అప్పుడు అగ్రగణ్యులు అయిన దైత్యులు, పర్వత శిఖరాలు, రాళ్లు, అద్భుతమైన ఇనుప ముద్గరాలు, చక్రాలతో తమ సైన్యాన్ని ఉల్లాసపరిచారు. యుద్ధోన్మాదంతో మత్తులో మునిగిపోయిన ఆ దైత్య సైన్యం, దేవతలను ఎదుర్కొంటూ, గంభీరమైన మేఘమండలంలా నిలిచింది. వేలాది దైత్యులతో కూడిన ఆ అద్భుతమైన బలగం, గాలి, అగ్ని, పర్వతాలు, మేఘాలు, నీటిలా ఘనంగా, యుద్ధ ప్రవాహంలో ఉప్పొంగుతూ, యుద్ధ తపస్సుతో ఉన్మాదంగా కనిపించింది. ఓ సూర్యుని కుమారా! దైత్య సైన్య విస్తారాన్ని నీవు వినావు. ఇప్పుడు వైష్ణవ దేవతా సైన్య విస్తారాన్ని విను. ఆ సమయంలో ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, మహాబలశాలులైన అశ్వినీదేవతలు తమ తమ సేనలతో, పరిచారకులతో, క్రమంగా సిద్ధమయ్యారు. జగత్పతిగా, సమస్త దేవతలకు నాయకుడైన పురుహూతుడు, సహస్రనేత్రుడు, దివ్య గజంపై ముందువైపు ఉన్నాడు. ఆయన మధ్యలో ఉన్న రథం, పక్షులలో శ్రేష్ఠమైన హంసలతో యుక్తమై, బంగారు వజ్రాలతో అలంకరించబడిన చక్రాలు, పాదాలతో అందంగా మెరిసింది. ఆయనను అనుసరిస్తూ వేలాది దేవతా గణాలు, గంధర్వులు, యక్షులు, ప్రకాశవంతమైన మంత్రులతో, బ్రహ్మర్షులచే స్తుతించబడుతూ వెళ్ళారు. మేఘాలు, ఇంద్రాయుధ గర్జనతో కూడిన మెరుపుల మోతతో కూడి, ఆయన చుట్టూ పర్వతాలు స్వేచ్ఛగా సంచరిస్తున్నట్లుగా కనిపించారు. యమునందినిపై ఆ మహాత్ముడు ప్రపంచమంతటా సంచరించాడు; యజ్ఞాలలో బ్రాహ్మణులు ముందుగా నిలబడి, ఆయనను స్తుతించారు. స్వర్గంలో ఇంద్రుడు తన అనుచరులతో ముందుకెళ్లగా, దివ్య మద్దెలు మోగగా, వందలాది సుందర అప్సరసలు నృత్యం చేశారు. సర్పధ్వజాన్ని ధరించిన సూర్యుడిలా, వెయ్యి గుర్రాలతో అనుసంధానమై, మనస్సు, గాలి వేగంతో ఆయన రథం ప్రయాణించింది. ఆ రథాన్ని మాతలీ పూర్తిగా కప్పివేయగా, అది సూర్యుడి ప్రకాశంతో ఆవరించిన మెరుపులా, మెరుమహానగరంలా మెరిసింది. యముడు, దండాన్ని పైకి ఎత్తి, కాలబద్ధమైన గదను ధరించి, దేవతా గణాలలో నిలబడి, గర్జనతో దైత్యులను భయపెట్టాడు. నాలుగు సముద్రాలతో కూడి, సర్పాలను తుడుచుకుంటూ, శంఖముత్తలు, ముత్యాల కంకణాలతో అలంకరించబడి, నీటి రూపాన్ని ధరించాడు. కాలపాశాలను ఊపుతూ, చంద్రుడిలాంటి గుర్రాలతో, గాలి వేగంతో, నీటి రూపంలో, అనేక వినోదక్రియలు ప్రదర్శించాడు. తెల్లని వస్త్రాలు, ముత్యాల్లా మెరుస్తున్న కంకణాలతో, మణిలా నలుపు వర్ణంతో, ఆ మహాత్ముడు దేవతల భారాన్ని మోశాడు. వరుణుడు పాశాన్ని పట్టుకుని, దేవతాసేన మధ్యలో, యుద్ధ సరిహద్దును కోరుతూ, అలలు ఒడ్డును దాటి వచ్చిన సముద్రంలా నిలిచాడు. యక్ష, రాక్షస, గుహ్యక గణాల సేనలతో కూడి, నిధిపతి, శక్తిశాలి, శంఖ, పద్మాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు. రాజాధిరాజుడు, ఘనతతో, గదను చేతబట్టి, పుష్పక విమానంలో రథసారథిగా వెలిగాడు. యుద్ధానికి ఉత్సాహంతో నరవాహనంపై ఆ రాజాధిరాజుడు మెరిసాడు; వృషభంపై యుద్ధరంగంలో, శివుడు ప్రత్యక్షమైనట్లు కనిపించాడు. తూర్పు వైపున ఇంద్రుడు, దక్షిణాన పితృరాజు, పడమర వైపు వరుణుడు, ఉత్తరాన నరవాహనుడు నిలిచారు. నాలుగు దిక్కులలో, ఆ దేవతా సేనను కాపాడుతూ, లోకపాలులు తమ తమ దిశలను కాపాడారు. సూర్యుడు, ఏడు గుర్రాలతో నడిచే రథంపై, ఆగధాటిగా ప్రయాణిస్తూ, ప్రకాశవంతంగా కాంతులు చిమ్మాడు. తన చక్రం ఉదయాస్తమయాలను సూచిస్తూ, మేరు పర్వతాన్ని, స్వర్గద్వారాన్ని చుట్టి, అక్షయ లోకాన్ని దహించాడు. వెయ్యి కిరణాలతో, మహోత్కట తేజంతో, సూర్యుడు, దినపతి, ద్వాదశాత్మకంగా లోకాలలో సంచరించాడు. సోముడు, తెల్ల గుర్రంపై, చల్లని కిరణాలతో కూడిన రథంలో, హిమవంతుని జలాలతో నిండిన కాంతితో, జగత్తును ఆనందింపజేశాడు. ద్విజాతులాధిపతిగా, మృదువైన కిరణాలతో, నక్షత్ర గణాలను అనుసరిస్తూ, శశాంకచ్ఛాయతో, రాత్రి చీకటిని తొలగించాడు. ఆకాశంలోని నక్షత్రాధిపతిగా, రసదాతగా, అనేక ఔషధాల అధిపతిగా, అమృత నిలయంగా వెలిగాడు. దైత్యులు, మంచుతో ఆయుధమై, మృదువైన, సత్యమయమైన లోకంలోని మొదటి భాగంలో స్థిరంగా, రథంపై కూర్చున్న సోముని చూశారు. ప్రాణశక్తిగా, మానవుల్లో ఐదు రూపాలుగా విభజించబడి, ఏడు ధాతువుల్లో, మూడు లోకాలలో సంచరించాడు. అగ్నిని సృష్టించేదిగా, సమస్తమునకీ మూలంగా, ఏడురాగాల్లో నివసిస్తూ, పదాలతో ఎల్లప్పుడూ స్తుతింపబడే వాడుగా ఆయనను పిలుస్తారు. పరమాత్ముడిగా, నిరాకారుడిగా, ఆకాశంలో సంచరించేవాడిగా, శబ్దానికి అనుసంధానమై, వేగంగా కదిలేవాడిగా ఆయనను పిలుస్తారు. అతడే వాయువు, సమస్త ప్రాణుల ప్రాణశక్తిగా, తన స్వతంత్రమైన తేజంతో ఉద్భవించి, దైత్యులను మేఘాలపై అలజడి చేస్తూ వీచాడు. మరుత్గణాలు, దివ్య గంధర్వులు, విద్యాధర గణాలు, మెరిసే ఖడ్గాలతో, చర్మాన్ని విడిచిన పాముల్లా ఆడుకున్నారు. నాగాధిపతులు, ఘోరమైన విషాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తూ, దేవతల మధ్య ఆకాశంలో విహరించారు. పర్వతాలు, శిలాశిఖరాలు, వందలాది చెట్లతో దేవతా గణాలు, దైత్య సైన్యాన్ని ఛేదించడానికై సమీపించారు. ఆ దేవుడు హృషీకేశుడు, పద్మనాభుడు, త్రివిక్రముడు, జగత్పతి, కాలాంతంలో మార్గం చీకటిగా మారే వాడు. సమస్త యోనుల మూలస్తంభుడు, మధుసూదనుడు, హవిర్భుక్తుడు, యజ్ఞస్థితుడు; భూమి, జలము, ఆకాశం, భూతముల సారమైన వాడు; నీలవర్ణుడు, శాంతిదాయకుడు, శత్రునాశకుడు. అమరులలో శత్రునాశకుడు, చక్రగదాధారి, సర్పాల మధ్య నుంచి సూర్యుని లాగెత్తుతూ, పరమ తేజస్సుతో ప్రకాశించాడు.