भार्गवात्पादहीनश्च विज्ञेयो वै बृहस्पतिः बृहस्पतेः पादहीनौ केतुवक्रावुभौ स्मृतौ
विस्तारमण्डलाभ्यां तु पादहीनस्तयोर्बुधः तारानक्षत्ररूपाणि वपुष्मन्तीह यानि वै
बुधेन समरूपाणि विस्तारान्मण्डलात्तु वै तारानक्षत्ररूपाणि हीनानि तु परस्परम्
शतानि पञ्च चत्वारि त्रीणि द्वे चैकमेव च सर्वोपरि निसृष्टानि मण्डलानि तु तारकाः
योजनार्धप्रमाणानि तेभ्यो ह्रस्वं न विद्यते उपरिष्टात्तु ये तेषां ग्रहा ये क्रूरसात्त्विकाः
सौरश्चाङ्गिरसो वक्रो विज्ञेया मन्दचारिणः तेभ्यो ऽधस्तात्तु चत्वारः पुनश्चान्ये महाग्रहाः
सोमः सूर्यो बुधश्चैव भार्गवश्चेति शीघ्रगाः यावन्ति चैव ऋक्षाणि कोट्यस्तावन्ति तारकाः
सर्वेषां तु ग्रहाणां वै सूर्यो ऽधस्तात्प्रसर्पति विस्तीर्णं मण्डलं कृत्वा तस्योर्ध्वं चरते शशी
नक्षत्रमण्डलं चापि सोमादूर्ध्वं प्रसर्पति नक्षत्रेभ्यो बुधश्चोर्ध्वं बुधाच्चोर्ध्वं तु भार्गवः
वक्रस्तु भार्गवादूर्ध्वं वक्रादूर्ध्वं बृहस्पतिः तस्माच्छनैश्चरश्चोर्ध्वं देवाचार्योपरि स्थितः
शनैश्चरात्तथा चोर्ध्वं ज्ञेयं सप्तर्षिमण्डलम् सप्तर्षिभ्यो ध्रुवश्चोर्ध्वं समस्तं त्रिदिवं ध्रुवे
द्विगुणेषु सहस्रेषु योजनानां शतेषु च ग्रहान्तरम् अथैकैकम् ऊर्ध्वं नक्षत्रमण्डलात्
ताराग्रहान्तराणि स्युर् उपर्युपर्यधिष्ठितम् ग्रहाश्च चन्द्रसूर्यौ च दिवि दिव्येन तेजसा
नक्षत्रेषु च युज्यन्ते गच्छन्तो नियतक्रमात् चन्द्रार्कग्रहनक्षत्रा नीचोच्चगृहमाश्रिताः
समागमे च भेदे च पश्यन्ति युगपत्प्रजाः परस्परं स्थिता ह्येवं युज्यन्ते च परस्परम्
असंकरेण विज्ञेयस् तेषां योगस्तु वै बुधैः इत्येवं संनिवेशो वै पृथिव्या ज्योतिषां च यः
द्वीपानामुदधीनां च पर्वतानां तथैव च वर्षाणां च नदीनां च ये च तेषु वसन्ति वै
इत्येषो ऽर्कवशेनैव संनिवेशस्तु ज्योतिषाम् आवर्तः सान्तरो मध्ये संक्षिप्तश्च ध्रुवात्तु स
सर्वतस्तेषु विस्तीर्णो वृत्ताकार इवोच्छ्रितः लोकसंव्यवहारार्थम् ईश्वरेण विनिर्मितः
कल्पादौ बुद्धिपूर्वं तु स्थापितो ऽसौ स्वयम्भुवा इत्येष संनिवेशो वै सर्वस्य ज्योतिरात्मकः
वैश्वरूपं प्रधानस्य परिणाहो ऽस्य यः स्मृतः तेषां शक्यं न संख्यातुं याथातथ्येन केनचित् गतागतं मनुष्येण ज्योतिषां मांसचक्षुषा
कथं जगाम भगवान् पुरारित्वं महेश्वरः ददाह च कथं देवस् तन्नो विस्तरतो वद
पृच्छामस्त्वां वयं सर्वे बहुमानात्पुनः पुनः त्रिपुरं तद्यथा दुर्गं मयमायाविनिर्मितम् देवेनैकेषुणा दग्धं तथा नो वद मानद
शृणुध्वं त्रिपुरं देवो यथा दारितवान् भवः मयो नाम महामायो मायानां जनको ऽसुरः
निर्जितः स तु संग्रामे तताप परमं तपः तपस्यन्तं तु तं विप्रा दैत्यावन्यावनुग्रहात्
तस्यैव कृत्यमुद्दिश्य तेपतुः परमं तपः विद्युन्माली च बलवांस् तारकाख्यश्च वीर्यवान्
मयतेजःसमाक्रान्तौ तेपतुर्मयपार्श्वगौ लोका इव यथा मूर्तास् त्रयस् त्रय इवाग्नयः
लोकत्रयं तापयन्तस् ते तेपुर्दानवास्तपः हेमन्ते जलशय्यासु ग्रीष्मे पञ्चतपे तथा
वर्षासु च तथाकाशे क्षपयन्तस्तनूः प्रियाः सेवानाः फलमूलानि पुष्पाणि च जलानि च
अन्यदाचरिताहाराः पङ्केनाचितवल्कलाः मग्नाः शैवालपङ्केषु विमलाविमलेषु च