భార్గవో వాఙ్గిరా వాపి భగవానేష నో గురుః స్థితా వయం నిదేశే ఽస్య సాధు త్వం గచ్ఛ మాచిరమ్
భార్గవుడైనా, వాంజిరసుడైనా, ఈ భగవంతుడే మా గురువు. మేము ఆయన ఆజ్ఞలోనే ఉంటాం. నువ్వు త్వరగా వెళ్ళిపో, ఆలస్యం చేయకు.
ఏవముక్త్వాసురాః సర్వే ప్రాపద్యన్త బృహస్పతిమ్ యదా న ప్రత్యపద్యన్త కావ్యేనోక్తం మహద్ధితమ్
ఇలా చెప్పిన తర్వాత, అసురులు అందరూ బృహస్పతిని ఆశ్రయించారు. కవ్యుడు చెప్పిన గొప్ప మేలును వారు అంగీకరించలేదు.
చుకోప భార్గవస్తేషామ్ అవలేపేన తేన తు బోధితా హి మయా యస్మాన్ న మాం భజథ దానవాః
ఆ దానవుల అహంకారాన్ని చూసి భార్గవుడు కోపగించుకున్నాడు. నేను వారికి బోధించాను, అయినా వారు నన్ను గౌరవించలేదు.
తస్మాత్ప్రనష్టసంజ్ఞా వై పరాభవమవాప్స్యథ ఇతి వ్యాహృత్య తాన్కావ్యో జగామాథ యథాగతమ్
'అందువల్ల మీరు జ్ఞానం కోల్పోయి ఓటమి చెందుతారు' అని చెప్పి, కవ్యుడు అక్కడి నుంచి వచ్చిన దారిలోనే వెళ్లిపోయాడు.
శప్తాంస్తానసురాఞ్జ్ఞాత్వా కావ్యేన స బృహస్పతిః కృతార్థః స తదా హృష్టః స్వరూపం ప్రత్యపద్యత
కవ్యుడు ఆ అసురులను శపించాడని తెలుసుకున్న బృహస్పతి, తన కార్యం పూర్తయిందని ఆనందంతో తన అసలు రూపాన్ని తిరిగి పొందాడు.
బుద్ధ్యాసురాన్ హతాఞ్జ్ఞాత్వా కృతార్థో ఽన్తరధీయత తతః ప్రనష్టే తస్మింస్తు విభ్రాన్తా దానవాభవన్
అసురులు జ్ఞానంతో ఓడిపోయారని గ్రహించినవాడు, తన పని పూర్తయిందని అంతర్ధానమయ్యాడు. అతను కనబడకపోవడంతో దానవులు అయోమయానికి లోనయ్యారు.
అహో వివఞ్చితాః స్మేతి పరస్పరమథాబ్రువన్ పృష్ఠతో ఽభిముఖాశ్చైవ తాడితాఙ్గిరసేన తు
'అయ్యో, మేము మోసపోయాం!' అని పరస్పరం చెప్పుకుంటూ, వెనక నుంచీ ముందుకు తిరిగి, ఆంగిరసుని చేతిలో దెబ్బతిన్నారు.
వఞ్చితాః సోపధానేన స్వే స్వే వస్తుని మాయయా తతస్త్వపరితుష్టాస్తే తమేవ త్వరితా యయుః ప్రహ్లాదమగ్రతః కృత్వా కావ్యస్యానుపదం పునః
మాయతో ఒక్కొక్కరు ఒక్కొక్క విషయంలో మోసపోయి, అసంతృప్తితో, ప్రహ్లాదుని ముందుగా పెట్టుకొని, కవ్యుని వెంట వెంటనే త్వరగా వెళ్లారు.
తతః కావ్యం సమాసాద్య ఉపతస్థురవాఙ్ముఖాః సమాగతాన్పునర్దృష్ట్వా కావ్యో యాజ్యానువాచ హ
తరువాత కవ్యుని దగ్గరకు వెళ్లి, తలవంచి నిలబడ్డారు. వారు మళ్లీ కూడినదాన్ని చూసి, కవ్యుడు ఆ యజ్ఞకర్తలకు ఇలా చెప్పాడు.
మయా సంబోధితాః సర్వే యస్మాన్మా నాభినన్దథ తతస్తేనావమానేన గతా యూయం పరాభవమ్
నేను మీ అందరికీ బోధించాను, అయినా మీరు నన్ను గౌరవించలేదు. అందుకే, ఆ అవమానంతో మీరు ఓటమి పాలయ్యారు.
ఏవం బ్రువాణం శుక్రం తు బాష్పసందిగ్ధయా గిరా ప్రహ్లాదస్తం తదోవాచ మా నస్త్వం త్యజ భార్గవ
శుక్రుడు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, ప్రహ్లాదుడు కన్నీటి గొంతుతో, 'భార్గవా, దయచేసి మమ్మల్ని వదిలిపెట్టవద్దు' అని వేడుకున్నాడు.
స్వాశ్రయాన్ భజమానాంశ్చ భక్తాంస్త్వం భజ భార్గవ త్వయ్యదృష్టే వయం తేన దేవాచార్యేణ మోహితాః భక్తానర్హసి వై జ్ఞాతుం తపోదీర్ఘేణ చక్షుషా
భార్గవా, ఎవరు నీ ఆశ్రయాన్ని కోరుతున్నారో, నీ భక్తులను నువ్వు గౌరవించు. నువ్వు కనబడకపోతే, ఆ దేవాచార్యుని చేత మేము మోసపోతున్నాం. నీ దీర్ఘతపస్సుతో నీ భక్తులను గుర్తించాలి.
యది నస్త్వం న కురుషే ప్రసాదం భృగునన్దన అపధ్యాతాస్ త్వయా హ్య్ అద్య ప్రవిశామో రసాతలమ్
భృగునందనా, నువ్వు మాకు కరుణ చూపకపోతే, నువ్వు శపించినవాళ్లమై మేము ఈరోజే పాతాళంలోకి వెళ్ళిపోతాం.
జ్ఞాత్వా కావ్యో యథాతత్త్వం కారుణ్యాదనుకమ్పయా ఏవం ప్రత్యనునీతో వై తతః కోపం నియమ్య సః ఉవాచైతాన్న భేతవ్యం న గన్తవ్యం రసాతలమ్
కవ్యుడు నిజాన్ని తెలుసుకుని, దయతో, ఇలా మనసారా ప్రార్థించబడినప్పుడు, తన కోపాన్ని అదుపులో పెట్టుకుని ఇలా అన్నాడు: 'భయపడవద్దు, పాతాళంలోకి వెళ్ళవద్దు.'
అవశ్యం భావినో హ్య్ అర్థాః ప్రాప్తవ్యా మయి జాగ్రతి న శక్యమన్యథా కర్తుం దిష్టం హి బలవత్తరమ్
జరిగే విషయాలు తప్పక జరుగుతాయి, నేను జాగ్రత్తగా ఉన్నా కూడా. విధి ఎంత బలమైనదో, దాన్ని మార్చడం సాధ్యం కాదు.
సంజ్ఞా ప్రనష్టా యా వో ఽద్య తామేతాం ప్రతిపత్స్యథ దేవాఞ్జిత్వా సకృచ్చాపి పాతాలం ప్రతిపత్స్యథ
మీరు ఈరోజు కోల్పోయిన జ్ఞానం మళ్లీ పొందుతారు. దేవతలను ఒకసారి అయినా ఓడించిన తర్వాత, మీరు పాతాళాన్ని చేరుతారు.
ప్రాప్తే పర్యాయకాలే చ హీతి బ్రహ్మాభ్యభాషత మత్ప్రసాదాచ్చ త్రైలోక్యం భుక్తం యుష్మాభిరూర్జితమ్
నిర్దిష్ట కాలం వచ్చినప్పుడు బ్రహ్మ దేవుడు ఇలా అన్నాడు: 'నా అనుగ్రహంతో మీరు మూడూ లోకాలను గొప్ప శక్తితో అనుభవించారు.'
యుగాఖ్యా దశ సమ్పూర్ణా దేవానాక్రమ్య మూర్ధని ఏతావన్తం చ కాలం వై బ్రహ్మా రాజ్యమభాషత
పది యుగాలు పూర్తయ్యాయి. దేవతలను మించి, బ్రహ్మ దేవుడు అంతా కాలం పాలించాడు.
రాజ్యం సావర్ణికే తుభ్యం పునః కిల భవిష్యతి లోకానామీశ్వరో భావ్యస్ తవ పౌత్రః పునర్బలిః
సావర్ణి యుగంలో మళ్లీ రాజ్యం నీకే వస్తుంది. నీ మనవడు బలి మళ్లీ లోకాలకూ అధిపతిగా అవుతాడు.
ఏవం కిల మిథః ప్రోక్తః పౌత్రస్తే విష్ణునా స్వయమ్ వాచా హృతేషు లోకేషు తాస్తాస్తస్యాభవన్కిల
అలా నీ మనవడిని స్వయంగా విష్ణువు ఉద్దేశించి పలికాడు. లోకాలు పోయినప్పుడు ఇచ్చిన వరాలు అతనికి లభించాయి.
యస్మాత్ప్రవృత్తయశ్చాస్య సంకాశాద్ అభిసంధితాః తస్మాద్వృత్తేన ప్రీతేన తుభ్యం దత్తం స్వయమ్భువా
అతని కార్యాలు స్పష్టంగా నిర్ణయించబడ్డాయి. అందుకే అతని సత్కార్యాల వల్ల స్వయంభువుడు నీకు ఈ వరం ఇచ్చాడు.
దేవరాజ్యే బలిర్భావ్య ఇతి మామీశ్వరో ఽబ్రవీత్ తస్మాదదృశ్యో భూతానాం కాలాపేక్షః స తిష్ఠతి
'బలి దేవతల రాజుగా అవుతాడు' అని పరమేశ్వరుడు నాకు చెప్పాడు. అందుకే అతను అందరికీ కనిపించకుండా, సరైన సమయాన్ని ఎదురు చూస్తూ ఉన్నాడు.
ప్రీతేన చాపరో దత్తో వరస్తుభ్యం స్వయమ్భువా తస్మాన్నిరుత్సుకస్త్వం వై పర్యాయం సహితో ఽసురైః
మరొక వరాన్ని కూడా స్వయంభువుడు సంతోషంతో నీకు ఇచ్చాడు. అందుకే నీవు అసురులతో కలిసి నిర్లక్ష్యంగా, నిర్ణీత కాలం వరకు ఉండాలి.
న హి శక్యం మయా తుభ్యం పురస్తాద్ విప్రభాషితుమ్ బ్రహ్మణా ప్రతిషిద్ధో ఽహం భవిష్యం జానతా విభో
ఓ మహాబలుడా! నేను ముందు నీకు ఇది చెప్పలేకపోయాను. ఎందుకంటే భవిష్యత్తు తెలుసుకున్న బ్రహ్మ దేవుడు నన్ను ఆపాడు.
ఇమౌ చ శిష్యౌ ద్వౌ మహ్యం సమావ్ ఏతౌ బృహస్పతేః దైవతైః సహ సంసృష్టాన్ సర్వాన్వో ధారయిష్యతః
ఈ ఇద్దరు నా శిష్యులు, ఇద్దరూ బృహస్పతి వంశానికి చెందినవారు, నన్ను చేరారు. దేవతలతో కలిసి, వారు సమస్త జంతువులను పోషిస్తారు.
ఇత్యుక్తా హ్య్ అసురాః సర్వే కావ్యేనాక్లిష్టకర్మణా హృష్టాస్తేన యయుః సార్ధం ప్రహ్లాదేన మహాత్మనా
అలా కేవ్యుడు, పాపరహితమైన కార్యాలు చేసే వాడు, అన్న తర్వాత, అందరు అసురులు మహాత్ముడైన ప్రహ్లాదునితో ఆనందంగా వెళ్లిపోయారు.
అవశ్యం భావ్యమర్థం తు శ్రుత్వా శుక్రేణ భాషితమ్ సకృదాశంసమానాస్తు జయం శుక్రేణ భాషితమ్ దంశితాః సాయుధాః సర్వే తతో దేవాన్సమాహ్వయన్
శుక్రుడు చెప్పిన తప్పనిసరిగా జరగాల్సిన విషయాన్ని విని, అతను విజయాన్ని ఆశిస్తూ పలికిన మాటలతో, ఆయుధాలతో ఉన్న అసురులు అందరూ దేవతలను పోరుకు పిలిచారు.
దేవాస్తదాసురాన్దృష్ట్వా సంగ్రామే సముపస్థితాన్ సర్వే సంభృతసమ్భారా దేవాస్తాన్ సమయోధయన్
అసురులు యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నదాన్ని చూసి, దేవతలు తమ సైన్యాన్ని సమీకరించి, వారితో యుద్ధం చేశారు.
దేవాసురే తదా తస్మిన్ వర్తమానే శతం సమాః అజయన్నసురా దేవాంస్ తతో దేవా హ్య్ అమన్త్రయన్
ఆ దేవాసుర సంగ్రామం వంద సంవత్సరాలు కొనసాగింది. ఆ యుద్ధంలో అసురులు దేవతలను ఓడించారు. ఆ తరువాత దేవతలు పరస్పరం ఆలోచించుకున్నారు.
యజ్ఞేనోపాహ్వయామస్ తౌ తతో జేష్యామహే ఽసురాన్ తదోపామన్త్రయన్దేవాః శణ్డామర్కౌ తు తావ్ ఉభౌ
'మనము యజ్ఞంతో ఆ ఇద్దరిని పిలిపిద్దాం; అప్పుడు అసురులను జయించగలం' అని దేవతలు శండ, అమర్కులను ఆహ్వానించారు.