ఒకప్పుడు, ఆ పరమేశ్వరుని కృపతో, మేఘాలలో ఉండే నీటిని ఆయన నియంత్రిస్తాడు. తెల్లని కిరణాలతో ప్రకాశించే తెల్ల మేఘాలలో ఉండే ఆ నీరు, గాలిచేత కలిసిపోగా, భూమిపై వర్షంగా పడుతుంది. ఆ తరువాత, ఆరు నెలలు వరుసగా వర్షం కురుస్తూ, సమస్త జీవుల అభివృద్ధికి దోహదపడుతుంది. ఆకాశంలో గర్జన గాలివల్ల కలుగుతుంది; మెరుపు అగ్నిచేత జనించిందని చెప్పబడింది. ‘మిహ్’ అనే మూలపదం నుండి ‘మేఘ’ అనే పదం ఉద్భవించింది; అందుచేత, మేఘ స్వభావం అర్థమవుతుంది. మేఘాలలోని నీరు నశించదు, కాబట్టి మేఘాల స్థితి నిర్ధారితమవుతుంది. ధ్రువంతో స్థిరంగా ఉన్న సూర్యుడు వర్షానికి కర్త, పోషకుడు. ఆ గాలి కూడా ధ్రువంతో స్థిరంగా ఉండి, మళ్లీ వర్షాన్ని సేకరిస్తుంది. గ్రహణం ముగిసిన తరువాత, సూర్యుని నుండి నక్షత్రవృత్తానికి అది కదులుతుంది. తన ప్రయాణాంతంలో, ఆ గాలి ధ్రువంతో స్థిరంగా ఉన్న సూర్యునిలో ప్రవేశిస్తుంది. అందుచేత, సూర్యుని రథ నిర్మాణం ఇలా వివరించబడింది. ఆ రథానికి ఒకే ఒక చక్రం, ఐదు అంచులు, మూడు నాభులు, బంగారు మరియు సూక్ష్మమైన అక్షం, ఎనిమిది చక్రాలు, ఒకే ఒక అంచు, మరియు ప్రకాశవంతమైన చక్రం ఉన్నాయి. సూర్యుడు తన రథంతో ప్రయాణిస్తాడు. ఆ రథం వెడల్పు, పొడవు రెండూ లక్ష యోజనాలు అని చెప్పబడింది. దాని దండం, రథపు పునాదికి రెండింతలు పొడవుగా, ఖచ్చితంగా కొలుస్తారు. ఆ రథాన్ని బ్రహ్మ స్వయంగా ఒక లక్ష్యార్థం కోసం సృష్టించాడు. అది అనాసక్తంగా, బంగారుతో తయారై, దివ్యంగా, వాయుద్వారా నడిపించబడే గుర్రాలతో యుక్తమై ఉంటుంది. దాని చక్రాల ప్రకారం ఏర్పాటు చేసిన ఛందస్సుల రూపంలో గుర్రాలు ఉంటాయి. దాని ఆకారం వరుణుని రథాన్ని పోలి ఉంటుంది. ఆ రథంతో సూర్యుడు ప్రతిదినం ఆకాశంలో ప్రకాశవంతంగా ప్రయాణిస్తాడు. సూర్యుని భాగాలు, రథ భాగాలు సంవత్సరంలోని కాలాలుగా విభజించబడ్డాయి. సూర్యుని నాభి ఒకే ఒక్క చక్రంగా గుర్తించబడింది; అంచులు సంవత్సరాలుగా, చక్రాల అంచులు ఆరు ఋతువులుగా భావించబడ్డాయి. రాత్రి యోగంగా, ధర్మం నేరుగా నిలబెట్టిన పతాకంగా, అక్షాంతాలు యుగాలుగా, కాల విభాగాలు ఋతువుల మోయువారుగా చెప్పబడ్డాయి. దాని గుర్తులు సరిహద్దుగా, పళ్ళ వరుసగా, క్షణాలుగా గుర్తించబడ్డాయి. మిలిమి కదలిక దాని చలనంగా, దండం దాని విభాగంగా గుర్తించబడింది. అక్షాంతాల చివరలు లక్ష్యం, కామంగా గుర్తించబడ్డాయి. ఏడు ఛందస్సులు గుర్రాల రూపంలో, వాయువుతో వేగంగా నడిపించబడతాయి. ఆ ఏడు ఛందస్సులు: గాయత్రీ, త్రిష్టుప్, జగతి, అనుష్టుప్, పంక్తి, బృహతి, ఉష్ణిక్. చక్రం అక్షంపై స్థిరంగా ఉంటుంది; అక్షం ధ్రువంపై స్థిరంగా ఉంటుంది. చక్రం అక్షంతో తిప్పబడుతుంది; ధ్రువం కూడా అక్షంతో తిప్పబడుతుంది. అక్షం, చక్రంతో కలసి, ధ్రువతార చేత ప్రేరేపించబడుతూ తిరుగుతుంది. దాని లక్ష్యబలంతో ఆ రథ నిర్మాణం ఏర్పడింది. అలాగే, దాని భాగాల కలయికతో సూర్యుని రథం స్థాపించబడింది. దీని ద్వారా ఆ ప్రకాశవంతుడు ఆకాశంలో స్వర్గాన్ని దాటి ప్రయాణిస్తాడు. దాని యోగం, అక్షాంతాల చివరలు కుడివైపున ఉంటాయి; తిరుగుతూ, కిరణాలు చక్రం, యోగానికి చెందిన రెండు భాగాలుగా ఉంటాయి. ఆ రథపు వృత్తాలు, మట్టి చక్రం తిప్పినట్లుగా, ఆకాశంలో అన్ని దిక్కులకూ తిరుగుతూ వృత్తాన్ని సృష్టిస్తాయి. వాయువు తరంగాలచేత నడిపించబడే యోగం, అక్షాంతాల చివరలు స్థిరమైన వృత్తంలో అన్ని దిక్కులకూ కదులుతాయి. తిరుగుతూ, ఉత్తరాయణంలో కిరణాలు వృద్ధి చెందుతాయి; దక్షిణాయనంలో తిరుగుతూ, వృత్తాలు అలా ఏర్పడతాయి. రథానికి బంధించబడిన రెండు కిరణాలు, యోగం, అక్షాంతాల చివరలకు బంధించబడి, ధ్రువతార చేత పట్టుబడి ఉంటాయి—ఈ రెండే సూర్యుని రథాన్ని లాక్కుంటాయి. ఆ ధ్రువతార బలంగా స్థిరంగా ఉండగా, ఆ రెండు పట్టుబడినప్పుడు, సూర్యుడు లోపల తిరుగుతూ వృత్తాల్లో ప్రయాణిస్తాడు. రెండు బిందువుల మధ్య ఎనబై వందల వృత్తాల్ని దాటి, ధ్రువతార విడిపడినపుడు, మళ్లీ రెండు కిరణాలు, యోగంతో కలసి ప్రయాణం సాగుతుంది. అలాగే, సూర్యుడు బయటి వృత్తాలలో త్వరగా తిరుగుతూ ప్రయాణిస్తాడు. ఆ దేవతలు పాలించే ఆ రథం, నెలనెలకు క్రమంగా, సూర్యునితో పాటు అనేక ఋషులను తీసుకుపోతూ ప్రయాణిస్తుంది. గంధర్వులు, అప్సరసలు, నాగాధిపతులు, రాక్షసులు—ఇవన్నీ సూర్యునితో కలిసి, ప్రతి నెలలో జంటలుగా నివసిస్తారు. ధాత, అర్యమన్, పులస్త్య, పులహ—ఇవే ప్రజాపతులు; అలాగే నాగులు వాసుకి, సంకీర్ణ కూడా ఉంటారు. తుంబురు, నారద—గంధర్వులలో ప్రముఖులు; అప్సరసలు కృతస్థల, పుంజికస్థల కూడా ఉంటారు. రథకారుల ఇద్దరు నాయకులు, మహాబలశాలి ఇద్దరు, రాక్షసులు హేతి, ప్రచేతి—ఇవన్నీ యాతుధానులు తమ కాలంలో ఉంటారు. మధు, మాధవ మాసాల్లో ఈ సమూహం సూర్యునితో నివసిస్తుంది; వేసవి రెండు నెలల్లో మిత్ర, వరుణులు కూడా ఉంటారు. అత్రి, వసిష్ఠ ఋషులు; తక్షక, రంభక నాగులు; మేనక, సహజన్య అప్సరసలు; హాహా, హూహూ గంధర్వులు కూడా ఉంటారు. రథంతర, ఇద్దరు రథకార నాయకులు; మానుషభక్షకుడు, వధా అనే ఇద్దరు యాతుధానులు కూడా ఉంటారు. ఈ సమూహం శుచీ, శుక్రమాసాల్లో సూర్యంలో నివసిస్తుంది; తరువాత ఇతర దేవతలు కూడా సూర్యంలో నివసిస్తారు. ఇంద్రుడు, వివస్వాన్, అంగిర, భృగు, ఏలాపత్ర, శంఖపాల నాగుడు, మరొక నాగుడు అక్కడ ఉంటారు. విశ్వావసు, సుషేణ, ప్రాత, రథ, అప్సరసలు ప్రమ్లోచా, నిర్మోచంతి కూడా అక్కడ ఉంటారు. యాతుధానుడు, హేతి, వ్యాఘ్ర, తావు, నభస్య, నభస్—all reside in the sun. శరదృతువులో రెండు నెలలు దేవతలు సూర్యంలో నివసిస్తారు: పర్జన్యుడు, పూష, భరద్వాజ, గౌతమ. చిత్రసేన గంధర్వుడు, సురుచిః, విశ్వాచీ, ఘృతాచీ అనే అప్సరసలు కూడా అక్కడ ఉంటారు. ఈ విధంగా, సూర్యుని రథం కాలచక్రాన్ని, కాలమును, ఋతువులను, సమస్త దేవత, ఋషి, గంధర్వ, అప్సర, నాగ, రాక్షస సమూహాల సమక్షంలో ఆకాశంలో నిరంతరం ప్రయాణిస్తూ, జగత్తును పోషిస్తూ, ధర్మాన్ని స్థాపిస్తూ ప్రకాశిస్తుంది.