దైత్యుల సేనలు యుద్ధంలో చిద్రంగా, భయంతో, వారి తేజస్సు మసకబారినట్లుగా, రెక్కలు కోసిన పర్వతాలు పడిపోతున్నట్లుగా విరిగిపోయాయి. అప్పుడు దైత్యుల అధిపతి, రాత్రి సముద్రంలా ముదురు చీకటిలో మునిగిపోయాడు; దేవతలను సంహరించేవాడు కూడా చీకటిలో నిగ్రహించబడ్డాడని అనిపించింది. అప్పుడు మాయా, ఔర్వ అగ్నితో తయారైన గొప్ప మాయను సృష్టించాడు; అది యుగాంతంలో కనిపించే అగ్నిలా, తమస్సుతో కూడిన, భయంకరమైన మాయ. ఆ మాయ, మాయా చేత తయారైనది, దేవతలను కాల్చింది. దైత్యులు, సూర్యుని రూపాలు ధరించి, యుద్ధంలో వెంటనే పైకి లేచారు. దేవతలు, ఔర్వ మాయ వల్ల బాధపడుతూ, కాలిపోతూ, చల్లదనాన్ని, నీటిని ప్రసాదించే చంద్రలోకాన్ని ఆశ్రయించారు. ఔర్వ అగ్నిలో కాలిపోతూ, మూర్ఖతలో మునిగి, శరణు కోరుతూ, దేవతలు వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన దేవేంద్రునికి ప్రార్థించారు. దైత్యులు దేవతల సేనను నాశనం చేస్తూ, మాయలో ముంచుతూ ఉండగా, దేవతాధిపతి ప్రేరణతో వరుణుడు ఇలా చెప్పాడు: ‘‘ఒకప్పుడు, ఇంద్రా, బ్రహ్మర్షుల వంశంలో జన్మించిన ఔర్వ మహర్షి, బ్రహ్మా సమానమైన గుణాలతో, దివ్యమైన తపస్సు చేశాడు, భయంకరమైన తేజస్సుతో మెరిపించాడు.’’ అతను సూర్యుడిలా తపస్సు చేస్తుండగా, దేవర్షులు, ఇతర ఋషులు అతని వద్దకు వచ్చారు. హిరణ్యకశిపు, దానవుల అధిపతి, ఆ మహాతేజస్వి ఔర్వ మహర్షిని ఆశ్రయించి, తన కోరికను వ్యక్తం చేశాడు. బ్రహ్మర్షులు ధర్మబద్ధంగా ఇలా చెప్పారు: ‘‘ఓ మహర్షీ, మునుల వంశాల్లో ఈ వంశము మూలంలోనే నశించిపోయింది. నీవే ఒక్కరే మిగిలి ఉన్నావు; నీ వంశంలో మరొకరు లేరు. చిన్నప్పటి నుండే బ్రహ్మచర్య వ్రతాన్ని స్వీకరించి, కష్టంలో నీవే కొనసాగుతున్నావు.’’ ‘‘శుద్ధాత్ములైన మునులలో, అనేక వంశాలు ఉన్నాయి; కానీ వారి శరీరాలు వంశ సంతానాన్ని కలిగి లేవు. ఇలా, మూలంలోనే సంతానము నశించిపోయింది; కానీ నీవు, తపస్సులో ప్రథముడు, ప్రజాపతిలా ప్రకాశిస్తూ, మిగిలి ఉన్నావు.’’ ‘‘అందుకే, నీ వంశానికి నీవు మేలు చేయాలి; నీ తపస్సు ద్వారా, నీవే నీకు రెండవ శరీరాన్ని సృష్టించు.’’ ఇలా మునుల మాటలను విన్న ఔర్వ మహర్షి, హృదయంలో బాధతో, ఆ మునుల సమూహాన్ని తప్పుబడుతూ ఇలా అన్నాడు: ‘‘ఈ శాశ్వత ఆచారం మునులలో స్థాపించబడింది—ఋషుల మార్గాన్ని అనుసరించడం, అడవిలో వేరుళ్లు, ఫలాలు తినడం.’’ ‘‘బ్రహ్మ నుండి జన్మించిన బ్రాహ్మణుడు, ఆత్మను గ్రహించినవాడు, బ్రహ్మచర్యాన్ని బాగా పాటిస్తే, బ్రహ్ముడి మనసును కూడా కదిలించగలడు.’’ ‘‘గృహస్థాశ్రమంలో మూడు మార్గాలు ఉన్నాయి; కానీ మేము వనంలో నివసించేవాళ్ళకు తపస్సు జీవితం ఉత్తమం.’’ ‘‘నీటిని తినేవాళ్లు, గాలిని తినేవాళ్లు, దంతాలతో తినేవాళ్లు, రాళ్లతో నూరేవాళ్లు, ఐదు రకాల వేడిని భరించే వాళ్లు—ఇవాళ్లు తపస్సులో నిశ్చయంగా ఉండి, బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటిస్తూ, పరమ స్థితిని కోరుతారు.’’ ‘‘బ్రహ్మచర్యం వల్లే బ్రాహ్మణుని బ్రాహ్మణత్వం స్థాపించబడుతుంది; బ్రహ్మచర్యాన్ని తెలిసినవారు ఇతర లోకాల్లో ఇలా ప్రకటిస్తారు.’’ ‘‘బ్రహ్మచర్యంలో సత్యం ఉంది, తపస్సు ఉంది; బ్రహ్మచర్యంలో నిలిచిన బ్రాహ్మణులు స్వర్గంలో నివసిస్తారు.’’ ‘‘యోగం లేకపోతే సాధన లేదు, సాధన లేకపోతే కీర్తి లేదు; ఈ లోకంలో కీర్తికి మూలం బ్రహ్మచర్యం కన్నా గొప్పది లేదు, తపస్సు కూడా దీనికన్నా అధికం కాదు.’’ ‘‘ఇంద్రియ సమూహాన్ని, పంచభూతాలను నియంత్రించి, బ్రహ్మచర్యంలో స్థిరంగా ఉండే వాడు—ఆ తపస్సు కన్నా గొప్ప తపస్సు ఏముంటుంది?’’ ‘‘జడ జటలు ధరించడం, సంయోగం లేకుండా వ్రతాలు చేయడం, బ్రహ్మచర్యం లేకుండా ప్రవర్తించడం—ఈ మూడు మోసంగా భావించబడతాయి.’’ ‘‘భార్యలు, సంయోగం, భావాల కలత—ఇవి ఎక్కడ? బ్రహ్ముడు తన మనసుతో మానస సంతానాన్ని సృష్టించలేదు?’’ ‘‘మీరు మీ ఆత్మను తెలుసుకున్నవారు, తపస్సు శక్తి కలిగి ఉంటే, ప్రజాపతి కార్యంతో మానస సంతానాన్ని సృష్టించండి.’’ ‘‘మనసుతో సృష్టించిన గర్భాన్ని తపస్సు వ్రతులు పాటించే వారు స్థాపించాలి; వ్రతాల ద్వారా విముక్తులైన తపస్సులో, సంయోగం లేదా బీజం ఉండదు.’’ ‘‘మీరు ధైర్యంగా, ధర్మాన్ని, ప్రయోజనాన్ని విడిచిపెట్టి చెప్పినది, మంచివారు చెప్పినప్పటికీ, నాకు చెడ్డవారు చెప్పినట్లుగా అనిపిస్తోంది.’’ ‘‘ఈ శరీరాన్ని, మనస్సు పదార్థంతో, లోపల తేజస్సుతో, నేను సంయోగం లేకుండా నా శరీరం నుండే కుమారుడిని సృష్టిస్తాను.’’ ‘‘ఇలా, నా స్వయం ద్వారా రెండవ స్వయం జన్మించగలడు; అది ప్రాణులను కాల్చాలనుకుంటున్నట్లుగా ఉంటుంది.’’ ‘‘తపస్సులో నిమగ్నమై, తన తొడను పవిత్ర అగ్నిలో ఉంచాడు; ఒక్క గడ్డి తాడుతో, తన తొడను అగ్నికుండగా నూరి కుమారుడి జన్మను కోరాడు.’’ ‘‘అతని తొడను చీల్చి, ఒక్కసారిగా, ఆత్మజ్యోతితో, ఇంధనం లేకుండా, ప్రపంచాన్ని కాల్చాలనుకున్న కుమారుడు, అగ్ని, జన్మించాడు.’’ ‘‘ఉర్వశీ తొడను చీల్చి, భయంకరమైన అగ్ని, ఔర్వ, ముగింపు దాత, మూడు లోకాల్ని కాల్చాలనుకున్నట్లు జన్మించాడు.’’ ‘‘జన్మించగానే, ఆకలితో కృశమైన స్వరంలో తన తండ్రితో ఇలా అన్నాడు: ‘తండ్రి, ఆకలి నన్ను బాధిస్తోంది; ప్రపంచాన్ని తినేందుకు నన్ను విడిచిపెట్టండి.’’’ ‘‘అతడు, జ్వాలలు ఆకాశాన్ని తాకుతూ, పది దిశల్లో మండుతూ, అన్ని ప్రాణులను కాల్చుతూ, భయంకరమైన అగ్నిగా పెరిగిపోయాడు.’’ ‘‘అప్పుడు బ్రహ్మా, ఔర్వ మహర్షిని గౌరవిస్తూ, ఇలా అన్నాడు: ‘నీ కుమారుడిని నియంత్రించు, లోకానికి కరుణ చూపు.’’’ ‘‘నీ కుమారుడికి, ఓ మహర్షీ, నేను మంచి నివాసాన్ని కల్పిస్తాను. ఇది సత్యం, ఓ కుమారా, శ్రేష్ఠమైన వాక్యాలను విను.’’ ‘‘నాకు అదృష్టం, అనుగ్రహం కలిసింది; ఎందుకంటే ఈ రోజు ప్రభువైన బ్రహ్మా నా కుమారుని కోసం ఈ జ్ఞానం ప్రసాదించాడు, నిజంగా ఇది అత్యున్నత కృప.