్సహస్రాణి నారదీయం తదుచ్యతే
యక్కడ నారదుడు ధర్మాలను, మహాకల్పాల ఆధారంగా చెప్పినదో, దాన్ని నారదీయము అంటారు. ఇది ఇరవై ఐదు వేల శ్లోకాలుగా ఉంది.
ఆశ్వినే పఞ్చదశ్యాం తు దద్యాద్ధేనుసమన్వితమ్ పరమాం సిద్ధిమాప్నోతి పునరావృత్తిదుర్లభామ్
ఆశ్వయుజ మాసంలో పదిహేను తేదీన, ఒకరు ఆవుతో పాటు దానం చేసినవాడు, తిరిగి పొందడం కష్టమైన పరమ సిద్ధిని పొందుతాడు.
యత్రాధికృత్య శకునీన్ ధర్మాధర్మవిచారణా వ్యాఖ్యాతా వై మునిప్రశ్నే మునిభిర్ధర్మచారిభిః
యక్కడ శకునాలను ఆధారంగా తీసుకొని, ధర్మాధర్మ విచారణను, మునుల ప్రశ్నలకు, ధర్మాచరణలో ఉన్న మునులు వివరించినదో, అదే కథనం.
మార్కణ్డేయేన కథితం తత్సర్వం విస్తరేణ తు పురాణం నవసాహస్రం మార్కణ్డేయమ్ ఇహోచ్యతే
మార్కండేయుడు ఆ కథనాన్ని పూర్తిగా వివరంగా చెప్పాడు. ఆ పురాణం తొమ్మిది వేల శ్లోకాలుగా మార్కండేయము అని ఇక్కడ పిలుస్తారు.