दृष्ट्वा दुहितरं काव्यो देवयानीं तपोवने बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य दुःखितो वाक्यमब्रवीत्
आत्मदोषैर् नियच्छन्ति सर्वे दुःखसुखे जनाः मन्ये दुश्चरितं ते ऽस्ति तस्येयं निष्कृतिः कृता
निष्कृतिर् वास्तु वा मास्तु शृणुष्वावहितो मम शर्मिष्ठया यदुक्तास्मि दुहित्रा वृषपर्वणः
सत्यं किलैतत्सा प्राह दैत्यानामस्मि गायना एवं हि मे कथयति शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी
वचनं तीक्ष्णपरुषं क्रोधरक्तेक्षणा भृशम् स्तुवतो दुहितासि त्वं याचतः प्रतिगृह्णतः
सुताहं स्तूयमानस्य ददतो ऽप्रतिगृह्णतः इति मामाह शर्मिष्ठा दुहिता वृषपर्वणः क्रोधसंरक्तनयना दर्पपूर्णानना ततः
यद्यहं स्तुवतस्तात दुहिता प्रतिगृह्णतः प्रसादयिष्ये शर्मिष्ठाम् इत्युक्ता हि सखी मया
वृषपर्वैव तद्वेद शक्रो राजा च नाहुषः अचिन्त्यं ब्रह्म निर्द्वंद्वम् ऐश्वरं हि बलं मम
यः परेषां नरो नित्यम् अतिवादांस्तितिक्षति देवयानि विजानीहि तेन सर्वमिदं जितम्
यः समुत्पतितं क्रोधं निगृह्णाति हयं यथा स यन्तेत्युच्यते सद्भिर् न यो रश्मिषु लम्बते
यः समुत्पतितं क्रोधम् अक्रोधने नियच्छति देवयानि विजानीहि तेन सर्वमिदं जितम्
यः समुत्पतितं कोपं क्षमयैव निरस्यति यथोरगस्त्वचं जीर्णां स वै पुरुष उच्यते
यस्तु भावयते धर्मं यो ऽतिमात्रं तितिक्षति यश्च तप्तो न तपति भृशं सो ऽर्थस्य भाजनम्
यो यजेदश्वमेधेन मासि मासि शतं समाः यस्तु कुप्येन्न सर्वस्य तयोरक्रोधनो वरः
ये कुमाराः कुमार्यश्च वैरं कुर्युरचेतसः नैतत्प्राज्ञस्तु कुर्वीत विदुस्ते न बलाबलम्
वेदाहं तात बालापि कार्याणां तु गतागतम् क्रोधे चैवातिवादे वा कार्यस्यापि बलाबले
शिष्यस्याशिष्यवृत्तं हि न क्षन्तव्यं बुभूषुणा असत्संकीर्णवृत्तेषु वासो मम न रोचते
पुंसो ये नाभिनन्दन्ति वृत्तेनाभिजनेन च न तेषु निवसेत्प्राज्ञः श्रेयोर्थी पापबुद्धिषु
ये नैनमभिजानन्ति वृत्तेनाभिजनेन च तेषु साधुषु वस्तव्यं स वासः श्रेष्ठ उच्यते
तन्मे मथ्नाति हृदयम् अग्निकल्पमिवारणम् वाग्दुरुक्तं महाघोरं दुहितुर्वृषपर्वणः
न ह्य् अतो दुष्करं मन्ये तात लोकेष्वपि त्रिषु यः सपत्नश्रियं दीप्तां हीनश्रीः पर्युपासते
ततः काव्यो भृगुश्रेष्ठः समन्युरुपगम्य ह वृषपर्वाणम् आसीनम् इत्युवाचाविचारयन्
नाधर्मश्चरितो राजन् सद्यः फलति गौर् इव शनैरावर्त्यमानस्तु मूलान्यपि निकृन्तति
यदि नात्मनि पुत्रेषु न चेत्पश्यति नप्तृषु पापमाचरितं कर्म त्रिवर्गमतिवर्तते
फलत्येवं ध्रुवं पापं गुरुभुक्तमिवोदरे यदा घातयसे विप्रं कचमाङ्गिरसं तदा
अपापशीलं धर्मज्ञं शुश्रूषुं मद्गृहे रतम् वधादनर्हतस्तस्य वधाच्च दुहितुर्मम
वृषपर्वन्निबोध त्वं त्यक्ष्यामि त्वां सबान्धवम् स्थातुं त्वद्विषये राजन् न शक्नोमि त्वया सह
अद्यैवमभिजानामि दैत्यं मिथ्याप्रलापिनम् यतस्त्वमात्मनोदीर्णां दुहितां किमुपेक्षसे
नावद्यं न मृषावादं त्वयि जानामि भार्गव त्वयि सत्यं च धर्मश्च तत्प्रसीदतु मां भवान्
अद्यास्मानपहाय त्वम् इतो यास्यसि भार्गव समुद्रं सम्प्रवेक्ष्यामि नान्यदस्ति परायणम्