కేనాద్య త్వం తు ప్రహితో ఽసి రాజన్ యువా స్రగ్వీ దర్శనీయః సువర్చాః కుత ఆగతః కతమస్యాం దిశి త్వముతాహోస్విత్పార్థివస్థానమ్ అస్తి
రాజా! నిన్ను ఈరోజు ఎవరు పంపారు? నువ్వు యువకుడు, పుష్పమాల ధరించి, అందంగా, కాంతివంతంగా ఉన్నావు. ఎక్కడి నుంచి వచ్చావు? ఏ దిశలో ఉన్నావు? లేక ఇక్కడ రాజ్యాధికారం ఉందా?
ఇమం భౌమం నరకం క్షీణపుణ్యః ప్రవేష్టుమ్ ఊర్వీం గగనాద్విప్రకీర్ణః ఉక్త్వాహం వః ప్రపతిష్యామ్య్ అనన్తరం త్వరన్త్వమీ బ్రహ్మణో లోకపా యే
పుణ్యం తగ్గిపోయిన వాడు, ఆకాశం నుంచి భూమికి పడిపోతూ, ఈ భౌమ నరకంలోకి ప్రవేశించబోతున్నాడు. ఇది చెప్పి నేను పడిపోతాను; బ్రహ్మలోక పాలకులు నన్ను తొందరగా పంపిస్తున్నారు.
సతాం సకాశే తు వృతః ప్రపాతస్ తే సఙ్గతా గుణవన్తస్తు సర్వే శక్రాచ్చ లబ్ధో హి వరో మయైష పతిష్యతా భూమితలం నరేన్ద్ర
ధర్మవంతుల మధ్య నీవు పడిపోవడం, మంచి గుణాలున్న వారందరూ నీతో కలిసిపోవడం జరిగింది. ఇంద్రుని నుంచి నాకు ఈ వరం లభించింది, రాజా! నేనిప్పుడు భూమి మీద పడిపోతున్నాను.
పృచ్ఛామి త్వాం ప్రపతన్తం ప్రపాతం యది లోకాః పార్థివ సన్తి మే ఽత్ర యద్యన్తరిక్షే యది వా దివి శ్రితాః క్షేత్రజ్ఞం త్వాం తస్య ధర్మస్య మన్యే
నీవు పడిపోతున్నప్పుడు నేను అడుగుతున్నాను, రాజా! నాకు ఇక్కడ లోకాలు ఉన్నాయా? మధ్యలోనా, లేక స్వర్గంలోనా? నీవు ఆ ధర్మాన్ని తెలిసినవాడివని నేను భావిస్తున్నాను.
యావత్పృథివ్యాం విహితం గవాశ్వం సహారణ్యైః పశుభిః పక్షిభిశ్చ తావల్లోకా దివి తే సంస్థితా వై తథా విజానీహి నరేన్ద్రసింహ
భూమిపై ఎంత గోవులు, కుదిరాలు, అడవి జంతువులు, పక్షులు ఉన్నాయో, అంతే లోకాలు నీకోసం స్వర్గంలో ఉన్నాయి. ఇదే నిజమని తెలుసుకో, రాజులలో సింహా!
తాంస్తే దదామి మా ప్రపత ప్రపాతం యే మే లోకా దివి రాజేన్ద్ర సన్తి యద్యన్తరిక్షే యది వా దివి శ్రితాస్తానాక్రమ క్షిప్రమమిత్రహాఽథసి
నీవు పడిపోవద్దు, ఆ లోకాలను నీకిచ్చాను. రాజాధిరాజా! స్వర్గంలో, మధ్యలో, ఎక్కడ ఉన్నా, ఉన్న అన్ని లోకాలను త్వరగా స్వీకరించు, శత్రువులను సంహరించువాడా!
నాస్మద్విధో ఽబ్రాహ్మణో బ్రహ్మవిచ్చ ప్రతిగ్రహే వర్తతే రాజముఖ్య యథా ప్రదేయం సతతం ద్విజేభ్యస్ తదా దదే పూర్వమ్ అహం నరేన్ద్ర
ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, నా వంటి వారు, బ్రాహ్మణులు కానివారు, బ్రహ్మను తెలిసినవారు కూడా దానం తీసుకోవడం చేయరాదు. ఎప్పుడూ ద్విజులకు ఇవ్వాల్సిన దానాన్ని నేను అప్పుడే ఇచ్చాను, రాజా.
నాబ్రాహ్మణః కృపణో జాతు జీవేద్ యద్యపి స్యాద్బ్రాహ్మణీ వీరపత్నీ సో ఽహం యదేవాకృతపూర్వం చరేయం వివిత్సమానః కిము తత్ర సాధుః
బ్రాహ్మణుడు కాని దురదృష్టవంతుడు బ్రాహ్మణి భార్యగా ఉన్నా, ధైర్యవంతురాలి భర్త అయినా, జీవించకూడదు. నేను ఎప్పుడూ ఎవ్వరూ చేయని పనిని తెలుసుకోవాలనే ఉద్దేశంతో చేస్తే, అందులో ఏమి మంచితనం ఉంటుంది?
పృచ్ఛామి త్వాం స్పృహణీయరూప ప్రతర్దనో ఽహం యది మే సన్తి లోకాః యద్యన్తరిక్షే యది వా దివి శ్రుతాః క్షేత్రజ్ఞం త్వాం తస్య ధర్మస్య మన్యే
ఆకర్షణీయమైన రూపం కలిగిన ప్రతర్దనా, నాకు ఆకాశంలోనైనా, స్వర్గంలోనైనా లోకాలు ఉన్నాయా? ఉన్నట్లయితే, వాటి ధర్మాన్ని నీవే బాగా తెలిసినవాడివని నేను భావిస్తున్నాను.
సన్తి లోకా బహవస్తే నరేన్ద్ర అప్యేకైకం సప్త శతాన్యహాని మధుచ్యుతో ఘృతవన్తో విశోకాస్ తేనాన్తవన్తః ప్రతిపాలయన్తి
ఓ రాజా, నీకు అనేక లోకాలు ఉన్నాయి. వాటిలో ప్రతి ఒక్కటి ఏడువందల రోజులు ఉండేలా, తేనెతో, నెయ్యితో నిండినవి, బాధలేని వి. అయినా అవన్నీ పరిమితమైనవే, అవి నిన్ను ఎదురుచూస్తున్నాయి.
తాంస్తే దదామి పతమానస్య రాజన్ యే మే లోకాస్తవ తే వై భవన్తు యద్యన్తరిక్షే యది వా దివి శ్రితాస్ తానాక్రమ క్షిప్రమపేతమోహః
రాజా, నీవు పడిపోతున్నప్పుడు, ఆ లోకాలను నీకిచ్చాను. నా లోకాలు నీవే కావాలి. అవి ఆకాశంలోనైనా, స్వర్గంలోనైనా ఉన్నా, మోహం పోయినవాడవై త్వరగా వాటిని చేరు.
ను తుల్యతేజాః సుకృతం హి కామయే యోగక్షేమం పార్థివాత్పార్థివః సన్ దైవాదేశాదాపదం ప్రాప్య విద్వాంశ్ చరేన్నృశంసం హి న జాతు రాజా
నీవు చేసిన మంచి పనులకు సమానంగా నేనూ పుణ్యాన్ని కోరుతున్నాను. రాజుకు మరో రాజు వల్లే రక్షణ కలుగుతుంది. దేవతల సంకల్పంతో కష్టాలు వచ్చినప్పుడు, తెలివైన రాజు ఎప్పుడూ క్రూరంగా ప్రవర్తించకూడదు.
ధర్మ్యం మార్గం చిన్తయానో యశస్యం కుర్యాత్తపో ధర్మమవేక్షమాణః న మద్విధో ధర్మబుద్ధిర్హి రాజా హ్య్ ఏవం కుర్యాత్కృపణం మాం యథాత్థ
ధర్మమార్గాన్ని ఆలోచిస్తూ, కీర్తికోసం తపస్సు చేసి, ధర్మాన్ని గౌరవించాలి. నా వంటి ధర్మజ్ఞుడు అయిన రాజు, నీవు చెప్పినట్లు నాపట్ల దయ లేకుండా ప్రవర్తించడు.
కుర్యామపూర్వం న కృతం యదన్యైర్ వివిత్సమానః కిమ్ ఉ తత్ర సాధుః బ్రువాణమేవం నృపతిం యయాతిం నృపోత్తమో వసుమానబ్రవీత్ తమ్
ఇతరులు ఎప్పుడూ చేయని పనిని తెలుసుకోవాలనే ఉద్దేశంతో నేను చేస్తే, అందులో ఏమి మంచితనం ఉంటుంది? ఇలా యయాతి మహారాజుతో వసుమంతుడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడు, ఇలా అన్నాడు.
పృచ్ఛామ్యహం వసుమానౌషదశ్విర్ యద్యస్తి లోకో దివి మహ్యం నరేన్ద్ర యద్యన్తరిక్షే ప్రథితో మహాత్మన్ క్షేత్రజ్ఞం త్వాం తస్య ధర్మస్య మన్యే
ఓ వసుమంతా, అశ్వాలను అదుపుచేసేవాడా, నాకూ స్వర్గంలో ఎలాంటి లోకాలు ఉన్నాయా? లేక ఆకాశంలో ప్రసిద్ధమైనవా? ఉన్నట్లయితే, వాటి ధర్మాన్ని నీవే బాగా తెలిసినవాడివని నేను భావిస్తున్నాను.
యదన్తరిక్షం పృథివీ దిశశ్చ యత్తేజసా తపతే భానుమాంశ్చ లోకాస్ తావన్తో దివి సంస్థితా వై తే త్వాం భవన్తం ప్రతిపాలయన్తి
నీ తేజస్సుతో సూర్యుడు ఆకాశాన్ని, భూమిని, దిక్కులను ప్రకాశింపజేస్తున్నాడు. అంతే లోకాలు స్వర్గంలో స్థిరంగా ఉన్నాయి. అవన్నీ నిన్ను ఎదురుచూస్తున్నాయి.
తాంస్ తే దదామి పత మాం ప్రపాతం యే మే లోకాస్తవ తే వై భవన్తు క్రీణీష్వైనాంస్ తృణకేనాపి రాజన్ ప్రతిగ్రహస్తే యది సమ్యక్ప్రదుష్టః
రాజా, నీవు పడిపోతున్నప్పుడు, ఆ లోకాలను నీకిచ్చాను. నా లోకాలు నీవే కావాలి. నీ స్వీకారం పవిత్రంగా ఉంటే, కనీసం గడ్డి తంతితో అయినా వాటిని కొనుగోలు చేయు.
న మిథ్యాహం విక్రయం వై స్మరామి మయా కృతం శిశుభావే ఽపి రాజన్ కుర్యాం న చైవాకృతపూర్వమన్యైర్ వివిత్సమానో వసుమన్న సాధు
రాజా, నేను ఎప్పుడూ అబద్ధంగా అమ్మకం చేసినట్లు గుర్తు లేదు, చిన్నప్పటిలో కూడా కాదు. ఇతరులు ఎప్పుడూ చేయని పనిని తెలుసుకోవాలనే ఉద్దేశంతో నేను చేయను, వసుమంతా, అది మంచిదికాదు.
తాంస్ త్వం లోకాన్ప్రతిపద్యస్వ రాజన్ మయా దత్తాన్యది నేష్టః క్రయస్తే నాహం తాన్వై ప్రతిగన్తా నరేన్ద్ర సర్వే లోకాస్తావకా వై భవన్తు
రాజా, నేను ఇచ్చిన ఆ లోకాలను నీవు స్వీకరించు. వాటిని కొనాలనిపించకపోతే, నేను తిరిగి తీసుకోను. ఆ లోకాలు అన్నీ నిజంగా నీవే కావాలి.
పృచ్ఛామి త్వాం శిబిరౌశీనరో ఽహం మమాపి లోకా యది సన్తి తాత యద్యన్తరిక్షే యది వా దివి శ్రితాః క్షేత్రజ్ఞం త్వాం తస్య ధర్మస్య మన్యే
ఓ ఉశీనరుని కుమారుడా శిబీ, నాకూ లోకాలు ఉన్నాయా? అవి ఆకాశంలోనైనా, స్వర్గంలోనైనా ఉన్నా, వాటి ధర్మాన్ని నీవే బాగా తెలిసినవాడివని నేను భావిస్తున్నాను.
న త్వం వాచా హృదయేనాపి రాజన్ పరీప్సమానో మావమంస్థా నరేన్ద్ర తేనానన్తా దివి లోకాః స్థితా వై విద్యుద్రూపాః స్వనవన్తో మహాన్తః
రాజా, నీవు మాటలతోనో, హృదయంతోనో వాటిని కోరలేదు. నన్ను తక్కువగా చూడలేదు. అందుకే స్వర్గంలో అనంతమైన, మెరుపులాంటి, గొప్ప, ధ్వనులతో నిండిన లోకాలు ఉన్నాయి.
తాంస్ త్వం లోకాన్ప్రతిపద్యస్వ రాజన్ మయా దత్తాన్యది నేష్టః క్రయస్తే న చాహం తాన్ప్రతిపద్య దత్త్వా యత్ర త్వం తాత గన్తాసి లోకాన్
రాజా, నేను ఇచ్చిన ఆ లోకాలను నీవు స్వీకరించు. వాటిని కొనాలనిపించకపోతే, ఇచ్చిన తర్వాత నేను తిరిగి తీసుకోను. ప్రియమైనవాడా, నీవు వెళ్లే ఆ లోకాలకే పో.
యథా త్వమిన్ద్రప్రతిమప్రభావస్ తేచాప్యనన్తా నరదేవ లోకాః తథాద్య లోకే న రమే ఽన్యదత్తే తస్మాచ్ఛిబే నాభినన్దామి వాచమ్
ఇంద్రునితో సమానమైన శక్తి ఉన్న నీవు అనంతమైన లోకాలను పొందావు, రాజా. అయినా ఈ లోకంలో నేడు ఇతరులు ఇచ్చిన దానిలో నాకు ఆనందం లేదు. అందుకే, శిబీ, నీ మాటలను నేను ఆహ్వానించను.
న చేదేకైకశో రాజంల్ లోకాన్నః ప్రతినన్దసి సర్వే ప్రదాయ తాంల్లోకాన్ గన్తారో నరకం వయమ్
రాజా, నీవు మా ప్రతి ఒక్కరి లోకాన్ని స్వీకరించకపోతే, మేము ఆ లోకాలను అన్నీ ఇచ్చి, నరకానికి వెళ్ళిపోతాము.
యదర్హాస్ తద్వదధ్వం వః సన్తః సత్యాదిదర్శినః అహం తు నాభిగృహ్ణామి యత్కృతం న మయా పురా
మీరు ధర్మబుద్ధులు, సత్యాన్ని గ్రహించేవారు కనుక మీకు అనుకూలంగా ఏది అనిపిస్తే అది చేయండి. కాని, నేను గతంలో చేయని పనిని ఒప్పుకోను.
అలిప్సమానస్య తు మే యదుక్తం న తత్తథాస్తీహ నరేన్ద్రసింహ అస్య ప్రదానస్య యదేవ యుక్తం తస్యైవ చానన్తఫలం భవిష్యమ్
నన్ను ఏదీ అంటలేదు కనుక ఇక్కడ చెప్పినది నాకు వర్తించదు, రాజులలో సింహుడా! ఈ దానం విషయంలో ఏది యోగ్యమో అదే చేయాలి, దానికి అంతులేని ఫలితం లభిస్తుంది.
కస్యైతే ప్రతిదృశ్యన్తే రథాః పఞ్చ హిరణ్మయాః ఉచ్చైః సన్తః ప్రకాశన్తే జ్వలన్తో ఽగ్నిశిఖా ఇవ
ఈ ఐదు బంగారు రథాలు ఎవరివి? ఇవి ఎత్తుగా నిలబడి మెరిసిపోతున్నాయి, అగ్ని జ్వాలల్లా ప్రకాశిస్తున్నాయి.
భవతాం మమ చైవైతే రథా భాన్తి హిరణ్మయాః ఆరుహ్యైతేషు గన్తవ్యం భవద్భిశ్చ మయా సహ
ఈ బంగారు రథాలు మీకూ, నాకు కూడా ప్రకాశిస్తున్నాయి. మనమంతా వాటిపై ఎక్కి కలిసి ప్రయాణించాలి.
ఆతిష్ఠస్వ రథం రాజన్ విక్రమస్వ విహాయసా వయమప్యనుయాస్యామో యదా కాలో భవిష్యతి
రాజా! మీరు రథంపై కూర్చోని ఆకాశంలో దూసుకెళ్లండి. సరైన సమయం వచ్చినప్పుడు మేము కూడా వెంట వస్తాము.
సర్వైరిదానీం గన్తవ్యం సహ స్వర్గో జితో యతః ఏష వో విరజాః పన్థా దృశ్యతే దేవసద్మగః
ఇప్పుడు మనమందరం కలసి వెళ్లాలి, ఎందుకంటే స్వర్గం పొందబడింది. ఇది మలినములేని మార్గం, దేవతల గృహానికి తీసుకెళ్తున్నదిగా కనిపిస్తోంది.