ఇన్ద్రేణైవ తు విక్రమ్య నిహతస్తారకామయే అశక్నువన్స దేవానాం సర్వం సోఢుం సదైవతమ్
తారకామయ యుద్ధంలో విరోచనుడు ఇంద్రుని చేతనే పరాక్రమంగా పోరాడి హతుడయ్యాడు. అతను అన్ని దేవతల శక్తిని తట్టుకోలేకపోయాడు.
నిహతా దానవాః సర్వే త్రైలోక్యే త్ర్యమ్బకేణ తు అసురాశ్చ పిశాచాశ్చ దానవాశ్చాన్ధకాహవే
మూడు లోకాలలోని అన్ని దానవులను త్రయంబకుడు సంహరించాడు. అంధకునితో యుద్ధంలో అసురులు, పిశాచులు, దానవులు కూడా హతమయ్యారు.
హతా దేవమనుష్యే స్వే పితృభిశ్చైవ సర్వశః సంపృక్తో దానవైర్వృత్రో ఘోరో హాలాహలే హతః
వారు దేవతలు, మనుషుల మధ్య, అలాగే తమ పితృదేవతలచేత పూర్తిగా సంహరించబడ్డారు. దానవులతో కలిసిన ఘోరమైన వృత్రుడు హాలాహల యుద్ధంలో హతుడయ్యాడు.
తదా విష్ణుసహాయేన మహేన్ద్రేణ నివర్తితః హతో ధ్వజే మహేన్ద్రేణ మాయాచ్ఛన్నస్తు యోగవిత్ ధ్వజలక్షణమావిశ్య విప్రచిత్తిః సహానుజః
ఆ సమయంలో విష్ణువు సహాయంతో మహేంద్రుడు అతన్ని వెనక్కు తిప్పాడు. మాయతో దాగి, యోగంలో నిపుణుడైన విప్రచిత్తి తన సోదరుడితో కలిసి జెండాలో ప్రవేశించి, జెండా గుర్తుపై మహేంద్రునిచేత సంహరించబడ్డాడు.
దైత్యాంశ్చ దానవాంశ్చైవ సంయతాన్కిల సంయుతాన్ జయన్కోలాహలే సర్వాన్ దేవైః పరివృతో వృషా
దేవతలతో చుట్టుముట్టిన వృషభుడు, యుద్ధ గోలలో సమంగా కూడిన దైత్యులను, దానవులను సమర్థంగా ఓడించాడు.
యజ్ఞస్యావభృథే దృశ్యౌ శణ్డామర్కౌ తు దైవతైః ఏతే దేవాసురే వృత్తాః సంగ్రామా ద్వాదశైవ తు
యజ్ఞం ముగిసినప్పుడు, శండుడు, సూర్యుడు దేవతలకు కనబడారు. ఈ విధంగా దేవతలు, అసురులు మధ్య పన్నెండు యుద్ధాలు జరిగాయి.
దేవాసురక్షయకరాః ప్రజానాం తు హితాయ వై హిరణ్యకశిపూ రాజా వర్షాణామర్బుదం బభౌ
దేవాసుర యుద్ధాలు ఇద్దరినీ నాశనం చేసినా, ప్రజల మేలుకోసమే జరిగాయి. హిరణ్యకశిపుడు రాజుగా కోటి సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని పరిపాలించాడు.
ద్విసప్తతి తథాన్యాని నియుతాన్యధికాని చ అశీతిం చ సహస్రాణి త్రైలోక్యైశ్వర్యతాం గతః
ఇంకా డెబ్బై రెండు లక్షలు, మరికొన్ని కోట్లు, ఎనబై వేల మంది మూడు లోకాలకు అధిపతులయ్యారు.
పర్యాయేణ ను రాజాభూద్ బలిర్వర్షాయుతం పునః షష్టివర్షసహస్రాణి నియుతాని చ వింశతిః
తర్వాత బాలిచక్రవర్తి మళ్లీ లక్ష సంవత్సరాలు, ఆపై అరవై వేల సంవత్సరాలు, ఇరవై లక్షలు కాలం పాటు పరిపాలించాడు.
బలే రాజ్యాధికారస్తు యావత్కాలం బభూవ హ తావత్కాలం తు ప్రహ్లాదో నివృత్తో హ్య్ అసురైః సహ
బలి రాజ్యాన్ని నిర్వహించినంత కాలం, ప్రహ్లాదుడు అసురులతో కలిసి ఉండకుండా విడిగా ఉన్నాడు.
ఇన్ద్రాస్త్రయస్తే విజ్ఞేయా అసురాణాం మహౌజసః దైత్యసంస్థమిదం సర్వమ్ ఆసీద్దశయుగం పునః
అసురుల్లో ముగ్గురు శక్తివంతమైన ఇంద్రులు ఉన్నారని తెలుసుకో. ఈ విధంగా దైత్యులలో దశయుగాలు అన్నీ కొనసాగాయి.
త్రైలోక్యమిదమవ్యగ్రం మహేన్ద్రేణానుపాల్యతే అసపత్నమిదం సర్వమ్ ఆసీద్దశయుగం పునః
మహేంద్రుడు మూడు లోకాలను నిర్బంధంగా పాలించాడు. ఈ లోకమంతా ప్రత్యర్థి లేకుండా మళ్లీ దశయుగాలు కొనసాగింది.
ప్రహ్లాదస్య హతే తస్మింస్ త్రైలోక్యే కాలపర్యయాత్ పర్యాయేణ తు సమ్ప్రాప్తే త్రైలోక్యం పాకశాసనే తతో ఽసురాన్పరిత్యజ్య శుక్రో దేవానగచ్ఛత
ప్రహ్లాదుడు హతమైన తర్వాత, కాలక్రమంలో పాక ఇంద్రుని పాలన వచ్చేసరికి, శుక్రుడు అసురులను విడిచిపెట్టి దేవతలవద్దకు వెళ్లాడు.
యజ్ఞే దేవానథ గతం దితిజాః కావ్యమాహ్వయన్ కిం త్వం నో మిషతాం రాజ్యం త్యక్త్వా యజ్ఞం పునర్గతః
యజ్ఞంలో శుక్రుడు దేవతలవద్దకు వెళ్లినప్పుడు, దితిపుత్రులు ఇలా అడిగారు: 'మేము చూస్తుండగానే రాజ్యాన్ని వదిలిపెట్టి మళ్లీ యజ్ఞానికి ఎందుకు వచ్చావు?'
స్థాతుం న శక్నుమో హ్య్ అత్ర ప్రవిశామో రసాతలమ్ ఏవముక్తో ఽబ్రవీద్దైత్యాన్ విషణ్ణాన్సాన్త్వయన్గిరా
'మేము ఇక్కడ ఉండలేము; మనం పాతాళానికి వెళ్ళిపోదాం.' అని వారు చెప్పగా, శుక్రుడు బాధపడుతున్న దైత్యులను సాంత్వనగా మృదువుగా పలికాడు.
మా భైష్ట ధారయిష్యామి తేజసా స్వేన వో ఽసురాః మన్త్రాశ్చౌషధయశ్చైవ రసా వసు చ యత్పరమ్
'భయపడకండి అసురులారా! నా తేజంతో మిమ్మల్ని నేను కాపాడుతాను. మంత్రాలు, ఔషధాలు, రసాలు, గొప్ప ధనాన్ని మీకోసం నిలిపిస్తాను.'
కృత్స్నాని మయి తిష్ఠన్తి పాదస్తేషాం సురేషు వై తత్సర్వం వః ప్రదాస్యామి యుష్మదర్థే ధృతా మయా
'ఈ అన్నీ నా వద్ద ఉన్నాయి, వాటి ఆధారం దేవతల వద్ద ఉన్నా, మీకోసం నేను వాటిని పట్టుకున్నాను. ఇవన్నీ మీకే ఇస్తాను.'
తతో దేవాస్తు తాన్దృష్ట్వా వృతాన్కావ్యేన ధీమతా సంమన్త్రయన్తి దేవా వై సంవిజ్ఞాస్తు జిఘృక్షయా
అప్పుడు ధీమంతుడు అయిన శుక్రుడు వారిని రక్షిస్తున్నాడని చూసి, దేవతలు వారిని పట్టుకోవాలని ఆలోచించాయి.
కావ్యో హ్య్ ఏష ఇదం సర్వం వ్యావర్తయతి నో బలాత్ సాధు గచ్ఛామహే తూర్ణం యావన్నాధ్యాపయిష్యతి
'ఈ శుక్రుడు తన బలంతో మన దగ్గరినుంచి అన్నీ దూరం చేస్తున్నాడు. అతను వారికి బోధించకముందే మనం త్వరగా వెళ్ళిపోదాం.'
ప్రసహ్య హత్వా శిష్టాంస్తు పాతాలం ప్రాపయామహే తతో దేవాస్తు సంరబ్ధా దానవాన్ ఉపసృత్య హ
'మిగిలిన వారిని బలవంతంగా చంపి పాతాళానికి పంపిద్దాం.' అని దేవతలు కోపంతో దానవులవద్దకు వెళ్లారు.
తతస్తే వధ్యమానాస్తు కావ్యమేవాభిదుద్రువుః తతః కావ్యస్తు తాన్దృష్ట్వా తూర్ణం దేవైర్ అభిద్రుతాన్
అప్పుడు వారిని చంపుతుండగా, వారు శుక్రుని వద్దకు పరుగెత్తారు. దేవతలు వేగంగా వారిని వెంబడిస్తున్నారని చూసి, శుక్రుడు చర్య తీసుకున్నాడు.
రక్షాం కావ్యేన సంహృత్య దేవాస్తే ఽప్యసురార్దితాః కావ్యం దృష్ట్వా స్థితం దేవా నిఃశఙ్కమసురాఞ్జహుః
శుక్రుడు తన రక్షణను ఉపసంహరించగా, దేవతలు అసురుల చేత బాధపడుతూ, శుక్రుడు నిలబడి ఉన్నాడని చూసి, భయపడకుండా అసురులను వదిలేశారు.
తతః కావ్యో ఽనుచిన్త్యాథ బ్రాహ్మణో వచనం హితమ్ తానువాచ తతః కావ్యః పూర్వం వృత్తమనుస్మరన్
తర్వాత కావ్యుడు, ఆ బ్రాహ్మణుడు, గతంలో జరిగిన సంగతిని గుర్తు చేసుకుంటూ, ఆలోచించి, వారికి మేలైన మాటలు చెప్పాడు.
త్రైలోక్యం వో హృతం సర్వం వామనేన త్రిభిః క్రమైః బలిర్బద్ధో హతో జమ్భో నిహతశ్చ విరోచనః
వామనుడు మూడు అడుగులతో మీ నుండి మూడు లోకాలను మొత్తం తీసుకున్నాడు. బలిని బంధించాడు, జంభుని చంపాడు, విరోచనుని కూడా సంహరించాడు.
మహాసురా ద్వాదశసు సంగ్రామేషు సురైర్ హతాః తైస్తైరుపాయైర్భూయిష్ఠం నిహతా వః ప్రధానతః
పదకొండు యుద్ధాల్లో దేవతలు మహాసురులను సంహరించారు.色色 మార్గాల్లో మీ నాయకులను ఎక్కువగా నాశనం చేశారు.
కించిచ్ఛీష్టాస్తు యూయం వై యుద్ధం మాస్త్వితి మే మతమ్ నీతిం యాం వో ఽభిధాస్యామి తిష్ఠధ్వం కాలపర్యయాత్
ఇప్పుడు మీరు కొంతమంది మాత్రమే మిగిలారు. ఇక యుద్ధం చేయకూడదని నా అభిప్రాయం. నేను మీకు ఒక మార్గాన్ని చెబుతాను—సరైన సమయం వచ్చే వరకు ఆగండి.
యాస్యామ్యహం మహాదేవం మన్త్రార్థం విజయావహమ్ అప్రతీపాంస్తతో మన్త్రాన్ దేవాత్ప్రాప్య మహేశ్వరాత్ యుధ్యామహే పునర్దేవాంస్ తతః ప్రాప్స్యథ వై జయమ్
నేను మహాదేవుని వద్దకు వెళ్లి, విజయాన్ని కలిగించే మంత్రాలను పొందుతాను. మహేశ్వరుడి వద్ద నుండి ఎవరూ ఎదుర్కోలేని మంత్రాలను పొందిన తర్వాత, మళ్లీ దేవతలతో యుద్ధం చేస్తాం. అప్పుడు మీరు ఖచ్చితంగా విజయం సాధిస్తారు.
తతస్తే కృతసంవాదా దేవాన్ ఊచుస్తదాసురాః న్యస్తశస్త్రా వయం సర్వే నిఃసంనాహా రథైర్వినా
అంతటితో, అసురులు ఒక అభిప్రాయానికి వచ్చి, దేవతలతో ఇలా అన్నారు: 'మేమందరం ఆయుధాలను వదిలేశాం, కవచాలు వేసుకోలేదు, రథాలు కూడా లేవు.'
వయం తపశ్చరిష్యామః సంవృతా వల్కలైర్వనే ప్రహ్లాదస్య వచః శ్రుత్వా సత్యాభివ్యాహృతం తు తత్
'మేము అరణ్యంలో వల్కలాలు ధరించి తపస్సు చేస్తాము,' అని వారు ప్రహ్లాదుని నిజమైన మాటలు విన్న తర్వాత చెప్పారు.
తతో దేవా న్యవర్తన్త విజ్వరా ముదితాశ్చ తే న్యస్తశస్త్రేషు దైత్యేషు వినివృత్తాస్తదా సురాః
ఆ సమయంలో, దైత్యులు ఆయుధాలను వదిలినప్పుడు, దేవతలు సంతోషంతో, భయాన్ని విడిచిపెట్టి వెనక్కు వెళ్లిపోయారు.