चरन्नसावुदीच्यां च ह्य् अशीत्या मण्डलाञ्छतम् अभ्यन्तरं स पर्येति क्रमते मण्डलानि तु
प्रमाणं मण्डलस्यापि योजनानां निबोधत योजनानां सहस्राणि दश चाष्टौ तथा स्मृतम्
अधिकान्यष्टपञ्चाशद् योजनानि तु वै पुनः विष्कम्भो मण्डलस्यैव तिर्यक्स तु विधीयते
अहस्तु चरते नाभेः सूर्यो वै मण्डलं क्रमात् कुलालचक्रपर्यन्तो यथा चन्द्रो रविस्तथा
दक्षिणे चक्रवत्सूर्यस् तथा शीघ्रं निवर्तते तस्मात्प्रकृष्टां भूमिं तु कालेनाल्पेन गच्छति
सूर्यो द्वादशभिः शीघ्रं मुहूर्तैर्दक्षिणायने त्रयोदशार्धमृक्षाणां मध्ये चरति मण्डलम्
मुहूर्तैस्तानि ऋक्षाणि नक्तमष्टादशैश्चरन् कुलालचक्रमध्यस्थो यथा मन्दं प्रसर्पति
उदग्याने तथा सूर्यः सर्पते मन्दविक्रमः तस्माद्दीर्घेण कालेन भूमिं सो ऽल्पां प्रसर्पति
सूर्यो ऽष्टादशभिरह्नो मुहूर्तैरुदगायने त्रयोदशानां मध्ये तु ऋक्षाणां चरते रविः मुहूर्तैस्तानि ऋक्षाणि रात्रौ द्वादशभिश्चरन्
ततो मन्दतरं ताभ्यां चक्रं तु भ्रमते पुनः मृत्पिण्ड इव मध्यस्थो भ्रमते ऽसौ ध्रुवस्तथा
मुहूर्तैस्त्रिंशता तावद् अहोरात्रं भुवो भ्रमन् उभयोः काष्ठयोर्मध्ये भ्रमते मण्डलानि तु
उत्तरक्रमणे ऽर्कस्य दिवा मन्दगतिः स्मृता तस्यैव तु पुनर्नक्तं शीघ्रा सूर्यस्य वै गतिः
दक्षिणप्रक्रमे वापि दिवा शीघ्रं विधीयते गतिः सूर्यस्य वै नक्तं मन्दा चापि विधीयते
एवं गतिविशेषेण विभजन्रात्र्यहानि तु अजवीथ्यां दक्षिणायां लोकालोकस्य चोत्तरम्
लोकसंतानतो ह्येष वैश्वानरपथाद्बहिः व्युष्टिर्यावत्प्रभा सौरी पुष्करात्सम्प्रवर्तते
पार्श्वेभ्यो बाह्यतस् तावल् लोकालोकश्च पर्वतः योजनानां सहस्राणि दशोर्ध्वं चोच्छ्रितो गिरिः
प्रकाशश्चाप्रकाशश्च पर्वतः परिमण्डलः नक्षत्रचन्द्रसूर्याश्च ग्रहास्तारागणैः सह
अभ्यन्तरे प्रकाशन्ते लोकालोकस्य वै गिरेः एतावानेव लोकस्तु निरालोकस्ततः परम्
लोक आलोकने धातुर् निरालोकस्त्वलोकता लोकालोकौ तु संधत्ते यस्मात्सूर्यः परिभ्रमन्
तस्मात्संध्येति तामाहुर् उषाव्युष्टैर्यथान्तरम् उषा रात्रिः स्मृता विप्रैर् व्युष्टिश्चापि अहः स्मृतम्
त्रिंशत्कलो मुहूर्तस्तु अहस्ते दश पञ्च च ह्रासो वृद्धिरहर्भागैर् दिवसानां यथा तु वै
संध्यामुहूर्तमात्रायां ह्रासवृद्धी तु ते ऋते लेखाप्रभृत्यथादित्ये त्रिमुहूर्तागते तु वै
प्रातः स्मृतस्ततः कालो भागांश्चाहुश्च पञ्च च तस्मात्प्रातर्गतात्कालान् मुहूर्ताः संगवस् त्रयः
मध्याह्नस्त्रिमुहूर्तस्तु तस्मात्कालादनन्तरम् तस्मान्मध्यंदिनात्कालाद् अपराह्ण इति स्मृतः
त्रय एव मुहूर्तास्तु काल एष स्मृतो बुधैः अपराह्णव्यतीताच्च कालः सायं स उच्यते
दश पञ्च मुहूर्ताह्नो मुहूर्तास् त्रय एव च दशपञ्चमुहूर्तं वै अहस्तु विषुवे स्मृतम्
वर्धत्यतो ह्रसत्येव अयने दक्षिणोत्तरे अहस्तु ग्रसते रात्रिं रात्रिस्तु ग्रसते अहः
शरद्वसन्तयोर्मध्यं विषुवं तु विधीयते आलोकान्तः स्मृतो लोको लोकाच्चालोक उच्यते
लोकपालाः स्थितास्तत्र लोकालोकस्य मध्यतः चत्वारस्ते महात्मानस् तिष्ठन्त्याभूतसंप्लवम्
सुधामा चैव वैराजः कर्दमश्च प्रजापतिः हिरण्यरोमा पर्जन्यः केतुमान्राजसश्च सः