యది కృత్స్నో మయా ధర్మో జ్ఞాయతే చరితో ఽపి వా తేన సత్యేన జీవస్వ యది సత్యం వదామ్యహమ్
నేను నిజంగా ధర్మాన్ని తెలుసుకున్నానో, ఆచరించానో, ఆ సత్యబలంతో నీవు బ్రతకాలి. నేను నిజం మాట్లాడుతున్నానని ఉంటే కూడా నీవు బ్రతకాలి.
తతస్తాం ప్రోక్ష్య శీతాభిర్ అద్భిర్ జీవేతి సో ఽబ్రవీత్ తతో ఽభివ్యాహృతే తస్య దేవీ సంజీవితా తదా
తర్వాత చల్లని నీటితో ఆమెపై చల్లి, 'బతుకు' అని అన్నాడు. అప్పుడు అతడు ఇలా పలికిన వెంటనే ఆ దేవీ తిరిగి ప్రాణం పొందింది.
తతస్తాం సర్వభూతాని దృష్ట్వా సుప్తోత్థితామివ సాధు సాధ్వితి చక్రుస్తే వచసా సర్వతోదిశమ్
ఆమె నిద్రలేచినట్టు చూసి, అన్ని జీవులు అన్ని దిశల నుంచి 'బాగుంది, బాగుంది' అని ప్రశంసించాయి.
ఏవం ప్రత్యాహృతా తేన దేవీ సా భృగుణా తదా మిషతాం దేవతానాం హి తదద్భుతమ్ ఇవాభవద్
అలా ఆ సమయంలో భృగువు ఆమెను తిరిగి బ్రతికించాడు. దేవతలు చూస్తుండగా అది ఒక అద్భుతంగా అనిపించింది.
అసంభ్రాన్తేన భృగుణా పత్నీ సంజీవితా పునః దృష్ట్వా చేన్ద్రో నాలభత శర్మ కావ్యభయాత్పునః ప్రజాగరే తతశ్చేన్ద్రో జయన్తీమిదమబ్రవీత్
భృగువు స్థిరంగా ఉండి తన భార్యను మళ్లీ బ్రతికించాడు. ఇది చూసి ఇంద్రుడు కావ్యుని భయంతో మళ్లీ ఆనందాన్ని పొందలేక, జాగ్రత్తగా ఉండి జయంతిని ఇలా అన్నాడు.
సంచిన్త్య మతిమాన్ వాక్యం స్వాం కన్యాం పాకశాసనః ఏష కావ్యో హ్యమిత్రాయ వ్రతం చరతి దారుణమ్ తేనాహం వ్యాకులః పుత్రి కృతో మతిమతా భృశమ్
ఇంద్రుడు బాగా ఆలోచించి తన కుమార్తెతో ఇలా అన్నాడు: 'కావ్యుడు శత్రువులపై భయంకరమైన వ్రతాన్ని ఆచరిస్తున్నాడు. అందువల్ల, కుమార్తె, ఆ జ్ఞానవంతుడైన భృగువు వల్ల నాకు చాలా కలవరంగా ఉంది.'
గచ్ఛ సంసాధయస్వైనం శ్రమాపనయనైః శుభైః తైస్తైర్మనోనుకూలైశ్చ హ్య్ ఉపచారైర్ అతన్ద్రితా
పోయి, అతని శ్రమను తీయగల మంచి పనులతో, అతని మనసుకు అనుకూలంగా ఉండే సేవలతో, అలసట లేకుండా అతడిని ప్రసన్నంగా చేయి.
కావ్యమారాధయస్వైనం యథా తుష్యేత స ద్విజః గచ్ఛ త్వం తస్య దత్తాఽసి ప్రయత్నం కురు మత్కృతే
కావ్యుడిని అతడు సంతోషపడేలా ఆదరించు. నీవు అతనికి ఇచ్చినవాడివి కాబట్టి, నా కోసం యత్నం చేయి.
ఏవముక్తా జయన్తీ సా వచః సంగృహ్య వై పితుః అగచ్ఛద్యత్ర ఘోరం స తప ఆరభ్య తిష్ఠతి
ఇలా తండ్రి చెప్పిన మాటలను జయంతి స్వీకరించి, అతడు ఘోరమైన తపస్సు చేస్తున్న చోటికి వెళ్లింది.
తం దృష్ట్వా తు పిబన్తం సా కణధూమమ్ అవాఙ్ముఖమ్ యక్షేణ పాత్యమానం చ కుణ్డధారేణ పాతితమ్
అతడు పొగను మింగుతూ, తలదించుకుని, యక్షుడు నీళ్లు పోస్తుండగా, నీటి పాత్రతో అతడిపై పోస్తున్నదాన్ని ఆమె చూసింది.
దృష్ట్వా చ తం పాత్యమానం దేవీ కావ్యమవస్థితమ్ స్వరూపం ధ్యానశామ్యన్తం దుర్బలం భూతిమాస్థితమ్ పిత్రా యథోక్తం వాక్యం సా కావ్యే కృతవతీ తదా
కావ్యుడు ఇలాంటి బాధలు అనుభవిస్తూ, అయినా తన స్వరూపంలో నిలిచి, ధ్యానంలో లీనమై, బలహీనంగా ఉన్నా మహిమతో ఉన్నాడని చూసి, తండ్రి చెప్పినట్లు ఆమె చేయడం మొదలుపెట్టింది.
గీర్భిశ్చైవానుకూలాభిః స్తువతీ వల్గుభాషిణీ గాత్రసంవాహనైః కాలే సేవమానా త్వచః సుఖైః వ్రతచర్యానుకూలాభిర్ ఉవాస బహులాః సమాః
ఆమె మధురమైన మాటలతో అతన్ని స్తుతిస్తూ, సరైన సమయంలో శరీరాన్ని మృదువుగా మర్దన చేస్తూ, వ్రతానికి అనుగుణంగా సేవలు చేస్తూ, ఎన్నో సంవత్సరాలు అతని సేవలో ఉండింది.
పూర్ణే ధూమవ్రతే తస్మిన్ ఘోరే వర్షసహస్రకే వరేణ చ్ఛన్దయామాస కావ్యం ప్రీతో భవస్తదా
ఆ ఘోరమైన ధూమవ్రతం వెయ్యేళ్లు పూర్తయ్యాక, కావ్యుడు సంతోషంతో ఆమెకు కావలసిన వరాన్ని ఇవ్వడానికి సిద్ధమయ్యాడు.
ఏతద్వ్రతం త్వయైకేన చీర్ణం నాన్యేన కేనచిత్ తస్మాద్వై తపసా బుద్ధ్యా శ్రుతేన చ బలేన చ
ఈ వ్రతాన్ని నీవు ఒక్కడే ఆచరించావు, మరెవ్వరూ చేయలేదు. అందువల్ల, నీ తపస్సు, జ్ఞానం, విద్య, బలంతో,
తేజసా చ సురాన్సర్వాంస్ త్వమేకో ఽభిభవిష్యసి యచ్చాభిలషితం బ్రహ్మన్ విద్యతే భృగునన్దన
నీ తేజస్సుతో నీవొక్కడే అన్ని దేవతలను మించిపోతావు. భృగునందన, బ్రాహ్మణా, నీవు కోరినది అన్నీ నీకు లభిస్తాయి.
ప్రపత్స్యసే తు తత్సర్వం నానువాచ్యం తు కస్యచిత్ సర్వాభిభావీ తేన త్వం భవిష్యసి ద్విజోత్తమ
నీవు ఇవన్నీ పొందుతావు, కానీ ఎవరికీ చెప్పకూడదు. అందువల్ల, ద్విజశ్రేష్ఠా, నీవు అందరినీ మించిపోయే వాడవవుతావు.
ఏతాన్దత్త్వా వరాంస్తస్మై భార్గవాయ భవః పునః ప్రజేశత్వం ధనేశత్వమ్ అవధ్యత్వం చ వై దదౌ
ఈ వరాలు భార్గవునికి ఇచ్చిన తరువాత, భవుడు మళ్లీ అతనికి ప్రజల పాలనా హక్కు, ధనాధికారం, ఎవ్వరూ జయించలేని శక్తిని కూడా అనుగ్రహించాడు.
ఏతాంల్లబ్ధ్వా వరాన్కావ్యః సమ్ప్రహృష్టతనూరుహః హర్షాత్ప్రాదుర్బభౌ తస్య దివ్యస్తోత్రం మహేశ్వరే తథా తిర్యక్స్థితశ్చైవ తుష్టువే నీలలోహితమ్
ఈ వరాలు పొందిన కావ్యుడు ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోయి, సంతోషంతో మహేశ్వరుడిని పొగిడే దివ్యమైన స్తోత్రాన్ని పాడాడు. అప్పుడు అతడు కొంచెం వంపుగా నిలబడి నీలలోహితుడిని స్తుతించాడు.
నమో ఽస్తు శితికణ్ఠాయ కనిష్ఠాయ సువర్చసే లేలిహానాయ కావ్యాయ వత్సరాయాన్ధసః పతే
శితికంఠుడికి, చిన్నవాడైన వెలుగుతో మెరిసే వాడికి, లేళ్లాడే వాడికి, కావ్యుల మునివరుడికి, సంవత్సరరూపుడైన సోమపతికి నమస్సులు.
కపర్దినే కరాలాయ హర్యక్ష్ణే వరదాయ చ సంస్తుతాయ సుతీర్థాయ దేవదేవాయ రంహసే
జడలు కలిగినవాడికి, భయంకరుడికి, పసుపు కళ్లవాడికి, వరదాతకు, అందరితో ప్రశంసించబడిన పవిత్రునికి, దేవతల దేవుడైన వేగవంతుడికి నమస్కారం.
ఉష్ణీషిణే సువక్త్రాయ బహురూపాయ వేధసే వసురేతాయ రుద్రాయ తపసే చిత్రవాససే
ఉష్ణీష ధరించినవాడికి, అందమైన ముఖవాడికి, అనేక రూపాలవాడికి, సృష్టికర్తకు, ధనరూపమైన వీర్యవంతుడైన రుద్రునికి, తపస్సుతో ఉన్నవాడికి, రంగురంగుల వస్త్రధారుడికి నమస్సులు.
హ్రస్వాయ ముక్తకేశాయ సేనాన్యే రోహితాయ చ కవయే రాజవృక్షాయ తక్షకక్రీడనాయ చ
చిన్నవాడికి, వదులుగా జుట్టు వదిలినవాడికి, సేనాధిపతికి, ఎర్రవాడికి, మునివరుడికి, రాజవృక్షరూపుడికి, తక్షకులతో ఆడుకునే వాడికి నమస్కారం.
సహస్రశిరసే చైవ సహస్రాక్షాయ మీధుషే వరాయ భవ్యరూపాయ శ్వేతాయ పురుషాయ చ
వెయ్యి తలలవాడికి, వెయ్యి కళ్లవాడికి, దయామయుడికి, వరప్రదాతకు, మంగళకరమైన రూపవంతుడికి, తెల్లవాడికి, పురుషునికి నమస్సులు.
గిరిశాయ నమో ఽర్కాయ బలినే ఆజ్యపాయ చ సుతృప్తాయ సువస్త్రాయ ధన్వినే భార్గవాయ చ
పర్వతాధిపతికి, సూర్యునికి, బలవంతుడికి, ఘృతపానం చేసే వాడికి, తృప్తుడైనవాడికి, మంచి వస్త్రాలు ధరించినవాడికి, విలువంతుడైన భార్గవునికి నమస్కారం.
నిషఙ్గిణే చ తారాయ స్వక్షాయ క్షపణాయ చ తామ్రాయ చైవ భీమాయ ఉగ్రాయ చ శివాయ చ
ఖడ్గధారుడికి, నక్షత్రరూపుడికి, అందమైన కళ్లవాడికి, తపస్సులో నిమగ్నుడికి, రాగిరంగు వాడికి, భయంకరుడికి, ఉగ్రుడికి, శివునికి నమస్సులు.
మహాదేవాయ శర్వాయ విశ్వరూపశివాయ చ హిరణ్యాయ వరిష్ఠాయ జ్యేష్ఠాయ మధ్యమాయ చ
మహాదేవునికి, శర్వునికి, అన్ని రూపాలూ కలిగి మంగళకరుడైనవాడికి, బంగారు వర్ణుడికి, ఉత్తముడికి, పెద్దవాడికి, మధ్యస్థుడికి నమస్కారం.
వాస్తోష్పతే పినాకాయ ముక్తయే కేవలాయ చ మృగవ్యాధాయ దక్షాయ స్థాణవే భీషణాయ చ
ఇల్లు కాపాడేవాడికి, పినాకధారుడికి, విమోచకుడికి, ఒంటరివాడికి, మృగవేటగాడికి, నైపుణ్యవంతుడికి, స్థిరుడికి, భయంకరుడికి నమస్సులు.
బహునేత్రాయ ధుర్యాయ త్రినేత్రాయేశ్వరాయ చ కపాలినే చ వీరాయ మృత్యవే త్ర్యమ్బకాయ చ
అనేక కళ్లవాడికి, భారవాహకుడికి, మూడు కళ్ల అధిపతికి, ఖపాలధారుడికి, వీరుడికి, మరణరూపుడికి, త్ర్యంబకునికి నమస్కారం.
బభ్రవే చ పిశఙ్గాయ పిఙ్గలాయారుణాయ చ పినాకినే చేషుమతే చిత్రాయ రోహితాయ చ
పసుపు రంగు వాడికి, మచ్చలవాడికి, గోధుమవర్ణుడికి, ఎర్రవాడికి, పినాకధారుడికి, వేగవంతుడికి, రంగురంగులవాడికి, ఎర్రవాడికి నమస్సులు.
దున్దుభ్యాయైకపాదాయ అజాయ బుద్ధిదాయ చ ఆరణ్యాయ గృహస్థాయ యతయే బ్రహ్మచారిణే
దుండుభి రూపుడికి, ఒక కాలు ఉన్నవాడికి, జన్మలేని వాడికి, జ్ఞానాన్ని ఇచ్చేవాడికి, అరణ్యవాసికి, గృహస్థునికి, యతికి, బ్రహ్మచారికి నమస్కారం.