ధర్మేణ చ ప్రజాః సర్వా యథావద్ అనురఞ్జయన్ యయాతిః పాలయామాస సాక్షాదిన్ద్ర ఇవాపరః
ధర్మంతో ప్రజలను సంతోషపరిచాడు యయాతి; ఆయన ప్రత్యక్షంగా ఇంద్రుడిలా పాలించాడు.
స రాజా సింహవిక్రాన్తో యువా విషయగోచరః అవిరోధేన ధర్మస్య చచార సుఖముత్తమమ్
ఆ రాజు సింహపాదాలతో, యవ్వనంతో, సుఖాలలో నిమగ్నంగా, ధర్మానికి విరుద్ధం కాకుండా పరమానందంగా జీవించాడు.
స సమ్ప్రాప్య శుభాన్కామాంస్ తృప్తః ఖిన్నశ్చ పార్థివః కాలం వర్షసహస్రాన్తం సస్మార మనుజాధిపః
తనకు కావలసిన శుభమైన కోరికలు నెరవేరిన తరువాత, ఆ రాజు సంతృప్తిగా ఉన్నాడు కానీ అలసిపోయాడు కూడా. అప్పుడు ఆ మనుష్యాధిపతి, వెయ్యేళ్ళ కాలం పూర్తయ్యే సమయం గుర్తు చేసుకున్నాడు.
పరిచిన్త్య స కాలజ్ఞః కలాకాష్ఠాశ్చ వీర్యవాన్ పూర్ణమ్ మత్వా తతః కాలం పూరుం పుత్రమువాచ హ
ఆ బలవంతుడు, కాలాన్ని బాగా తెలిసినవాడు, సమయం పూర్తయిందని ఆలోచించి, తన కుమారుడు పూరువుని పిలిచి ఇలా అన్నాడు.
న జాతు కామః కామానామ్ ఉపభోగేన శామ్యతి హవిషా కృష్ణవర్త్మేవ భూయ ఏవాభివర్ధతే
కామాలు అనుభవించడంవల్ల ఎప్పుడూ తగ్గవు; నెయ్యి పోసిన అగ్ని ఎలా ఇంకా ఎక్కువగా మండుతుందో, అలాగే కోరికలు మరింత పెరుగుతాయి.
యత్పృథివ్యాం వ్రీహియవం హిరణ్యం పశవః స్త్రియః నాలమేకస్య తత్సర్వమ్ ఇతి మత్వా శమం వ్రజేత్
ఈ భూమిపై ఎంత వరి, యవలు, బంగారం, పశువులు, స్త్రీలు ఉన్నా, ఇవన్నీ ఒక్కరికి సరిపోవు. ఇది తెలుసుకొని, మనిషి సంతృప్తిని పొందాలి.
యథాసుఖం యథోత్సాహం యథాకామమరిందమ సేవితా విషయాః పుత్ర యౌవనేన మయా తవ
శత్రువులను జయించినవాడా! నేను నా యవ్వనంలో, నీతో కలిసి, ఆనందంగా, ఉత్సాహంగా, నా ఇష్టానుసారం అన్ని విషయాలను అనుభవించాను.
పూరో ప్రీతో ఽస్మి భద్రం తే గృహాణేదం స్వయౌవనమ్ రాజ్యం చైవ గృహాణేదం త్వం హి మే ప్రియకృత్సుతః
పూరూ! నేను సంతోషించాను. నీకు శుభం కలగాలి. ఈ యవ్వనాన్ని, ఈ రాజ్యాన్ని స్వీకరించు. నువ్వు నాకు ఎంతో ఇష్టమైన కుమారుడివి.
ప్రతిపేదే జరాం రాజా యయాతిర్నాహుషస్తదా యౌవనం ప్రతిపేదే స పూరుః స్వం పునరాత్మనః
అప్పుడు నాహుషుని కుమారుడు యయాతి తనకు వృద్ధాప్యాన్ని స్వీకరించాడు. పూరూ తన యవ్వనాన్ని తిరిగి పొందాడు.
అభిషేక్తుకామం చ నృపం పూరుం పుత్రం కనీయసమ్ బ్రాహ్మణప్రముఖా వర్ణా ఇదం వచనమబ్రువన్
రాజు తన చిన్న కుమారుడు పూరువును పట్టాభిషేకం చేయాలనుకున్నప్పుడు, బ్రాహ్మణులు ముందుండి అన్ని వర్ణాలవారు ఇలా అన్నారు.
కథం శుక్రస్య దౌహిత్రం దేవయాన్యాః సుతం ప్రభో జ్యేష్ఠం యదుమతిక్రమ్య రాజ్యం పూరోః ప్రదాస్యసి
ప్రభూ! శుక్రుని మనుమరాలైన దేవయానీ కుమారుడైన పూరువుకు, నీ పెద్ద కుమారుడు యదువును పక్కనపెట్టి రాజ్యాన్ని ఎలా ఇస్తావు?
జ్యేష్ఠో యదుస్తవ సుతస్ తుర్వసుస్తదనన్తరమ్ శర్మిష్ఠాయాః సుతో ద్రుహ్యుస్ తథానుః పూరురేవ చ
నీ పెద్ద కుమారుడు యదు, తర్వాత తుర్వసు; శర్మిష్ఠ కుమారుడు ద్రుహ్యు, ఆ తరువాత అనువు, పూరూ కూడా ఉన్నాడు.
కథం జ్యేష్ఠమతిక్రమ్య కనీయాన్ రాజ్యమర్హతి ఏతత్సంబోధయామస్త్వాం స్వధర్మమనుపాలయ
పెద్దవాడిని పక్కనపెట్టి చిన్నవాడు రాజ్యానికి ఎలా అర్హుడు? నీకు ఇది స్పష్టంగా చెబుతున్నాం; నీవు నీ ధర్మాన్ని పాటించు.
బ్రాహ్మణప్రముఖా వర్ణాః సర్వే శృణ్వన్తు మే వచః జ్యేష్ఠం ప్రతి యతో రాజ్యం న దేయం మే కథంచన
బ్రాహ్మణులు ముందుండి అన్ని వర్ణాలవారు నా మాట వినండి: నేను ఎప్పుడూ పెద్దవాడికి రాజ్యం ఇవ్వను.
మమ జ్యేష్ఠేన యదునా నియోగో నానుపాలితః ప్రతికూలః పితుర్యశ్చ న స పుత్రః సతాం మతః
నా పెద్ద కుమారుడు యదు నా ఆజ్ఞను పాటించలేదు; తండ్రికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించాడు. అలాంటి వాడిని సద్గుణులలో కుమారుడిగా పరిగణించరు.
మాతాపిత్రోర్వచనకృద్ ధితః పథ్యశ్చ యః సుతః స పుత్రః పుత్రవద్యశ్చ వర్తతే పితృమాతృషు
తల్లి తండ్రి మాట వినేవాడు, మంచిగా ప్రవర్తించేవాడు, ధర్మ మార్గంలో నడిచేవాడు — అలాంటి వాడే నిజమైన కుమారుడు. తల్లిదండ్రుల పట్ల కుమారుడిలా ప్రవర్తించేవాడు.
యదునాహమవజ్ఞాతస్ తథా తుర్వసునాపి వా ద్రుహ్యుణా చానునా చైవమ్ అప్యవజ్ఞా కృతా భృశమ్
యదు నన్ను అవమానించాడు, అలాగే తుర్వసు, ద్రుహ్యు, అనువులు కూడా నన్ను చాలా అవమానించారు.
పూరుణా మే కృతం వాక్యం మానితం చ విశేషతః కనీయాన్మమ దాయాదో జరా యేన ధృతా మమ
పూరూ నా మాటను పాటించాడు, నాకు ప్రత్యేకంగా గౌరవం ఇచ్చాడు. అతడు చిన్నవాడైనా నా వారసుడు, ఎందుకంటే నా వృద్ధాప్యాన్ని భరించాడు.
మమ కామః స చ కృతః పూరుణా పుత్రరూపిణా శుక్రేణ చ వరో దత్తః కావ్యేనోశనసా స్వయమ్
నా కోరికను కుమారుడైన పూరూ నెరవేర్చాడు. అలాగే కవ్యుడు ఉశనుడు అయిన శుక్రుడు నాకు వరం ఇచ్చాడు.
పుత్రో యస్త్వానువర్తేత స రాజా పృథివీపతిః భవన్తః ప్రతిజానన్తు పూరూ రాజ్యే ఽభిషిచ్యతామ్
తండ్రి మాటను వినే కుమారుడే భూమికి రాజు కావాలి. మీరు అందరూ అంగీకరించండి — పూరువును రాజుగా పట్టాభిషేకం చేయాలి.
యః పుత్రో గుణసమ్పన్నో మాతాపిత్రోర్హితః సదా సర్వం సో ఽర్హతి కల్యాణం కనీయానపి స ప్రభుః
యవడు మంచి లక్షణాలతో ఉండి, తల్లిదండ్రుల మేలు కోసం ఎప్పుడూ కృషి చేస్తే, అతడికి అన్నీ శుభాలు లభిస్తాయి. అతడు చిన్నవాడైనా, ఇంట్లో అతడే పెద్దవాడు.
అర్హం పూరోరిదం రాజ్యం యః ప్రియః ప్రియకృత్ తవ వరదానేన శుక్రస్య న శక్యం వక్తుముత్తరమ్
ఈ రాజ్యం పెద్ద కుమారుడికే వర్తిస్తుంది. నీకు ఇష్టమైనవాడు, నీకు సంతోషం కలిగించేవాడు రాజు కావాలి. శుక్రునికి వరం ఇచ్చినందువల్ల, దీనికి భిన్నంగా చెప్పడం సాధ్యం కాదు.
పౌరజానపదైస్ తుష్టైర్ ఇత్యుక్తో నాహుషస్తదా అభిషిచ్య తతః పూరుం రాజ్యే స్వసుతమాత్మజమ్
అప్పుడు పౌరులు, ప్రజలు సంతోషంగా అభిప్రాయపడగా, నాహుషుడు తన కుమారుడైన పూరువును రాజుగా పట్టాభిషేకం చేశాడు.
దత్త్వా చ పూరవే రాజ్యం వనవాసాయ దీక్షితః పురాత్స నిర్యయౌ రాజా బ్రాహ్మణైస్తాపసైః సహ
పూరువుకు రాజ్యాన్ని అప్పగించి, రాజు వనవాసానికి దీక్ష తీసుకుని, బ్రాహ్మణులు, తపస్వులతో కలిసి నగరాన్ని విడిచిపెట్టాడు.
యదోస్తు యాదవా జాతాస్ తుర్వసోర్యవనాః సుతాః ద్రుహ్యోశ్చైవ సుతా భోజా అనోస్తు మ్లేచ్ఛజాతయః
యదువు నుంచి యాదవులు, తుర్వసువు నుంచి యవనులు, ద్రుహ్యూలో నుంచి భోజులు, అనువు నుంచి మ్లేచ్ఛ జాతులు పుట్టాయి.
పూరోస్తు పౌరవో వంశో యత్ర జాతో ఽసి పార్థివ ఇదం వర్షసహస్రాత్తు రాజ్యం కురుకులాగతమ్
పూరువుని నుంచి పౌరవ వంశం ఏర్పడింది. నరపతి, నీవు అందులో జన్మించావు. వెయ్యేళ్ల తర్వాత ఈ రాజ్యం కురు వంశానికి వచ్చింది.
ఏవం స నాహుషో రాజా యయాతిః పుత్రమీప్సితమ్ రాజ్యే ఽభిషిచ్య ముదితో వానప్రస్థో ఽభవన్మునిః
ఇలా నాహుషుడు, యయాతి తనకు ఇష్టమైన కుమారుడిని ఆనందంగా రాజుగా కూర్చోబెట్టి, వనప్రస్థాశ్రమంలో మునిగా మారాడు.
ఉషిత్వా వనవాసం స బ్రాహ్మణైః సహ సంశ్రితః ఫలమూలాశనో దాన్తో యథా స్వర్గమితో గతః
అతడు బ్రాహ్మణులతో కలిసి వనంలో నివసిస్తూ, పండ్లు, మూలికలు తింటూ, ఇంద్రియాలను నియంత్రించుకుని, స్వర్గాన్ని పొందినవాడిలా వెళ్లిపోయాడు.
స గతః స్వర్గవాసం తు న్యవసన్ముదితః సుఖీ కాలస్య నాతిమహతః పునః శక్రేణ పాతితః
అతడు ఆనందంగా, సుఖంగా స్వర్గంలో నివసించాడు. కాని ఎక్కువ కాలం కాకముందే, ఇంద్రుడు అతడిని అక్కడి నుంచి పడగొట్టాడు.
వివశః ప్రచ్యుతః స్వర్గాద్ అప్రాప్తో మేదినీతలమ్ స్థితశ్చాసీద్ అన్తరిక్షే స తదేతి శ్రుతం మయా
అతడు బలహీనుడై స్వర్గం నుంచి పడిపోయి, భూమిని చేరక మధ్యలోనే నిలిచిపోయాడు. ఇది నేను విన్నాను.