తారకుడు సంహరించబడిన వార్త విని, ప్రమథగణులు ఆనందంతో కళ్లు, దేహాలు మెరుస్తూ, మేఘాలు మ్రోగినట్లుగా గర్జించారు. వారి కన్నులు సూర్యుడు, అగ్ని వంటి తేజస్సుతో ప్రకాశించాయి. ఆ సమయంలో, మిత్రుని మాటలు విని, బంగారు హారంతో అలంకరించబడిన మాయా, యుద్ధభూమిలో, నల్లని కాజలంతో కూడిన పర్వతంలా కనిపించే, కొత్త చంద్రమండలంతో అలంకృతమైన కిరీటాన్ని ధరించిన విద్యున్మాలిని యద్దకు ఇలా పలికాడు: ‘‘ఓ విద్యున్మాలీ! ఇప్పుడు మనం నిర్లక్ష్యంగా ఉండే సమయం కాదు. ధైర్యంతో ఈ నగరాన్ని అపాయాల నుంచి రక్షిస్తాను.’’ దీంతో, కోపంతో మండిపడిన విద్యున్మాలి, త్రిపురాధిపతి మాయా, మహాసురులతో కలిసి, గణాధిపతులను బలంగా ఎదురించారు. వారు ఎక్కడికి వెళ్ళినా, ప్రమథగణుల దాడులతో నగరాలు ఖాళీ అయ్యాయి. ఆ సమయంలో, యముడు, వరుణుడు వాయిద్యాల ధ్వని, పణవాలు, డిండిమాలు మోగుతుండగా, సింహగర్జనలతో చప్పట్లు కొడుతూ, దేవతలు భవుని ఆరాధిస్తూ యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు. శక్తిమంతమైన దైత్యులు ఆయనను గౌరవించగా, ఆయన సహస్రసూర్యుల తేజస్సుతో ప్రకాశించాడు. సత్యనిష్ఠులైన మునులు ఆయనను స్తుతించగా, ఆయన సూర్యుడు పర్వతశిఖరాన్ని తాకినప్పుడు వెలిగినట్లుగా మెరిసిపోయాడు. తారకుడు యుద్ధంలో హతుడై, ప్రమథగణులు వెనక్కి తొలగిపోవడంతో, భయంతో నిండి ఉన్న మాయా, మళ్ళీ మళ్ళీ దానవులను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: ‘‘ఓ అసురాధిపతులారా! నా మాట వినండి. నేను, మీరందరూ చేయవలసినది ఇదే. పుష్య నక్షత్రం సమయానికి, చంద్రుడు వచ్చేటప్పుడు, క్షణకాలానికి మూడు నగరాలు ఒక్కటిగా మారతాయి. ఆ నిర్ణీత సమయాన్ని నేను నిర్ణయించాను. ఆ సమయంలో, కోయిల కూసిన సంకేతంతో, భయపడకుండా చర్యలు చేపట్టండి. ఆ సమయంలో ఎవరు నగరంలో గుంపుగా చేరాలని ప్రయత్నిస్తే, దేవతల బలమైన బాణంతో ధూళిగా మారిపోతారు. మీ ప్రాణం, బలం, దేవతల పట్ల శత్రుత్వం—ఇవన్నీ మదిలో ఉంచుకుని, ఈ నగరాన్ని రక్షించండి. మహేశ్వరుని భయంకరమైన ఏకరథాన్ని మీ బలంతో అడ్డుకోండి, ఆయన బాణాన్ని వదులకుండా చూడండి. ఇలా త్రిపురను రక్షిస్తే, దేవతలు బలహీనులై, పుష్య సంగమాన్ని ఎదురుచూడక తప్పదు.’’ మాయా ఇలా చెప్పగా, త్రిపురలో నివసించే దైత్యులు సింహాల్లా గర్జిస్తూ, మాయాను ఉద్దేశించి, ‘‘మీరు చెప్పినట్లు మేము శ్రమతో చేస్తాము. రుద్రుడు నగరంలో బాణాన్ని వదులకుండా చర్యలు తీసుకుంటాము. ఈ రోజు రుద్రుణ్ణి సంహరించేందుకు యుద్ధానికి వెళ్తాము’’ అని ఉల్లాసంగా, ఆనందంతో, రోమాలు నిక్కబొడుచుకుంటూ ప్రతిజ్ఞ చేశారు. ‘‘త్రిపురం ఆకాశంలో శాశ్వతంగా నిలిచి ఉండాలి, లేదా నారాయణుని త్రివిక్రమ పథం కార్యరూపం దాల్చాలి—అప్పుడు మాకు స్థానం ఉండదు. మేము మిమ్మల్ని ధర్మంలో నిమగ్నం చేస్తే, మేము ధర్మాన్ని వదిలిపెట్టము. దేవతలు లేకుండా, దైత్యులు లేకుండా లోకాన్ని మానవులు చూడరు.’’ ఇలా పరస్పరం సమాలోచన చేసుకుని, ఆనందంతో ఉన్న నగరాధిపతులు, దేవతలకు శత్రువులు, సాయంకాలంలో ప్రేమదూతలుగా మారి తమ కర్తవ్యాలను స్వీకరించారు. మళ్ళీ మళ్ళీ, చంద్రుడు తూర్పు శిఖరంపై ఉదయించి, చీకటిని తొలగిస్తూ, ఆకాశంలో విస్తరించాడు. ఆ చంద్రుడు, సరస్సులో కమలాలతో అలంకరించబడిన హంసలా, నీలవజ్రపు పర్వతంపై విశ్రాంతి తీసుకునే సింహంలా, విష్ణువు ఛాతీపై విస్తరించిన ముత్యాల హారంలా, అత్రిమహర్షి కన్ను నుండి జన్మించిన చంద్రుడు, ఆకాశంలో తేజస్సుతో వెలిగాడు. చంద్రుని చల్లని కిరణాలతో నగరం వెలిగిపోగా, సాయంకాలంలో అసురులు తమ ఇళ్లను, స్వయాన్ని అల్లరితో అలంకరించుకున్నారు. వీధులు, రాజమార్గాలు, రాజప్రాసాదాలు, ఇళ్లన్నింటిలో చంపక పుష్పవర్ణపు దీపాలు తక్కువ నూనెతో వెలిగించబడ్డాయి. వారి మఠాలలో నూనెతో నిండిన దీపాలు వెలిగించబడ్డాయి; రత్నాలతో నిర్మితమైన ఇళ్లన్నీ సంపదతో నిండిపోయి, ఆ దీపాల వెలుగుతో చంద్రోదయ సమయంలో గ్రహాల్లా మెరిసాయి. చంద్రకాంతులతో, అంతర్గత దీపాల వెలుగుతో త్రిపురలోని చీకటి, సంకటంలో చిక్కుకున్న కుటుంబంలా, పూర్తిగా తొలగిపోయింది. ఆ నగరంలో, యవ్వన సాయంకాలంలో, చంద్రుడు తన ప్రకాశవంతమైన కిరణాలతో నవ్వుతుండగా, కామమునకు లోనైన దైత్యులు తమ ఇళ్లలో ప్రియతమ స్త్రీలతో ఎక్కువసేపు గడిపారు. వృషధ్వజుని ఐదు బాణాల వల్ల కలిగిన ఉల్లాసాన్ని, ఇప్పుడు మత్స్యధ్వజుడు (మన్మథుడు) తన బాణాలతో మరింత పెంచాడు; అగ్రాసురుల స్త్రీలు, కామంతో ఉష్ణంగా, అరుణంగా మారారు. రాక్షస స్త్రీలు ఆటపాటల్లో, వీణలు మోగుతుండగా, మత్తులో కుక్కులు కూస్తుండగా, మదనుడు తన విల్లు, బాణాలతో వారి హృదయాలను కలకలం చేశాడు. రాత్రి చీకటిని వేగంగా తొలగిస్తూ, చంద్రుడు తన చంద్రకాంతి వలయాన్ని ప్రపంచమంతా విస్తరించాడు. ఆకాశంలో తన ప్రియమైన రోహిణిని కలుసుకుని, తన తేజస్సుతో పరిపాలనను స్థాపించాడు. అక్కడ, ఒక సత్కుల స్త్రీ తన ప్రియుని పాదాల వద్ద కూర్చుని, తన గలగల మెరిసే ముఖాన్ని అద్భుతమైన బిందుతో అలంకరించుకుంటోంది. ఆవిడ, వృత్తాకార దర్పణంలో తన ముఖాన్ని చూసి, ‘‘ఇది నా ప్రకాశవంతమైన ముఖం’’ అని మృదువుగా పలుకుతూ, ప్రియుని ముద్దుల్ని గుర్తు చేసుకుంటూ ఆనందించింది. ఇంకొంత మంది యువ స్త్రీలు, మత్తు, ప్రేమతో ఉల్లాసంగా, రోమాలు నిక్కబొడుచుకుంటూ, ఉత్సాహంగా తమ ప్రియుల వద్దకు పరిగెత్తారు; అది రాత్రి ఉదయాన్ని ఎదుర్కొనే వేగంలా. మరొకరు ఆనందంతో ప్రియుని తాగినవారు; ఇంకొకరు, ఎన్నో రోజులుగా ఎదురుచూసిన ప్రియుని చేరుకుని సంతోషించారు; ఇంకొకరు, ప్రియుని మధురమైన మాటలతో సంతృప్తిచెందారు. కాజలుతో అలంకరించబడిన కళ్లతో, ఆవు తల సాంద్రచందనంతో అలంకృతమైన శరీరాలతో, అగ్రాసుర స్త్రీలు అమృతంతో నిండిన బంగారు కలశాల్లా ఆకర్షణీయంగా మెరిసారు. తాజా రక్తంతో ముద్దులాడిన పెదవులతో, ప్రియతమలతో మక్కువతో ఉన్న దైత్యులు, రాజప్రాసాదాల్లో వాద్యాల మాధుర్యంలో ఆనందించగా, స్త్రీల చర్చల్లో మళ్ళీ నిర్లిప్తులయ్యారు. అప్పుడప్పుడు, మధురమైన పాటలు మదనుని బాణాల వల్ల పుట్టిన నిధిలా వినిపించాయి; వినోదవనాల్లో సంగీతం ఆడించబడింది; వారు దాన్ని నిపుణతతో ప్రదర్శించారు. పాటలు కొనసాగుతుండగా, కొందరు స్వరాన్ని మృదువుగా మార్చగా, కొందరు ప్రియుని సంతోషపెట్టగా, ఇంకొందరు ప్రియుని మేల్కొల్పి, మళ్ళీ మళ్ళీ ఆనందాన్ని అందించారు.