मत्स्यपुराणम्

युगान्तवाताभिहता यदा भवति नौर् नृप शृङ्गे ऽस्मिन्मम राजेन्द्र तदेमां संयमिष्यसि

ततो लयान्ते सर्वस्य स्थावरस्य चरस्य च प्रजापतिस्त्वं भविता जगतः पृथिवीपते

एवं कृतयुगस्यादौ सर्वज्ञो धृतिमान्नृपः मन्वन्तराधिपश्चापि देवपूज्यो भविष्यसि

एवमुक्तो मनुस्तेन पप्रच्छ मधुसूदनम् भगवन्कियद्भिर्वर्षैर् भविष्यत्यन्तरक्षयः

सत्त्वानि च कथं नाथ रक्षिष्ये मधुसूदन त्वया सह पुनर्योगः कथं वा भविता मम

अद्यप्रभृत्यनावृष्टिर् भविष्यति महीतले यावद्वर्षशतं साग्रं दुर्भिक्षम् अशुभावहम्

ततो ऽल्पसत्त्वक्षयदा रश्मयः सप्त दारुणाः सप्तसप्तेर्भविष्यन्ति प्रतप्ताङ्गारवर्षिणः

और्वानलो ऽपि विकृतिं गमिष्यति युगक्षये विषाग्निश्चापि पातालात् संकर्षणमुखच्युतः भवस्यापि ललाटोत्थस् तृतीयनयनानलः

त्रिजगन्निर्दहन् क्षोभं समेष्यति महामुने एवं दग्धा मही सर्वा यदा स्याद्भस्मसंनिभा

आकाशमूष्मणा तप्तं भविष्यति परंतप ततः सदेवनक्षत्रं जगद्यास्यति संक्षयम्

संवर्तो भीमनादश्च द्रोणश्चण्डो बलाहकः विद्युत्पताकः शोणस्तु सप्तैते लयवारिदाः

अग्निप्रस्वेदसम्भूताः प्लावयिष्यन्ति मेदिनीम् समुद्राः क्षोभमागत्य चैकत्वेन व्यवस्थिताः

एतदेकार्णवं सर्वं करिष्यन्ति जगत्त्रयम् वेदनावमिमां गृह्य सत्त्वबीजानि सर्वशः

आरोप्य रज्जुयोगेन मत्प्रदत्तेन सुव्रत संयम्य नावं मच्छृङ्गे मत्स्यभावाभिरक्षितः

एकः स्थास्यसि देवेषु दग्धेष्वपि परंतप सोमसूर्यावहं ब्रह्मा चतुर्लोकसमन्वितः

नर्मदा च नदी पुण्या मार्कण्डेयो महानृषिः भवो वेदाः पुराणानि विद्याभिः सर्वतोवृतम्

त्वया सार्धमिदं विश्वं स्थास्यत्यन्तरसंक्षये एवमेकार्णवे जाते चाक्षुषान्तरसंक्षये

वेदान्प्रवर्तयिष्यामि त्वत्सर्गादौ महीपते एवमुक्त्वा स भगवांस् तत्रैवान्तरधीयत

मनुर् अप्यास्थितो योगं वासुदेवप्रसादजम् अभ्यसन् यावद् आभूतसम्प्लवं पूर्वसूचितम्

काले यथोक्ते संजाते वासुदेवमुखोद्गते शृङ्गी प्रादुर्बभूवाथ मत्स्यरूपी जनार्दनः

भुजंगो रज्जुरूपेण मनोः पार्श्वमुपागमत् भूतान्सर्वान्समाकृष्य योगेनारोप्य धर्मवित्

भुजंगरज्ज्वा मत्स्यस्य शृङ्गे नावमयोजयत् उपर्युपस्थितस्तस्याः प्रणिपत्य जनार्दनम्

आभूतसम्प्लवे तस्मिन्न् अतीते योगशायिना पृष्टेन मनुना प्रोक्तं पुराणं मत्स्यरूपिणा तदिदानीं प्रवक्ष्यामि शृणुध्वमृषिसत्तमाः

यद्भवद्भिः पुरा पृष्टः सृष्ट्यादिकमहं द्विजाः तद् एवैकार्णवे तस्मिन् मनुः पप्रच्छ केशवम्

उत्पत्तिं प्रलयं चैव वंशान्मन्वन्तराणि च वंश्यानुचरितं चैव भुवनस्य च विस्तरम्

दानधर्मविधिं चैव श्राद्धकल्पं च शाश्वतम् वर्णाश्रमविभागं च तथेष्टापूर्तसंज्ञितम्

देवतानां प्रतिष्ठादि यच्चान्यद्विद्यते भुवि तत्सर्वं विस्तरेण त्वं धर्मं व्याख्यातुमर्हसि

महाप्रलयकालान्त एतदासीत्तमोमयम् प्रसुप्तमिव चातर्क्यम् अप्रज्ञातमलक्षणम्

अविज्ञेयमविज्ञातं जगत् स्थास्नु चरिष्णु च ततः स्वयम्भूर् अव्यक्तः प्रभवः पुण्यकर्मणाम्