శబలా నామ తే విప్రాః సమేతాః సృష్టిహేతవః నారదో ఽనుగతాన్ప్రాహ పునస్తాన్పూర్వవత్స తాన్
శబలా అనే బ్రాహ్మణులు, సృష్టికి కారణమై, ఒకచోట చేరారు. అప్పుడా నారదుడు మళ్లీ వారిని పూర్వంలా పలికాడు.
భువః ప్రమాణం సర్వత్ర జ్ఞాత్వా భ్రాతౄన్ అథో పునః ఆగత్య చాథ సృష్టిం చ కరిష్యథ విశేషతః
మీరు అన్నదమ్ములు భూమి అంతటా పరిమాణాన్ని తెలుసుకొని, తిరిగి వచ్చి, ప్రత్యేకంగా సృష్టిని నిర్వహించాలి.
తే ఽపి తేనైవ మార్గేణ జగ్ముర్భ్రాతృపథా తదా తతః ప్రభృతి న భ్రాతుః కనీయాన్మార్గమ్ ఇచ్ఛతి అన్విష్యన్దుఃఖమాప్నోతి తేన తత్పరివర్జయేత్
వారు కూడా అదే మార్గంలో, అన్నదమ్ముల దారిలో, అప్పట్లో వెళ్లారు. అప్పటి నుంచి చిన్నవాడు పెద్దవాడి మార్గాన్ని కోరడు. కోరితే బాధలు వస్తాయి కనుక దాన్ని దూరంగా ఉంచాలి.
తతస్తేషు వినష్టేషు షష్టిం కన్యాః ప్రజాపతిః వైరిణ్యాం జనయామాస దక్షః ప్రాచేతసస్తథా
ఆ బ్రాహ్మణులు నశించిన తర్వాత, ప్రాచేతసుడు అయిన ప్రజాపతి దక్షుడు, వైరిణిలో అరవై మంది కుమార్తెలను పుట్టించాడు.
ప్రాదాత్స దశ ధర్మాయ కశ్యపాయ త్రయోదశ సప్తవింశతిం సోమాయ చతస్రో ఽరిష్టనేమయే
వాటిలో పది ధర్మునికి, పదమూడు కశ్యపునికి, ఇరవైఏడు సోమునికి, నలుగు అరిష్టనేమికి ఇచ్చాడు.
ద్వే చైవ భృగుపుత్రాయ ద్వే కృశాశ్వాయ ధీమతే ద్వే చైవాఙ్గిరసే తద్వత్ తాసాం నామాని విస్తరాత్
రెండు భృగుపుత్రునికి, రెండు ధీమంతుడైన కృశాశ్వునికి, అలాగే రెండు అంగిరసునికి ఇచ్చాడు. వాటి పేర్లు వివరంగా చెప్పబడినవి.
శృణుధ్వం దేవమాతౄణాం ప్రజావిస్తారమ్ ఆదితః మరుత్వతీ వసుర్ యామీ లమ్బా భానుర్ అరున్ధతీ
దేవమాతల సంతాన విస్తారాన్ని మొదటి నుంచి వినండి. అవి మరుత్వతీ, వసూ, యామీ, లంబా, భాను, అరుంధతి.
సంకల్పా చ ముహూర్తా చ సాధ్యా విశ్వా చ భామినీ ధర్మపత్న్యః సమాఖ్యాతాస్ తాసాం పుత్రాన్ నిబోధత
సంకల్పా, ముహూర్తా, సాధ్యా, విశ్వా, భామినీ—ఇవన్నీ ధర్ముని భార్యలు. ఇప్పుడు వాటి కుమారుల గురించి తెలుసుకోండి.
విశ్వే దేవాస్తు విశ్వాయాః సాధ్యా సాధ్యానజీజనత్ మరుత్వత్యాం మరుత్వన్తో వసోస్ తు వసవస్తథా
విశ్వా నుండి విశ్వదేవతలు, సాధ్యా నుండి సాధ్యులు, మరుత్వతీ నుండి మరుత్వంతులు, వసూ నుండి వసువులు పుట్టారు.
భానోస్తు భానవస్తద్వన్ ముహూర్తాయాం ముహూర్తకాః లమ్బాయాం ఘోషనామానో నాగవీథీ తు యామిజా
భాను నుండి భానవులు, ముహూర్తా నుండి ముహూర్తకులు, లంబా నుండి ఘోషుడు, యామీ నుండి నాగవీథి పుట్టారు.
పృథివీతలసమ్భూతమ్ అరున్ధత్యామ్ అజాయత సంకల్పాయాస్తు సంకల్పో వసుసృష్టిం నిబోధత
అరుంధతి నుండి భూమి మీద పుట్టినవాడు జన్మించాడు. సంకల్పా నుండి సంకల్పుడు పుట్టాడు. ఇప్పుడు వసువుల సృష్టిని వినండి.
జ్యోతిష్మన్తస్తు యే దేవా వ్యాపకాః సర్వతో దిశమ్ వసవస్తే సమాఖ్యాతాస్ తేషాం సర్గం నిబోధత
ప్రతి దిక్కున వెలుగునిచ్చే, వ్యాపించే దేవతలను వసువులు అంటారు. ఇప్పుడు వారి ఉద్భవాన్ని తెలుసుకోండి.
ఆపో ధ్రువశ్చ సోమశ్చ ధరశ్చైవానిలో ఽనలః ప్రత్యూషశ్చ ప్రభాసశ్చ వసవో ఽష్టౌ ప్రకీర్తితాః
ఆప, ధ్రువ, సోమ, ధర, అనిల, అనల, ప్రత్యూష, ప్రభాస—ఇవీ ఎనిమిది వసువులు.
ఆపస్య పుత్రాశ్ చత్వారః శాన్తో వై దణ్డ ఏవ చ శామ్బో ఽథ మణివక్త్రశ్చ యజ్ఞరక్షాధికారిణః
ఆపునికి నలుగురు కుమారులు—శాంతుడు, దండుడు, శాంబుడు, మణివక్త్రుడు. వీరే యజ్ఞాన్ని కాపాడే ప్రధానులు.
ధ్రువస్య కాలః పుత్రస్తు వర్చాః సోమాదజాయత ద్రవిణో హవ్యవాహశ్చ ధరపుత్రావ్ ఉభౌ స్మృతౌ
ధ్రువునికి కాలుడు కుమారుడు. సోముని నుండి వర్చా పుట్టాడు. ధరునికి ద్రవిణుడు, హవ్యవాహుడు ఇద్దరూ కుమారులు.
కల్యాణిన్యాం తతః ప్రాణో రమణః శిశిరో ఽపి చ మనోహరా ధరాత్పుత్రాన్ అవాపాథ హరేః సుతా
కళ్యాణినిలో ప్రాణుడు, రమణుడు, శిశిరుడు పుట్టారు. మనోహరా ధరుని కుమారులను పొందింది, వారు హరివంశానికి చెందినవారు.
శివా మనోజవం పుత్రమ్ అవిజ్ఞాతగతిం తథా అవాప చానలాత్ పుత్రావ్ అగ్నిప్రాయగుణౌ పునః
శివా మనోజవుడనే కుమారుని పుట్టించింది, అతని గమనం ఎవరికీ తెలియదు. అనలుని నుండి అగ్ని స్వభావం కలిగిన ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు.
అగ్నిపుత్రః కుమారస్తు శరస్తమ్బే వ్యజాయత తస్య శాఖో విశాఖశ్చ నైగమేయశ్ చ పృష్ఠజాః
అగ్నిపుత్రుడు కుమారుడు, చెరుకుల పొదలో పుట్టాడు. అతనికి శాఖ, విశాఖ, నైగమేయుడు అనే ముగ్గురు అనుచరులు, వీరు అతని వెనుక భాగం నుండి పుట్టారు.
అపత్యం కృత్తికానాం తు కార్త్తికేయస్ తతః స్మృతః ప్రత్యూషస ఋషిః పుత్రో విభుర్ నామ్నాథ దేవలః విశ్వకర్మా ప్రభాసస్య పుత్రః శిల్పీ ప్రజాపతిః
కృత్తికలు కనుగొన్న కుమారుడు కార్తికేయుడు అని ప్రసిద్ధి. ప్రత్యూష మహర్షికి విభు అనే కుమారుడు, అలాగే దేవలుడు ఉన్నారు. ప్రభాసుడైన ప్రజాపతికి విశ్వకర్మ అనే కుమారుడు, అతడు శిల్పకారుడు.
ప్రాసాదభవనోద్యానప్రతిమాభూషణాదిషు తడాగారామకూపేషు స్మృతః సో ఽమరవర్ధకిః
ప్రాసాదాలు, భవనాలు, ఉద్యానవనాలు, విగ్రహాలు, అలంకారాలు, చెరువులు, ఉద్యానాలు, బావులు — వీటన్నిటిలోను అతడు దేవతల వాస్తుకారుడిగా ప్రసిద్ధి.
అజైకపాదహిర్బుధ్న్యో విరూపాక్షో ఽథ రైవతః హరశ్చ బహురూపశ్చ త్ర్యమ్బకశ్చ సురేశ్వరః
అజైకపాదుడు, అహిర్బుధ్నుడు, విరూపాక్షుడు, రైవతుడు, హరుడు, బహురూపుడు, త్ర్యంబకుడు — ఈ సురేశ్వరులు పేరుగలవారు.
సావిత్రశ్చ జయన్తశ్చ పినాకీ చాపరాజితః ఏతే రుద్రాః సమాఖ్యాతా ఏకాదశ గణేశ్వరాః
సావిత్రుడు, జయంతుడు, పినాకి, అపరాజితుడు — వీరే రుద్రులు, పదకొండు గణాధిపతులు అని చెప్పబడింది.
ఏతేషాం మానసానాం తు త్రిశూలవరధారిణామ్ కోటయశ్చతురశీతిస్ తత్పుత్రాశ్ చాక్షయా మతాః
ఈ త్రిశూలధారులు మనసులో పుట్టినవారు. వీరి కుమారులు ఎనభై నాలుగు కోట్లుగా లెక్కించబడి, అవినాశిగా భావించబడతారు.
దిక్షు సర్వాసు యే రక్షాం ప్రకుర్వన్తి గణేశ్వరాః పుత్రపౌత్రసుతాశ్చైతే సురభీగర్భసమ్భవాః
ఈ గణాధిపతులు, వారి కుమారులు, మనవులు, వారసులు — వీరంతా సురభి గర్భంలో పుట్టి, అన్ని దిక్కులను కాపాడుతారు.
కశ్యపస్య ప్రవక్ష్యామి పత్నీభ్యః పుత్రపౌత్రకాన్ అదితిర్దితిర్దనుశ్చైవ అరిష్టా సురసా తథా
కశ్యపుని భార్యలైన అదితి, దితి, దను, అరిష్టా, సురసా — వీరి నుండి పుట్టిన కుమారులు, మనవళ్లు గురించి నేను ఇప్పుడు చెప్పబోతున్నాను.
సురభిర్ వినతా తద్వత్ తామ్రా క్రోధవశా ఇరా కద్రూర్విశ్వా మునిస్ తద్వత్ తాసాం పుత్రాన్ నిబోధత
సురభి, వినత, తామ్ర, క్రోధవశ, ఇరా, కద్రూ, విశ్వా మహర్షి — వీరి నుండి పుట్టిన కుమారులను వినండి.
తుషితా నామ యే దేవాశ్ చాక్షుషస్యాన్తరే మనోః వైవస్వతే ఽన్తరే చైతే ఆదిత్యా ద్వాదశ స్మృతాః
తుషిత దేవతలు చాక్షుషమను అంతరంలో, వైవస్వతమను అంతరంలో ఉన్నారు. వీరే పన్నెండు ఆదిత్యులు అని ప్రసిద్ధి.
ఇన్ద్రో ధాతా భగస్ త్వష్టా మిత్రో ఽథ వరుణో యమః వివస్వాన్సవితా పూషా అంశుమాన్ విష్ణుర్ ఏవ చ
ఇంద్రుడు, ధాత, భగ, త్వష్ట, మిత్రుడు, వరుణుడు, యముడు, వివస్వాన్, సవిత, పూష, అంషుమాన్, విష్ణువు కూడా.
ఏతే సహస్రకిరణా ఆదిత్యా ద్వాదశ స్మృతాః మారీచాత్కశ్యపాదాప పుత్రానదితిరుత్తమాన్
వీరు సహస్ర కిరణులు కలిగిన పన్నెండు ఆదిత్యులు. వీరంతా మరీచి, కశ్యపుల నుండి పుట్టిన అదితి కుమారులు.
భృశాశ్వస్య ఋషేః పుత్రా దేవప్రహరణాః స్మృతాః ఏతే దేవగణా విప్రాః ప్రతిమన్వన్తరేషు చ
భృషాశ్వ మహర్షికి పుట్టిన కుమారులు దేవాస్త్రధారులు. ఈ దేవగణాలు ప్రతి మన్వంతరంలో ఉంటారు, మహర్షులారా.