రణే విజేతుం దేవాంశ్చ న శక్ష్యామః కథంచన అయుద్ధేన ప్రపత్స్యామః శరణం కావ్యమాతరమ్
యుద్ధంలో దేవతలను ఓడించడమంటే మన వల్ల కాదు. యుద్ధం చేయకుండా, మనం కావ్యమాతను ఆశ్రయిద్దాం.
యాపయామః కృచ్ఛ్రమిదం యావదభ్యేతి నో గురుః నివృత్తే చ తథా శుక్రే యోత్స్యామో దంశితాయుధాః
మన గురువు తిరిగి వచ్చే వరకు ఈ కష్టాన్ని సహించుకుందాం. శుక్రుడు వచ్చిన తర్వాత, ఆయుధాలు పట్టుకుని యుద్ధం చేద్దాం.
ఏవముక్త్వా తతో ఽన్యోన్యం శరణం కావ్యమాతరమ్ ప్రాపద్యన్త తతో భీతాస్ తేభ్యో ఽదాదభయం తు సా
ఇలా చెప్పుకుని, వారు అందరూ కలసి కావ్యమాతను ఆశ్రయించారు. ఆమె, వారి భయాన్ని చూసి, వారికి రక్షణ ఇచ్చింది.
న భేతవ్యం న భేతవ్యం భయం త్యజత దానవాః మత్సంనిధౌ వర్తతాం వో న భీర్ భవితుమర్హతి
భయపడకండి, భయపడకండి — భయాన్ని వదిలేయండి దానవులారా. నేను మీతో ఉన్నంతవరకు మీకు భయపడాల్సిన అవసరం లేదు.
తయా చాభ్యుపపన్నాంస్తాన్ దృష్ట్వా దేవాస్తతో ఽసురాన్ అభిజగ్ముః ప్రసహ్యైతాన్ అవిచార్య బలాబలమ్
ఆమె వారిని అంగీకరించినదాన్ని చూసి, దేవతలు బలవంతంగా ఆసురులను శక్తి, బలాన్ని ఆలోచించకుండా దాడి చేసారు.
తతస్తాన్బాధ్యమానాంస్తు దేవైర్దృష్ట్వాసురాంస్తదా దేవీ క్రుద్ధాబ్రవీద్దేవాన్ అనిన్ద్రాన్వః కరోమ్యహమ్
ఆ సమయంలో, దేవతలు ఆసురులను బాధిస్తున్నారని చూసి, దేవీ కోపంతో దేవతలను చూసి, 'నేను మిమ్మల్ని ఇంద్రుడు లేని వారిగా చేస్తాను' అని చెప్పింది.
సంభృత్య సర్వసమ్భారాన్ ఇన్ద్రం సాభ్యచరత్తదా తస్తమ్భ దేవీ బలవద్ యోగయుక్తా తపోధనా
అంతట ఆమె తన అన్ని శక్తులను కూడగట్టి, ఇంద్రుని దగ్గరకు వెళ్లింది. మహా తపస్సుతో, యోగబలంతో ఉన్న ఆ దేవీ, ఇంద్రుని స్థంభింపజేసింది.
తతస్తం స్తమ్భితం దృష్ట్వా ఇన్ద్రం దేవాశ్చ మూకవత్ ప్రాద్రవన్త తతో భీతా ఇన్ద్రం దృష్ట్వా వశీకృతమ్
ఇంద్రుడు స్థంభించిపోయినదాన్ని చూసి, దేవతలు ఊపిరి ఆడక భయంతో పారిపోయారు, ఇంద్రుడు ఆమె చేతిలో పడిపోయినదాన్ని చూసి.
గతేషు సురసంఘేషు శక్రం విష్ణురభాషత మాం త్వం ప్రవిశ భద్రం తే నయిష్యే త్వాం సురోత్తమ
దేవతల సమూహం పారిపోయిన తర్వాత, విష్ణువు ఇంద్రునితో ఇలా అన్నాడు: 'నీవు నన్ను ప్రవేశించు, నీకు మంగళం కలుగుగాక; నేను నిన్ను తీసుకెళ్తాను, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడవు.'
ఏవముక్తస్తతో విష్ణుం ప్రవివేశ పురందరః విష్ణునా రక్షితం దృష్ట్వా దేవీ క్రుద్ధా వచో ఽబ్రవీత్
అలా అన్న తర్వాత, పురందరుడు విష్ణువులో ప్రవేశించాడు. విష్ణువు ఇంద్రుని రక్షిస్తున్నాడని చూసి, ఆ దేవీ కోపంతో ఇలా చెప్పింది.
ఏషా త్వాం విష్ణునా సార్ధం దహామి మఘవన్బలాత్ మిషతాం సర్వభూతానాం దృశ్యతాం మే తపోబలమ్
'ఇప్పుడు, విష్ణువుతో కలిసి, మఘవన్, నేను నిన్ను బలవంతంగా కాల్చేస్తాను. అన్ని జీవులు చూస్తుండగా నా తపస్సు బలాన్ని చూపిస్తాను.'
తయా ఽభిభూతౌ తౌ దేవావ్ ఇన్ద్రావిష్ణూ బభూవతుః కథం ముచ్యేవ సహితౌ విష్ణురిన్ద్రమ్ అభాషత
ఆమె చేతిలో ఇంద్రుడు, విష్ణువు ఇద్దరూ బంధించబడ్డారు. అప్పుడు విష్ణువు ఇంద్రునితో, 'మనిద్దరం కలసి ఎలా విడిపోవాలి?' అని అడిగాడు.
ఇన్ద్రో ఽబ్రవీజ్జహి హ్యేనాం యావన్నౌ న దహేత్ప్రభో విశేషణాభిభూతో ఽస్మి త్వత్తో ఽహం జహి మా చిరమ్
ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'ప్రభూ! ఆమె మనిద్దరినీ కాల్చకముందే ఆమెను సంహరించు. ఆమె ప్రత్యేక శక్తితో నేను బలహీనుడిని అయ్యాను. ఆలస్యం చేయక వెంటనే ఆమెను సంహరించు.'
తతః సమీక్ష్య విష్ణుస్తాం స్త్రీవధే కృచ్ఛ్రమ్ ఆస్థితః అభిధ్యాయ తతశ్చక్రమ్ ఆపదుద్ధరణే తు తత్
అప్పుడు విష్ణువు, స్త్రీను సంహరించడంలో ఎంత కష్టం ఉందో ఆలోచించి, ఆ అపాయం తొలగించేందుకు తన చక్రాన్ని ఎత్తుకున్నాడు.
తతస్తు త్వరయా యుక్తః శీఘ్రకారీ భయాన్వితః జ్ఞాత్వా విష్ణుస్తతస్తస్యా క్రూరం దేవ్యాశ్చికీర్షితమ్ క్రుద్ధః స్వమస్త్రమాదాయ శిరశ్చిచ్ఛేద వై భియా
విష్ణువు త్వరగా, భయంతో, ఆ దేవీ దురుద్దేశాన్ని తెలుసుకుని, కోపంతో తన ఆయుధాన్ని తీసుకుని, భయంతో ఆమె తలను నరికేశాడు.
తం దృష్ట్వా స్త్రీవధం ఘోరం చుక్రోధ భృగురీశ్వరః తతో ఽభిశప్తో భృగుణా విష్ణుర్ భార్యావధే తదా
ఆ భయంకరమైన స్త్రీ వధను చూసి, భృగుమహర్షి కోపంగా అయ్యాడు. అప్పుడు భృగువు, విష్ణువును భార్యను సంహరించిందని శపించాడు.
యస్మాత్తే జానతో ధర్మప్రవధ్యా స్త్రీ నిషూదితా తస్మాత్త్వం సప్తకృత్వేహ మానుషేషూపపత్స్జసే
నీకు ధర్మం తెలిసినా, సంహరించరాని స్త్రీని సంహరించావు. అందుకే, నీవు ఏడుసార్లు ఇక్కడ మనుషులలో జన్మిస్తావు.
తతస్తేనాభిశాపేన నష్టే ధర్మే పునఃపునః లోకస్య చ హితార్థాయ జాయతే మానుయేష్విహ
ఆ శాపం వల్ల, ధర్మం మళ్లీ మళ్లీ నశించినప్పుడు, లోకానికి మేలు కోసం, ఆయన ఇక్కడ మనుషులలో జన్మిస్తారు.
అనువ్యాహృత్య విష్ణుం స తదాదాయ శిరస్త్వరన్ సమానీయ తతః కాయమ్ అసౌ గృహ్యేదమబ్రవీత్
విష్ణువు పేరు జపించి, అతడు ఆ తలను త్వరగా తీసుకొని శరీరానికి దగ్గరగా తీసుకువచ్చి ఇలా అన్నాడు.
ఏషా త్వం విష్పునా దేవి హతా సంజీవయామ్యహమ్ తతస్తాం యోజ్య శిరసా అభిజీవేతి సో ఽబ్రవీత్
దేవీ, నీవు విష్ణువిచేత హతమయ్యావు. ఇప్పుడు నేను నిన్ను తిరిగి బ్రతికిస్తాను. అప్పుడు ఆమె తలని కలిపి, 'ఇప్పుడు బ్రతుకు' అని అన్నాడు.
యది కృత్స్నో మయా ధర్మో జ్ఞాయతే చరితో ఽపి వా తేన సత్యేన జీవస్వ యది సత్యం వదామ్యహమ్
నేను నిజంగా ధర్మాన్ని తెలుసుకున్నానో, ఆచరించానో, ఆ సత్యబలంతో నీవు బ్రతకాలి. నేను నిజం మాట్లాడుతున్నానని ఉంటే కూడా నీవు బ్రతకాలి.
తతస్తాం ప్రోక్ష్య శీతాభిర్ అద్భిర్ జీవేతి సో ఽబ్రవీత్ తతో ఽభివ్యాహృతే తస్య దేవీ సంజీవితా తదా
తర్వాత చల్లని నీటితో ఆమెపై చల్లి, 'బతుకు' అని అన్నాడు. అప్పుడు అతడు ఇలా పలికిన వెంటనే ఆ దేవీ తిరిగి ప్రాణం పొందింది.
తతస్తాం సర్వభూతాని దృష్ట్వా సుప్తోత్థితామివ సాధు సాధ్వితి చక్రుస్తే వచసా సర్వతోదిశమ్
ఆమె నిద్రలేచినట్టు చూసి, అన్ని జీవులు అన్ని దిశల నుంచి 'బాగుంది, బాగుంది' అని ప్రశంసించాయి.
ఏవం ప్రత్యాహృతా తేన దేవీ సా భృగుణా తదా మిషతాం దేవతానాం హి తదద్భుతమ్ ఇవాభవద్
అలా ఆ సమయంలో భృగువు ఆమెను తిరిగి బ్రతికించాడు. దేవతలు చూస్తుండగా అది ఒక అద్భుతంగా అనిపించింది.
అసంభ్రాన్తేన భృగుణా పత్నీ సంజీవితా పునః దృష్ట్వా చేన్ద్రో నాలభత శర్మ కావ్యభయాత్పునః ప్రజాగరే తతశ్చేన్ద్రో జయన్తీమిదమబ్రవీత్
భృగువు స్థిరంగా ఉండి తన భార్యను మళ్లీ బ్రతికించాడు. ఇది చూసి ఇంద్రుడు కావ్యుని భయంతో మళ్లీ ఆనందాన్ని పొందలేక, జాగ్రత్తగా ఉండి జయంతిని ఇలా అన్నాడు.
సంచిన్త్య మతిమాన్ వాక్యం స్వాం కన్యాం పాకశాసనః ఏష కావ్యో హ్యమిత్రాయ వ్రతం చరతి దారుణమ్ తేనాహం వ్యాకులః పుత్రి కృతో మతిమతా భృశమ్
ఇంద్రుడు బాగా ఆలోచించి తన కుమార్తెతో ఇలా అన్నాడు: 'కావ్యుడు శత్రువులపై భయంకరమైన వ్రతాన్ని ఆచరిస్తున్నాడు. అందువల్ల, కుమార్తె, ఆ జ్ఞానవంతుడైన భృగువు వల్ల నాకు చాలా కలవరంగా ఉంది.'
గచ్ఛ సంసాధయస్వైనం శ్రమాపనయనైః శుభైః తైస్తైర్మనోనుకూలైశ్చ హ్య్ ఉపచారైర్ అతన్ద్రితా
పోయి, అతని శ్రమను తీయగల మంచి పనులతో, అతని మనసుకు అనుకూలంగా ఉండే సేవలతో, అలసట లేకుండా అతడిని ప్రసన్నంగా చేయి.
కావ్యమారాధయస్వైనం యథా తుష్యేత స ద్విజః గచ్ఛ త్వం తస్య దత్తాఽసి ప్రయత్నం కురు మత్కృతే
కావ్యుడిని అతడు సంతోషపడేలా ఆదరించు. నీవు అతనికి ఇచ్చినవాడివి కాబట్టి, నా కోసం యత్నం చేయి.
ఏవముక్తా జయన్తీ సా వచః సంగృహ్య వై పితుః అగచ్ఛద్యత్ర ఘోరం స తప ఆరభ్య తిష్ఠతి
ఇలా తండ్రి చెప్పిన మాటలను జయంతి స్వీకరించి, అతడు ఘోరమైన తపస్సు చేస్తున్న చోటికి వెళ్లింది.
తం దృష్ట్వా తు పిబన్తం సా కణధూమమ్ అవాఙ్ముఖమ్ యక్షేణ పాత్యమానం చ కుణ్డధారేణ పాతితమ్
అతడు పొగను మింగుతూ, తలదించుకుని, యక్షుడు నీళ్లు పోస్తుండగా, నీటి పాత్రతో అతడిపై పోస్తున్నదాన్ని ఆమె చూసింది.