జయద్రథం తు రాజానం యశోదేవీ హ్య్ అజీజనత్ సా బృహన్మనసః సత్యా విజయం నామ విశ్రుతమ్
యశోదేవి బృహన్మనునికి జయద్రథుడు అనే రాజును కనింది. సత్యా విజయుడు అనే ప్రసిద్ధ కుమారుణ్ణి కనింది.
విజయస్య బృహత్పుత్రస్ తస్య పుత్రో బృహద్రథః బృహద్రథస్య పుత్రస్తు సత్యకర్మా మహామనాః
విజయునికి బృహత్పుత్రుడు కుమారుడు. అతనికి బృహద్రథుడు కుమారుడు. బృహద్రథునికి మహామనస్సు కలిగిన సత్యకర్మ కుమారుడు.
సత్యకర్మణో ఽధిరథః సూతశ్చాధిరథః స్మృతః యః కర్ణం ప్రతిజగ్రాహ తేన కర్ణస్తు సూతజః తచ్చేదం సర్వమాఖ్యాతం కర్ణం ప్రతి యథోదితమ్
సత్యకర్మునికి అధిరథుడు కుమారుడు. అతడిని సూతుడు అని పిలుస్తారు. అతడు కర్ణుణ్ణి దత్తత తీసుకున్నాడు. అందువల్ల కర్ణుడు సూతపుత్రుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. కర్ణుని విషయమై ఇదంతా చెప్పబడింది.
పూరోః పుత్రో మహాతేజా రాజా స జనమేజయః ప్రాచీత్వతః సుతస్తస్య యః ప్రాచీమకరోద్దిశమ్
పూరునికి మహాతేజస్సు కలిగిన జనమేజయుడు కుమారుడు. అతనికి ప్రాచీత్వతుడు కుమారుడు, అతడు తూర్పు దిశను స్థాపించాడు.
ప్రాచీత్వతస్య తనయో మనస్యుశ్చ తథాభవత్ రాజా పీతాయుధో నామ మనస్యోరభవత్సుతః
ప్రాచీత్వతునికి మనస్యుడు కుమారుడు. మనస్యునికి పీతాయుధుడు అనే రాజు కుమారుడు.
దాయాదస్తస్య చాప్యాసీద్ ధున్ధుర్నామ మహీపతిః ధున్ధోర్బహువిధః పుత్రః సమ్పాతిస్తస్య చాత్మజః
ఆయన వారసుడిగా ధుంధు అనే మహారాజు పుట్టాడు. ధుంధునికి బహువిధుడు కుమారుడు. అతనికి సంపాతి కుమారుడు.
సమ్పాతేస్తు రంహవర్చా భద్రాశ్వస్తస్య చాత్మజః భద్రాశ్వస్య ధృతాయాం తు దశాప్సరసి సూనవః
సంపాతికి రంహవర్చా కుమారుడు. అతనికి భద్రాశ్వుడు కుమారుడు. భద్రాశ్వుడు ధృత అనే అప్సరసతో కలసి పది మంది కుమారులను కనాడు.
ఔచేయుశ్చ హృషేయుశ్చ కక్షేయుశ్చ సనేయుకః ధృతేయుశ్చ వినేయుశ్చ స్థలేయుశ్చైవ సత్తమః
ఆవుచేయు, హృషేయు, కక్షేయు, సనేయుకుడు, ధృతేయు, వినేయు, స్థలేయు — వీరందరూ ఉత్తములు.
ధర్మేయుః సంనతేయుశ్చ పుణ్యేయుశ్చేతి తే దశ ఔచేయోర్జ్వలనా నామ భార్యా వై తక్షకాత్మజా
ధర్మేయుడు, సంనతేయుడు, పుణ్యేయుడు — ఇలా ఆ పదిమంది ఉచ్చైఓర్జ్వల అనే తక్షకుని కుమారుడి భార్యకు పుట్టిన పిల్లలు.
తస్యాం స జనయామాస అన్తినారం మహీపతిమ్ అన్తినారో మనస్విన్యాం పుత్రాఞ్జజ్ఞే పరాఞ్ఛుభాన్
ఆమెకు అంతినారుడు అనే రాజు పుట్టాడు. అంతినారుడు మనస్వినితో కలసి మంచి పేరుగాంచిన కుమారులను కనెను.
అమూర్తరయసం వీరం త్రివనం చైవ ధార్మికమ్ గౌరీ కన్యా తృతీయా చ మాన్ధాతుర్జననీ శుభా
వారిలో అమూర్తరయుడు ధైర్యవంతుడు, త్రివనుడు ధర్మబద్ధుడు. మూడవ కుమార్తె గౌరీ, ఆమె మాంధాతకు తల్లి.
ఇలినా తు యమస్యాసీత్ కన్యా యాజనయత్సుతాన్ బ్రహ్మవాదపరాక్రాన్తాఞ్ ఛుభదా త్వ్ ఇలినా హ్య్ అభూత్
ఇలినకు ఒక కుమార్తె పుట్టింది. ఆమె బ్రహ్మవిద్యలో నిపుణులైన, పరాక్రమశీలులైన కుమారులను కనెను. ఇలినకు శుభద అనే కుమార్తె పుట్టింది.
ఉపదానవీ సుతాంల్లేభే చతురస్త్విలినాత్మజాత్ ఋష్యన్తమథ దుష్యన్తం ప్రవీరమ్ అనధం తథా
ఉపదానవికి ఇలిన నుండి నలుగురు కుమారులు పుట్టారు — ఋష్యంతుడు, దుశ్యంతుడు, ప్రవీరుడు, అనధుడు.
చక్రవర్తీ తతో యజ్ఞే దుష్యన్తాత్సమితింజయః శకున్తలాయాం భరతో యస్య నామ్నా చ భారతాః
ఆ దుశ్యంతుడు చక్రవర్తి. అతనికి సమితింజయుడు పుట్టాడు. శకుంతలకి పుట్టిన కుమారుడు భరతుడు. భరతుని పేరుతోనే భరతులు అనబడతారు.
దౌష్యన్తీం ప్రతి రాజానం వాగూచే చాశరీరిణీ మాతా భస్త్రా పితుః పుత్రో యేన జాతః స ఏవ సః
దుశ్యంతునికి కుమారుని గురించి ఒక శరీరరహిత స్వరం ఇలా చెప్పింది: 'తల్లి బెల్లోస్ లాంటిది, తండ్రే సంతానదాత. తండ్రి నుంచి పుట్టిన కుమారుడే నిజమైన కుమారుడు.'
భరస్వ పుత్రం దుష్యన్త మావమంస్థాః శకున్తలామ్ రేతోధాం నయతే పుత్రః పరేతం యమసాదనాత్ త్వం చాస్య ధాతా గర్భస్య సత్యమాహ శకున్తలా
'దుశ్యంతా! నీ కుమారుణ్ని ఒప్పుకో. శకుంతలను తక్కువగా చూడవద్దు. తండ్రి విత్తనం వేసినవాడు, కుమారుడు యమలోకంలోనుంచి తండ్రిని బయటకు తీసుకెళ్తాడు. నీవే ఈ గర్భానికి ధాతా. శకుంతల నిజమే చెప్పింది.'
భరతస్య వినష్టేషు తనయేషు పురా కిల పుత్రాణాం మాతృకాత్ కోపాత్ సుమహాన్సంక్షయః కృతః
పూర్వం భరతుని కుమారులు నశించినప్పుడు, వారి తల్లుల కోపంతో గొప్ప విధ్వంసం జరిగింది.
తతో మరుద్భిరానీయ పుత్రః స తు బృహస్పతేః సంక్రామితో భరద్వాజో మరుద్భిర్భరతస్య తు
ఆ తరువాత, మరుతులు బృహస్పతికి పుట్టిన కుమారుణ్ని తీసుకొచ్చి, భరతునికి అప్పగించారు.
భరతస్య భరద్వాజః పుత్రార్థం మారుతైః కథమ్ సంక్రామితో మహాతేజాస్ తన్నో బ్రూహి యథాతథమ్
మహాతేజస్వి భరద్వాజుడు మరుతుల ద్వారా భరతునికి కుమారునిగా ఎలా మారాడు? దయచేసి నిజంగా చెప్పు.
పత్న్యామాపన్నసత్త్వాయామ్ ఉశిజః స స్థితో భువి భ్రాతుర్భార్యాం స దృష్ట్వా తు బృహస్పతిరువాచ హ
అప్పుడు ఉశిజుడు తన భార్య గర్భవతిగా ఉండగా భూమిపై ఉన్నాడు. తన అన్నయ్య భార్యను చూసి బృహస్పతి ఇలా అన్నాడు.
ఉపతిష్ఠ స్వలంకృత్య మైథునాయ చ మాం శుభే ఏవముక్తాబ్రవీదేనం స్వయమేవ బృహస్పతిమ్
'శుభే! నీవు అలంకరించుకుని నా దగ్గరకు రా.' అని చెప్పగా, ఆమె స్వయంగా బృహస్పతిని ఇలా అడిగింది.
గర్భః పరిణతశ్చాయం బ్రహ్మ వ్యాహరతే గిరా అమోఘరేతాస్త్వం చాపి ధర్మం చైవం విగర్హితమ్
'ఈ గర్భం పండింది, బ్రహ్మవాణితో మాట్లాడుతోంది. నీ విత్తనం వృథా కాదు. కానీ ఇది ధర్మానికి విరుద్ధం.'
ఏవముక్తో ఽబ్రవీదేనాం స్వయమేవ బృహస్పతిః నోపదేష్టవ్యో వినయస్ త్వయా మే వరవర్ణిని
అదంతా విన్న బృహస్పతి ఆమెతో ఇలా అన్నాడు: 'ఓ సుందరీ! నన్ను నీతిలో నేర్పించాల్సిన అవసరం లేదు.'
ధర్షమాణః ప్రసహ్యైనాం మైథునాయోపచక్రమే తతో బృహస్పతిం గర్భో ధర్షమాణమువాచ హ
ఆమెను బలవంతంగా ఒత్తిడి చేసి సంయోగానికి ప్రయత్నించాడు. అప్పుడు గర్భంలో ఉన్నవాడు బృహస్పతిని ఇలా అడిగాడు.
సంనివిష్టో హ్య్ అహం పూర్వమ్ ఇహ నామ బృహస్పతే అమోఘరేతాశ్చ భవాన్ నావకాశ ఇహ ద్వయోః
'బృహస్పతీ! నేను ఇక్కడ ముందే ఉన్నాను. నీ విత్తనం వృథా కాదు. ఇద్దరికి ఇక్కడ స్థలం లేదు.'
ఏవముక్తః స గర్భేణ కుపితః ప్రత్యువాచ హ యస్మాత్త్వమీదృశే కాలే సర్వభూతేప్సితే సతి అభిషేధసి తస్మాత్త్వం తమో దీర్ఘం ప్రవేక్ష్యసి
అలా గర్భస్థుడు అన్నప్పుడు, కోపంతో బృహస్పతి ఇలా అన్నాడు: 'ప్రతి జీవికి జననం కావాలనుకునే సమయంలో నువ్వు నన్ను అడ్డుకుంటున్నావు. అందుకే నువ్వు దీర్ఘకాలం అంధకారంలో ఉండాలి.'
తతః కామం సంనివర్త్య తస్యానన్దాద్బృహస్పతేః తద్రేతస్త్వపతద్భూమౌ నివృత్తం శిశుకో ఽభవత్
ఆ ఆనందం లేక మమతా తన కోరికను దాచుకుంది. అప్పుడు బృహస్పతి యొక్క వీర్యం భూమిపై పడింది. అది అక్కడే ఆగిపోయి, ఒక శిశువుగా మారింది.
సద్యోజాతం కుమారం తు దృష్ట్వా తం మమతాబ్రవీత్ గమిష్యామి గృహం స్వం వై భరస్వైనం బృహస్పతే
ఆ శిశువు వెంటనే పుట్టినదాన్ని చూసి మమతా ఇలా చెప్పింది: "నేను నా ఇంటికి వెళ్తాను. బృహస్పతీ, నువ్వే ఈ బిడ్డను చూసుకో."
ఏవముక్త్వా గతా సా తు గతాయాం సో ఽపి తం త్యజత్ మాతాపితృభ్యాం త్యక్తం తు దృష్ట్వా తం మరుతః శిశుమ్ జగృహుస్తం భరద్వాజం మరుతః కృపయా స్థితాః
అలా చెప్పి మమతా వెళ్లిపోయింది. ఆమె వెళ్లిన తర్వాత బృహస్పతీ కూడా ఆ శిశువును వదిలేశాడు. తల్లి తండ్రి ఇద్దరూ వదిలిన ఆ బిడ్డను చూసి, మారుతులు దయతో ఆ భారద్వాజుని తీసుకున్నారు.
తస్మిన్కాలే తు భరతో బహుభిర్ ఋతుభిర్విభుః పుత్రనైమిత్తికైర్యజ్ఞైర్ అయజత్పుత్రలిప్సయా
అప్పుడు భరతుడు, గొప్పవాడు, కొడుకు కోసం అనేక కాల యజ్ఞాలు చేశాడు.