తేన దాసీసహస్రేణ సార్ధం శర్మిష్ఠయా తదా తమేవ దేశం సమ్ప్రాప్తా యథాకామం చచార సా
ఆమెతో పాటు వెయ్యి సేవకులు, శర్మిష్ఠ కూడా వచ్చారు. అందరూ కలిసి ఆ ప్రదేశానికి చేరుకుని, తమ ఇష్టం వచ్చినట్లు సంచరించారు.
తాభిః సఖీభిః సహితా సర్వాభిర్ముదితా భృశమ్ క్రీడన్త్యో ఽభిరతాః సర్వాః పిబన్త్యో మధు మాధవమ్
ఆమె స్నేహితులతో కలిసి, అందరూ ఆనందంగా ఆడుకుంటూ, వసంత ఋతువులో తియ్యని తేనెను తాగుతూ సంతోషించారు.
ఖాదన్త్యో వివిధాన్భక్ష్యాన్ ఫలాని వివిధాని చ పునశ్చ నాహుషో రాజా మృగలిప్సుర్యదృచ్ఛయా
వివిధ రకాల భక్ష్యాలు, అనేక రకాల పండ్లు తింటూ ఉండగా, ఆ సమయంలో మృగయ కోసం వచ్చిన నహుషుడు అక్కడికి యాదృచ్ఛికంగా వచ్చాడు.
తమేవ దేశం సమ్ప్రాప్తో జలలిప్సుః ప్రతర్షితః దదర్శ దేవయానీం చ శర్మిష్ఠాం తాశ్చ యోషితః
ఆ రాజు దాహంతో నీళ్లు కావాలనే కోరికతో అదే ప్రదేశానికి వచ్చి, దేవయానీ, శర్మిష్ఠ, ఆ మహిళలను చూశాడు.
పిబన్త్యో లలనాస్తాశ్చ దివ్యాభరణభూషితాః ఉపవిష్టాం చ దదృశే దేవయానీం శుచిస్మితామ్
ఆమెతో ఉన్న స్త్రీలు అందమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, తేనె తాగుతూ ఉండగా, దేవయానీ స్వచ్ఛమైన చిరునవ్వుతో కూర్చుని ఉండటం అతడు చూశాడు.
రూపేణాప్రతిమాం తాసాం స్త్రీణాం మధ్యే వరాఙ్గనామ్ శర్మిష్ఠయా సేవ్యమానాం పాదసంవాహనాదిభిః
ఆ స్త్రీల మధ్యలో, అందంలో ఎవ్వరూ సరితూగని, గొప్ప లక్షణాలు కలిగిన దేవయానీ, శర్మిష్ఠ ఆమెకు పాదసేవలు చేస్తూ సేవలో ఉండటం అతడు చూశాడు.
ద్వాభ్యాం కన్యాసహస్రాభ్యాం ద్వే కన్యే పరివారితే గోత్రే చ నామనీ చైవ ద్వయోః పృచ్ఛామ్యతో హ్య్ అహమ్
రెండు వేల యువతులతో పాటు, రెండు యువతులు నీ చుట్టూ ఉన్నారు. వీరి వంశం, పేర్లు ఏమిటో చెప్పమని అడుగుతున్నాను.
ఆఖ్యాస్యామ్యహమ్ ఆదత్స్వ వచనం మే నరాధిప శుకో నామాసురగురుః సుతాం జానీహి తస్య మామ్
నరాధిపా! నేను చెప్పేది విను. నేను అసురగురువు శుక్రుని కుమార్తెను అని తెలుసుకో.
ఇయం చ మే సఖీ దాసీ యత్రాహం తత్ర గామినీ దుహితా దానవేన్ద్రస్య శర్మిష్ఠా వృషపర్వణః
ఇది నా స్నేహితురాలు, సేవకురాలు. నేను ఎక్కడికి పోయినా, ఆమె కూడా నాతో వస్తుంది. ఈమె దానవాధిపతి వృషపర్వకు కుమార్తె అయిన శర్మిష్ఠ.
కథం తు తే సఖీ దాసీ కన్యేయం వరవర్ణినీ అసురేన్ద్రసుతా సుభూః పరం కౌతూహలం హి మే
అయితే, నీ స్నేహితురాలు అయిన ఈ అందమైన యువతి, అసురేంద్రుని కుమార్తె అయినా, ఎలా సేవకురాలిగా ఉంది? నాకు చాలా ఆశ్చర్యంగా ఉంది.
సర్వమేవ నరవ్యాఘ్ర విధానమనువర్తతే విధినా విహితం జ్ఞాత్వా మా విచిత్రం మనః కృథాః
ఓ నరసింహా! ప్రపంచంలో అన్నీ విధి ప్రకారం జరుగుతాయి. ఇది విధి నిర్ణయమని తెలుసుకుని, నీ మనసులో ఆశ్చర్యం పెట్టుకోకు.
రాజవద్రూపవేషౌ తే బ్రాహ్మీం వాచం బిభర్షి చ కింనామా త్వం కుతశ్చాసి కస్య పుత్రశ్చ శంస మే
నీ రూపం, వేషధారణ రాజులా ఉంది. కానీ మాటలు బ్రాహ్మణునివి. నీ పేరు ఏమిటి? ఎక్కడి వాడివి? ఎవరి కుమారుడివో చెప్పు.
బ్రహ్మచర్యేణ వేదో మే కృత్స్నః శ్రుతిపథం గతః రాజాహం రాజపుత్రశ్చ యయాతిరితి విశ్రుతః
బ్రహ్మచర్యంతో నేను అన్ని వేదాలను నేర్చుకున్నాను. నేను రాజు, రాజపుత్రుడిని, యయాతి అని పేరు ప్రసిద్ధి.
కేన చార్థేన నృపతే హ్య్ ఏనం దేశం సమాగతః జిఘృక్షుర్వారి యత్కించిద్ అథవా మృగలిప్సయా
ఓ రాజా! ఏ కారణంతో ఈ ప్రాంతానికి వచ్చావు? నీళ్లు తాగాలనిపించిందా, లేక మృగయ కోసమా?
మృగలిప్సురహం భద్రే పానీయార్థమ్ ఇహాగతః బహుధాప్యనుయుక్తో ఽస్మి త్వమ్ అనుజ్ఞాతుమర్హసి
మృగయ కోరికతోనే, నీళ్లు తాగడానికి ఇక్కడికి వచ్చాను, ఓ సౌమ్యా! నువ్వు ఎన్నో విధాలుగా అడిగినా, నాకు అనుమతి ఇవ్వాలి.
ద్వాభ్యాం కన్యాసహస్రాభ్యాం దాస్యా శర్మిష్ఠయా సహ త్వదధీనాస్మి భద్రం తే సఖే భర్తా చ మే భవ
రెండు వేల యువతులతో, శర్మిష్ఠ అనే సేవకురాలితో నేను నీ ఆధీనంలో ఉన్నాను. నీకు శుభం కలగాలి స్నేహితా, నా భర్తవు కావాలి.
విద్ధ్యౌశనసి భద్రం తే న త్వదర్హో ఽస్మి భామిని అవివాహ్యాః స్మ రాజానో దేవయాని పితుస్తవ
ఓ మంగళకరమైనవాడా, నీ తండ్రి రాజులకు పెళ్లి చేయడు దేవయాని. అందుకే నేను నీకు తగినవాడిని కాను, అందాల దేవత.
సంసృష్టం బ్రహ్మణా క్షత్రం క్షత్రం బ్రహ్మణి సంశ్రితమ్ ఋషిశ్చ ఋషిపుత్రశ్చ నాహుషాద్య భజస్వ మామ్
బ్రహ్మదేవుడు క్షత్రియులను, బ్రాహ్మణులను కలిపాడు. క్షత్రియుడు బ్రాహ్మణునిలో, బ్రాహ్మణుడు క్షత్రియునిలో స్థిరంగా ఉన్నారు. నాహుషుని కుమారుడా, ముని లేదా మునిపుత్రుడు అయిన నేను నీకు తగినవాడిని కాను.
ఏకదేహోద్భవా వర్ణాశ్ చత్వారో ఽపి వరాననే పృథగ్ధర్మాః పృథక్ఛౌచాస్ తేషాం వై బ్రాహ్మణో వరః
ఓ అందమైన ముఖం కలదేవయాని, నాలుగు వర్ణాలూ ఒకే శరీరంలో పుట్టాయి. వాటికి వేర్వేరు కర్తవ్యాలు, వేర్వేరు పవిత్రతలు ఉన్నాయి. వాటిలో బ్రాహ్మణుడు శ్రేష్ఠుడు.
పాణిగ్రహో నాహుషాయం న పుంభిః సేవితః పురా త్వం పాణిమగ్రహీదగ్రే వృణోమి త్వామహం తతః
నాహుషుని కుమారుడు చేతిలో చేయి పట్టడం మునుపు ఎవరూ చేయలేదు. నీవే ముందుగా నా చేయి పట్టావు. అందుకే నేను నిన్ను ఎంచుకున్నాను.
కథం తు మే మనస్విన్యాః పాణిమన్యః పుమాన్స్పృశేత్ గృహీతమృషిపుత్రేణ స్వయం వాప్యృషిణా త్వయా
ధైర్యంగా ఉండే ఒక స్త్రీ చేయి మునిపుత్రుడు లేదా ముని లేదా నీవు పట్టినప్పుడు, ఇంకొకడు ఆ చేయిని ఎలా తాకగలడు?
క్రుద్ధాదాశీవిషాత్ సర్పాజ్ జ్వలనాత్సర్వతోముఖాత్ దురాధర్షతరో విప్రః పురుషేణ విజానతా
కోపంతో ఉన్న బ్రాహ్మణుడు, విషసర్పం కన్నా, అన్ని వైపులా మంటలతో ఉన్న అగ్నికన్నా, తెలివైన మనిషికి మరింత భయంకరుడు.
కథమాశీవిషాత్ సర్పాజ్ జ్వలనాత్ సర్వతోముఖాత్ దురాధర్షతరో విప్ర ఇత్యాత్థ పురుషర్షభ
ఓ మానవ శ్రేష్ఠా, విషసర్పం కన్నా, అన్ని వైపులా మంటలతో ఉన్న అగ్నికన్నా బ్రాహ్మణుడు ఎలా అధికంగా భయంకరుడవుతాడని నీవు అడుగుతున్నావు.
దశేదాశీవిషస్త్వేకం శస్త్రేణైకశ్చ వధ్యతే హన్తి విప్రః సరాష్ట్రాణి పురాణ్యపి హి కోపితః
విషసర్పం ఒక్కరిని మాత్రమే కరిస్తుంది. ఆయుధం ఒక్కరిని మాత్రమే చంపుతుంది. కానీ కోపించిన బ్రాహ్మణుడు పాత రాజ్యాలనైనా నాశనం చేయగలడు.
దురాధర్షతరో విప్రస్ తస్మాద్భీరు మతో మమ అతో ఽదత్తాం చ పిత్రా త్వాం భద్రే న వివహామ్యహమ్
అందుకే బ్రాహ్మణుడు మరింత భయంకరుడని నేను భావిస్తున్నాను, ఓ భయపడే వాడా. అందుకే నీ తండ్రి నిన్ను నాకు ఇవ్వలేదు. అందువల్ల నేను నిన్ను పెళ్లి చేసుకోను.
దత్తాం వహస్వ పిత్రా మాం త్వం హి రాజన్వృతో మయా అయాచతో భయం నాస్తి దత్తాం చ ప్రతిగృహ్ణతః
నీ తండ్రి నన్ను నీకు ఇచ్చాడు. రాజా, నేను నిన్ను ఎంచుకున్నాను. ఇచ్చిన అమ్మాయిని తీసుకునే వారికి, ఆమెలోకే భయం ఉండదు.
త్వరితం దేవయాన్యాథ ప్రేషితా పితురాత్మనః సర్వం నివేదయామాస ధాత్రీ తస్మై యథాతథమ్
దేవయాని చెప్పిన వెంటనే, ఆమె దాయడు త్వరగా వెళ్లి, జరిగినదంతా ఆమె తండ్రికి యథాతథంగా వివరించింది.
శ్రుత్వైవ చ స రాజానం దర్శయామాస భార్గవః దృష్ట్వైవమ్ ఆగతం విప్రం యయాతిః పృథివీపతిః
అది విన్న భార్గవుడు రాజును చూపించాడు. అప్పుడు యయాతి, భూమిపతి, వచ్చిన బ్రాహ్మణుని చూశాడు.
వవన్దే బ్రాహ్మణం కావ్యం ప్రాఞ్జలిః ప్రణతః స్థితః తం చాప్యభ్యవదత్కావ్యః సామ్నా పరమవల్గునా
యయాతి చేతులు జోడించి, వంగి నిలబడి కావ్య బ్రాహ్మణునికి నమస్కరించాడు. కావ్యుడు మృదువుగా, మధురంగా అతనితో మాట్లాడాడు.
రాజాయం నాహుషస్తాత దుర్గమే పాణిమగ్రహీత్ నమస్తే దేహి మామస్మై లోకే నాన్యం పతిం వృణే
ఈ రాజు, నాహుషుని కుమారుడు, కష్ట సమయంలో నా కుమార్తె చేయి పట్టాడు. తండ్రి, నీకు నమస్కారం. నన్ను అతనికి ఇవ్వు. లోకంలో నేను వేరే వాడిని భర్తగా కోరను.