కృత యుగం మొదలు మరియూ ఇతర యుగాల్లో, ఆ కాలంలో జనులు అనుభవానికి అనుకూలమైన శరీరాలతో జన్మిస్తారు. కృత యుగం కొనసాగుతూ, కాలి యుగంలో క్రమంగా క్షీణత వస్తుంది. మనస్సులో ఆలోచన వల్ల విరక్తి కలుగుతుంది, ఆ సమానత్వం స్థితి ద్వారా ఆత్మజ్ఞానం కలుగుతుంది; ఆ ఆత్మజ్ఞానం వల్ల ధర్మం ఉత్పన్నమవుతుంది. కాలి యుగం ముగిసిన తర్వాత, మిగిలిన వారు మళ్ళీ పూర్వంలాగా జన్మిస్తారు. తద్వారా, వచ్చే యుగం ప్రభావంతో కృత యుగం తిరిగి వస్తుంది. ఈ మన్వంతరాల్లో జరిగిన, జరగబోయే అన్ని విషయాలు, యుగాల యొక్క ముఖ్య లక్షణాలను నేను సంక్షిప్తంగా వివరించాను. వివరంగా, క్రమంగా, స్వయంభువుని నమస్కరించి, యుగచక్రం మళ్ళీ ప్రారంభమైనప్పుడు కృత యుగం తిరిగి వస్తుంది. కాలి యుగాంతంలో జన్మించిన వారు కూడా కృత యుగానికి చెందినవారే. అలాగే, సంపూర్ణమైన జీవులు ఇక్కడ కనిపించకుండా సంచరిస్తారు. ఏడు ఋషులు, అక్కడ స్థిరమైన బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు—ఇవన్నీ విత్తనార్థం గుర్తించబడి, కృత యుగ జీవులతో కలిసి భేదం లేకుండా ఉంటారు. వారి మధ్య, ఈ ఏడు ఋషులు ప్రజలకు ధర్మాన్ని వివరించుతారు. వేద మరియు ఆచారాల ప్రకారం, వర్ణాశ్రమ ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, యుక్తమైన కర్మలు నిర్వహించబడినప్పుడు, కృత యుగం ఇక్కడ స్థాపించబడుతుంది. ఏడు ఋషులు చూపిన విధంగా వేదధర్మాన్ని పాటించే వారు, కృత యుగంలో ధర్మ స్థాపన కోసం ఇక్కడ నిలిచి ఉంటారు. ప్రతి మన్వంతరంలో, ఋషులు మిగిలి ఉంటారు; పాత గడ్డి అగ్ని ద్వారా కాలిపోయిన తర్వాత కొత్త గడ్డి మొలచినట్లు, యుగాలు కూడా మారుతూ ఉంటాయి. అడవుల్లో మొదటి వర్షం పడినప్పుడు, వేర్ల వద్ద కొత్త మొక్కలు మొలచినట్లు, యుగాల పరంపర కూడా అంతే. ఒక మన్వంతర అంతం వరకు, ఆనందం, ఆయుషు, బలం, అందం, ధర్మం, సంపద, కామం నిరంతరంగా ఉంటాయి. ప్రతి యుగంలో, ఇవి మూడు భాగాల మేర తగ్గుతూ, క్రమంగా మారుతూ ఉంటాయి. ఈ చక్రాన్ని నేను మీకు వివరించాను, ఓ ద్విజులారా. ఈ నాలుగు యుగాల వ్యవస్థ ఇదే; ప్రతి కల్పంలో, నాలుగు యుగాలు కలిపి కలిపి, యుగాల సంఖ్య డబ్బతొమ్మిది (71) గా ఉంటుంది. ఇవి క్రమంగా సాగుతూ, మన్వంతరంగా పిలవబడతాయి. యుగాల్లో, ఏదైనా కాలంలో జరిగే సంఘటనలు, అదే విధంగా ఇతర చక్రాల్లో కూడా తిరిగి జరుగుతాయి; ప్రతి సృష్టిలో, భేదాలు ఏర్పడినట్లే. ఇక్కడి పద్నాలుగు మన్వంతరాల్లో, అసురులు, యాతుధానులు, పిశాచులు, యక్ష-రాక్షసులు ఉంటారు. ప్రతి యుగంలో, సరైన సమయంలో, ఈ జీవులు జన్మిస్తారు. కల్పానుసారం, యుగాల లక్షణాలతో, వారు కూడా అదే లక్షణాలను కలిగి ఉంటారు. యుగాల లక్షణాలను క్రమంగా వివరించాను. మన్వంతరాల మార్పులు చాలా కాలం పాటు ఉంటాయి; యుగ స్వభావం వల్ల, భూతజాతి ఒక క్షణం కూడా స్థిరంగా ఉండదు, ఎప్పుడూ మారుతూ, క్షీణత, వృద్ధితో మారిపోతుంది. యుగాల లక్షణాలు మీకు క్రమంగా వివరించబడ్డాయి; ఇప్పుడు నేను ఈ కల్పంలో ప్రకటించబోయే మన్వంతరాలు కూడా అలాగే. ప్రతి కల్పంలో పద్నాలుగు మన్వంతరాలు ఉంటాయి; గత, భవిష్యత్ మన్వంతరాలు కూడా ఇక్కడి మన్వంతరాల్లో ఉన్నాయి. ప్రతి యుగంలో, జీవుల ఉనికి, వారి జననం, ఆయుషు—ఇవి నేను వివరంగా, క్రమంగా చెప్పబోతున్నాను. జీవులు యుగ కాలం వరకు, లేదా రెండు భాగాలు తక్కువగా జీవిస్తారు; పద్నాలుగు మన్వంతరాల్లో, ఇక్కడ అంతే. మనుషులు, జంతువులు, పక్షులు, స్థావర జీవుల ఆయుషు పూర్తిగా యుగ ధర్మం ప్రకారం నిర్ణయించబడుతుంది. అలాగే, యుగ ధర్మం వల్ల, అన్ని విధాలుగా ఆయుషు తగ్గింది; కాలి యుగంలో జీవుల స్థితిని, వారి ఆయుషును పరిశీలించండి. కాలి యుగంలో, మనుషుల అత్యధిక ఆయుషు నూరు సంవత్సరాలు అని చెప్పబడింది. దేవతలు, అసురులు, మనుషులు, యక్షులు, గంధర్వులు, రాక్షసులు— కృత యుగంలో, వారి అభివృద్ధి శిఖరానికి వచ్చినప్పుడు, ఎనిమిది దివ్య జాతుల పరిమాణం తొంభై ఆరు అంగుళాలు. తొమ్మిది అంగుళాల పరిమాణంతో, ఎనిమిది దివ్యులు ఉత్పన్నమయ్యారు; ఇది వారి సహజ పరిమాణం, అధిక పరిమాణాన్ని పొందేవారికి. ఇప్పుడు ఉన్న మనుషులు, యుగ సంధుల్లో, దేవతలు, అసురుల పరిమాణాన్ని కలిగి ఉంటారు; ఇది క్రమంగా ఏడు సార్లు ఏడు అంగుళాలు. కాలి యుగంలో, పాదాల నుండి తల వరకు పరిమాణం తొంభై నాలుగు అంగుళాలు అని చెప్పబడింది. చేతులు మోకాల వరకు చేరేలా, ఈ రూపాన్ని దేవతలు, గోవులు, ఏనుగులు, గేదెలు, స్థావర జీవుల్లో కూడా గౌరవిస్తారు. ఈ పరిమాణం ద్వారా, ప్రతి యుగంలో పెరుగుదల, తగ్గుదల తెలుసుకోవాలి; ఆకకుడ అనే జంతువు, దాని ఎత్తు డబ్బయారు అంగుళాలు. ఏనుగులు నూరి ఎనిమిది అంగుళాలు ఎత్తు; వారికి వెయ్యి అంగుళాలు, అదనంగా నలభై రెండు అంగుళాలు కూడా ఉంటుంది. చెట్లు అత్యధికంగా నూరి యాభై అంగుళాలు ఎత్తు; మనిషి శరీర నిర్మాణం ఇలా ఉంటుంది. దేవతల్లో కనిపించే లక్షణం, వారి వంశంలో కనిపిస్తుంది; దేవత శరీరం అసాధారణ బుద్ధితో కూడి ఉంటుంది. అలాగే, మనిషి శరీరం అటువంటి ఉత్తమతను కలిగి ఉండదు; దేవత లేదా మానవ లక్షణాలు కలిగి ఉన్నవారు అంతా ఇందులో ఉండిపోతారు. జంతువులు, పక్షులు, స్థావర జీవుల్లో, గోవులు, మేకలు, గుర్రాలు, ఏనుగులు, పక్షులు, జింకలు గుర్తించాలి. ఇవన్నీ యజ్ఞాల్లో ఉపయోగించబడతాయి, ఇక్కడ బలి కోసం అనుకూలంగా ఉంటాయి; క్రమంగా, జంతువుల రూపాలను దేవతలు ఆనందంగా అనుభవిస్తారు. ఈ స్థావర, చర జీవుల రూపాలు, సరైన పరిమాణాలు ప్రకారం, వారు ఆ హర్షదాయక అనుభవాల్లో ఆనందాన్ని పొందారు.