స సమాగమ్య శర్మిష్ఠాం యథాకామమవాప్య చ అన్యోన్యం చాభిసంపూజ్య జగ్మతుస్తౌ యథాగతమ్
ఆయన శర్మిష్ఠతో కలసి తన కోరిక తీర్చుకున్నాడు. ఒకరినొకరు గౌరవించి, ఇద్దరూ ఎలా వచ్చారో అలా తిరిగి వెళ్లిపోయారు.
తస్మిన్సమాగమే సుభ్రూః శర్మిష్ఠా వార్షపర్వణీ లేభే గర్భం ప్రథమతస్ తస్మాన్నృపతిసత్తమాత్
ఆ కలయికలో, అందమైన కనుబొమ్మల శర్మిష్ఠ, వృషపర్వకు కుమార్తె, ఆ మహారాజు ద్వారా ముందుగా గర్భవతి అయింది.
ప్రజజ్ఞే చ తతః కాలే రాజ్ఞీ రాజీవలోచనా కుమారం దేవగర్భాభమ్ ఆదిత్యసమతేజసమ్
తర్వాత, సమయానికి, పద్మాకార నేత్రాల రాణి ఒక కుమారుని ప్రసవించింది. అతడు దేవతల వంటివాడిగా, సూర్యుని తేజస్సుతో సమానంగా ఉన్నాడు.
శ్రుత్వా కుమారం జాతం సా దేవయానీ శుచిస్మితా చిన్తయావిష్టదుఃఖార్తా శర్మిష్ఠాం ప్రతి భారత
కుమారుడు పుట్టాడని విని, పవిత్రమైన చిరునవ్వుతో ఉన్న దేవయానీ, శర్మిష్ఠ విషయమై ఆందోళనతో బాధపడింది, ఓ భారత.
తతో ఽభిగమ్య శర్మిష్ఠాం దేవయాన్యబ్రవీదిదమ్ కిమర్థం వృజినం సుభ్రూః కృతం తే కామలుబ్ధయా
అనంతరం శర్మిష్ఠ దగ్గరకు వెళ్లి, దేవయానీ ఇలా అడిగింది: 'అందమైన కనుబొమ్మలవాడా! నీవు కోరికతో తప్పుగా ఎందుకు ప్రవర్తించావు?
ఋషిర్ అభ్యాగతః కశ్చిద్ ధర్మాత్మా వేదపారగః స మయా తు వరః కామం యాచితో ధర్మసంహతమ్
ఒక ఋషి, ధర్మబద్ధుడూ, వేదాల్లో నిపుణుడూ, నా దగ్గరకు వచ్చాడు. నేను అతనిని ధర్మానికి అనుగుణంగా వరం కోరాను.
నాహమన్యాయతః కామమ్ ఆచరామి శుచిస్మితే తస్మాద్ ఋషేర్ మమాపత్యమ్ ఇతి సత్యం బ్రవీమి తే
పవిత్రమైన చిరునవ్వుతో ఉన్నవాడా! నేను అన్యాయంగా కోరిక తీర్చుకోను. అందుకే నా సంతానం ఆ ఋషి వల్లే. నీకు నిజం చెబుతున్నాను.
పద్యేతదేవం శర్మిష్ఠే న మన్యుర్విద్యతే మమ అపత్యం యది తే లబ్ధం జ్యేష్ఠాచ్ఛ్రేష్ఠాచ్చ వై ద్విజాత్
అలా అయితే శర్మిష్ఠా, నాకు కోపం లేదు. నువ్వు పెద్దవాడైన, ఉత్తమ ద్విజుని ద్వారా సంతానం పొందినట్లయితే, అది మంచిదే.
శోభనం భీరు సత్యం చేత్ కథం స జ్ఞాయతే ద్విజః గోత్రనామాభిజనతః శ్రోతుమిచ్ఛామి తం ద్విజమ్
భయపడే వాడా! ఇది మంచిదైనా, నిజమైనదైనా, ఆ ద్విజుడు ఎవరో ఎలా తెలుసుకోవచ్చు? అతని వంశం, పేరు, జన్మస్థలం వినాలని ఉంది.
ఓజసా తేజసా చైవ దీప్యమానం రవిం యథా తం దృష్ట్వా మమ సంప్రష్టుం శక్తిర్ నాసీచ్ఛుచిస్మితే
ఆయన తేజస్సుతో, ఓజస్సుతో సూర్యుని లాగా ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాడు. అతన్ని చూసినప్పుడు, పవిత్రమైన చిరునవ్వుతో ఉన్నవాడా, నేను ఏమీ అడగలేను.
అన్యోన్యమేవమ్ ఉక్త్వా చ సమ్ప్రహస్య చ తే మిథః జగామ భార్గవీ వేశ్మ తథ్యమిత్యభిజానతీ
ఇలా పరస్పరం మాట్లాడుకొని, నవ్వుకుంటూ, భార్గవీ నిజం తెలిసినవాడిగా తన ఇంటికి వెళ్లింది.
యయాతిర్దేవయాన్యాం తు పుత్రావ్ అజనయన్నృపః యదుం చ తుర్వసుం చైవ శక్రవిష్ణూ ఇవాపరౌ
తర్వాత యయాతి దేవయానితో ఇద్దరు కుమారులను కనెడు—యదు, తుర్వసు. వారు ఇంద్రుడు, విష్ణువు లాంటి వారు.
తస్మాదేవ తు రాజర్షేః శర్మిష్ఠా వార్షపర్వణీ ద్రుహ్యం చానుం చ పూరుం చ త్రీన్కుమారానజీజనత్
అదే రాజర్షి ద్వారా వృషపర్వుని కుమార్తె శర్మిష్ఠ మూడు కుమారులను కనెడు—ద్రుహ్యు, అను, పూరు.
తతః కాలే చ కస్మింశ్చిద్ దేవయానీ శుచిస్మితా యయాతిసహితా రాజఞ్ జగామ హరితం వనమ్
ఆ తరువాత ఒక సమయంలో, ప్రకాశవదనమైన దేవయాని యయాతితో కలిసి ఒక పచ్చని అడవికి వెళ్లింది.
దదర్శ చ తదా తత్ర కుమారాన్దేవరూపిణః క్రీడమానాన్ తు విస్రబ్ధాన్ విస్మితా చేదమబ్రవీత్
ఆమె అక్కడ దేవతల వలె కనబడే బాలురు నిర్భయంగా ఆడుకుంటూ ఉండటం చూసి, ఆశ్చర్యంతో ఇలా అడిగింది.
కస్యైతే దారకా రాజన్ దేవపుత్రోపమాః శుభాః వర్చసా రూపతశ్చైవ దృశ్యన్తే సదృశాస్తవ
ఈ పిల్లలు ఎవరివి రాజా? దేవపుత్రుల్లా, అందంగా, కాంతివంతంగా, మీలా కనిపిస్తున్నారు.
ఏవం పృష్ట్వా తు రాజానం కుమారాన్పర్యపృచ్ఛత కిం నామధేయగోత్రే వః పుత్రకా బ్రాహ్మణః పితా
ఇలా రాజును అడిగి, ఆ బాలురిని కూడా ప్రశ్నించింది—మీ పేర్లు, వంశాలు ఏమిటి? మీ తండ్రి బ్రాహ్మణుడా పిల్లలూ?
విబ్రూత మే యథాతథ్యం శ్రోతుకామాస్మ్యతో హ్య్ అహమ్ తే ఽదర్శయన్ప్రదేశిన్యా తమేవ నృపసత్తమమ్
నిజం నిజంగానే చెప్పండి, వినాలని ఉంది. అప్పుడు ఆ ప్రాంత మహిళ సూచనతో వారు ఆ మహారాజును ఆమెకు చూపించారు.
శర్మిష్ఠాం మాతరం చైవ తస్యా ఊచుః కుమారకాః ఇత్యుక్త్వా సహితాస్తేన రాజానమ్ ఉపచక్రముః
ఆ బాలురు—'శర్మిష్ఠే మా తల్లి' అని చెప్పారు. అలా చెప్పి, ఆయనతో కలిసి రాజును దగ్గరికి వెళ్లారు.
నాభ్యనన్దత తాన్రాజా దేవయాన్యాస్ తదాన్తికే రుదన్తస్తే ఽథ శర్మిష్ఠామ్ అభ్యయుర్ బాలకాస్తదా
దేవయానీ సమక్షంలో రాజు వారిని ఆహ్వానించలేదు. అప్పుడు ఆ పిల్లలు ఏడుస్తూ శర్మిష్ఠ దగ్గరకు వెళ్లారు.
దృష్ట్వా తేషాం తు బాలానాం ప్రణయం పార్థివం ప్రతి బుద్ధ్వా చ తత్త్వతో దేవీ శర్మిష్ఠామిదమబ్రవీత్
ఆ బాలురకు రాజుపట్ల ఉన్న ప్రేమను చూసి, నిజాన్ని గ్రహించిన రాణి శర్మిష్ఠ ఇలా చెప్పింది.
మదధీనా సతీ కస్మాద్ అకార్షీర్విప్రియం మమ తమేవాసురధర్మం త్వమ్ ఆస్థితా న బిభేషి కిమ్
నీవు నాకు ఆధీనమైనవాడివై, నాకు ఇష్టం లేని పని ఎందుకు చేసావు? అసురుల మార్గాన్ని అనుసరించావు—భయపడటం లేదా?
యదుక్తమృషిరిత్యేవ తత్సత్యం చారుహాసిని న్యాయతో ధర్మతశ్చైవ చరన్తీ న బిభేమి తే
ఋషి చెప్పింది నిజమే, అందమైనవాడా. న్యాయంగా, ధర్మంగా ప్రవర్తిస్తున్నాను, నీకు భయపడటం లేదు.
యదా త్వయా వృతో రాజా వృత ఏవ తదా మయా సఖీభర్తా హి ధర్మేణ భర్తా భవతి శోభనే
నువ్వు రాజును ఎంచుకున్నప్పుడు, నేనూ ఆయనను ఎంచుకున్నాను. సఖి భర్త కూడా ధర్మపరంగా తన భర్తే, అందమైనవాడా.
పూజ్యాసి మమ మాన్యా చ శ్రేష్ఠా జ్యేష్ఠా చ బ్రాహ్మణీ త్వత్తో హి మే పూజ్యతరో రాజర్షిః కిం న వేత్సి తత్
నువ్వు నాకు గౌరవించదగినవాడివి, మాన్యురాలు, శ్రేష్ఠురాలు, పెద్దవాడివి బ్రాహ్మణుల్లో. కానీ ఆ రాజర్షి నాకు నీకంటే ఎక్కువ గౌరవించదగినవాడు—నీవు ఇది తెలుసుకోలేదా?
శ్రుత్వా తస్యాస్తతో వాక్యం దేవయాన్యబ్రవీద్ ఇదమ్ రాజన్నాద్యేహ వత్స్యామి విప్రియం మే త్వయా కృతమ్
ఆమె మాటలు విని, దేవయాని ఇలా చెప్పింది—'రాజా, నేడు నేను ఇక్కడ ఉండను; నీవు నాకు అపచారం చేశావు.'
సహసోత్పతితాం శ్యామాం దృష్ట్వా తాం సాశ్రులోచనామ్ తూర్ణం సకాశం కావ్యస్య ప్రస్థితాం వ్యథితస్తదా
ఆమె ఒక్కసారిగా లేచి, కన్నీళ్ళతో, ముదురు ముఖంతో ఉండటం చూసి, వెంటనే తన తండ్రి ఇంటికి వెళ్ళేందుకు బయలుదేరింది.
అనువవ్రాజ సంభ్రాన్తః పృష్ఠతః సాన్త్వయన్నృపః న్యవర్తత న సా చైవ క్రోధసంరక్తలోచనా
రాజు ఆందోళనతో వెనుక నుంచి వెంబడిస్తూ, ఆమెను ఓదార్చే ప్రయత్నం చేశాడు. కానీ ఆమె తిరిగి చూడలేదు; కోపంతో కళ్లెర్రగా ఉంది.
అవిబ్రువన్తీ కించిచ్చ రాజానం సాశ్రులోచనా అచిరాదేవ సమ్ప్రాప్తా కావ్యస్యోశనసో ఽన్తికమ్
ఆమె కన్నీటి కన్నులతో రాజును ఏమి చెప్పకుండానే, త్వరలోనే కావ్య ఉశనసుని వద్దకు చేరుకుంది.
సా తు దృష్ట్వైవ పితరమ్ అభివాద్యాగ్రతః స్థితా అనన్తరం యయాతిస్తు పూజయామాస భార్గవమ్
ఆమె తన తండ్రిని చూసి నమస్కరించి ముందుగా నిలిచింది. ఆ తరువాత యయాతి భార్గవుని సత్కరించాడు.