देवयान्यपि तं विप्रं नियमव्रतचारिणम् अनुगायन्ती ललना रहः पर्यचरत्तदा
पञ्च वर्षशतान्येवं कचस्य चरतो भृशम् तत्तत्तीव्रं व्रतं बुद्ध्वा दानवास्तं ततः कचम्
गा रक्षन्तं वने दृष्ट्वा रहस्येनममर्षिताः जघ्नुर् बृहस्पतेर् द्वेषान् निजरक्षार्थम् एव च
हत्वा सालावृकेभ्यश्च प्रायच्छंस्तिलशः कृतम् ततो गावो निवृत्तास्ता अगोपाः स्वनिवेशनम्
ता दृष्ट्वा रहिता गास्तु कचेनाभ्यागता वनात् उवाच वचनं काले देवयान्यथ भार्गवम्
हुतं चैवाग्निहोत्रं ते सूर्यश्चास्तं गतः प्रभो अगोपाश्चागता गावः कचस्तात न दृश्यते
व्यक्तं हतो धृतो वापि कचस्तात भविष्यति तं विना नैव जीवामि वचः सत्यं ब्रवीम्यहम्
अथेह्येहीति शब्देन मृतं संजीवयाम्यहम् ततः संजीवनीं विद्यां प्रयुक्त्वा कचमाह्वयत्
आहूतः प्रादुरभवत् कचः शुक्रं ननाम स हतो ऽहमिति चाचख्यौ राक्षसैर् धिषणात्मजः
स पुनर्देवयान्युक्तः पुष्पाहारे यदृच्छया वनं ययौ कचो विप्रः पठन्ब्रह्म च शाश्वतम्
वने पुष्पाणि चिन्वन्तं ददृशुर् दानवाश्च तम् ततो ऽद्वितीयं तं हत्वा दग्धं कृत्वा च चूर्णवत् प्रायच्छन् ब्राह्मणायैव सुरायामसुरास्तदा
देवयान्यथ भूयो ऽपि पितरं वाक्यमब्रवीत् पुष्पाहारप्रेषणकृत् कचस्तात न दृश्यते
व्यक्तं हतो मृतो वापि कचस्तात भविष्यति तं विना नैव जीवामि वचः सत्यं ब्रवीमि ते
बृहस्पतेः सुतः पुत्रि कचः प्रेतगतिं गतः विद्यया जीवितो ऽप्येवं हन्यते करवाणि किम्
मैनं शुचो मा रुद देवयानि न त्वादृशी मर्त्यमनु प्रशोचेत् यस्यास्तव ब्रह्म च ब्राह्मणाश्च सेन्द्राश्च देवा वसवो ऽश्विनौ च
सुरद्विषश्चैव जगच्च सर्वम् उपस्थितं मत्तपसः प्रभावात् अशक्यो ऽयं जीवयितुं द्विजातिः संजीवितो यो वध्यते चैव भूयः
यस्याङ्गिरा वृद्धतमः पितामहो बृहस्पतिश्चापि पिता तपोनिधिः ऋषेः सुपुत्रं तमथापि पौत्रं कथं न शोचे यमहं न रुद्याम्
स ब्रह्मचारी च तपोधनश्च सदोत्थितः कर्मसु चैव दक्षः कचस्य मार्गं प्रतिपत्स्ये न भोक्ष्ये प्रियो हि मे तात कचो ऽभिरूपः
स त्व् एवमुक्तो देवयान्या महर्षिः संरम्भेण व्याजहाराथ काव्यः असंशयं मामसुरा द्विषन्ति ये मे शिष्यानागतान्सूदयन्ति
अब्राह्मणं कर्तुमिच्छन्ति रौद्रा एभिर् व्यर्थं प्रस्तुतो दानवैर्हि तत्कर्मणाप्यस्य भवेदिहान्तः कं ब्रह्महत्या न दहेदपीन्द्रम्
स तेनापृष्टो विद्यया चोपहूतः शनैर्वाचं जठरे व्याजहार तमब्रवीत्केन चेहोपनीतो ममोदरे तिष्ठसि ब्रूहि वत्स
भवत्प्रसादान्न जहाति मां स्मृतिः सर्वं स्मरेयं यच्च यथा च वृत्तम् न त्व् एवं स्यात्तपसः क्षयो मे तत क्लेशं घोरतरं स्मरामि
असुरैः सुरायां भवतो ऽस्मि दत्तो हत्वा दग्ध्वा चूर्णयित्वा च काव्य ब्राह्मीं मायां त्व् आसुरी त्व् अत्र माया त्वयि स्थिते कथम् एवाभिबाधते
किं ते प्रियं करवाण्यद्य वत्से विनैव मे जीवितं स्यात्कचस्य नान्यत्र कुक्षेर्मम भेदनाच्च दृश्येत् कचो मद्गतो देवयानि
द्वौ मां शोकाव् अग्निकल्पौ दहेतां कचस्य नाशस्तव चैवोपघातः कचस्य नाशे मम नास्ति शर्म तवोपघाते जीवितुं नास्मि शक्ता
संसिद्धरूपो ऽसि बृहस्पतेः सुत यत्त्वां भक्तं भजते देवयानी विद्यामिमां प्राप्नुहि जीवनीं त्वं न चेदिन्द्रः कचरूपी त्वमद्य
न निवर्तेत्पुनर्जीवन् कश्चिदन्यो ममोदरात् ब्राह्मणं वर्जयित्वैकं तस्माद्विद्याम् अवाप्नुहि
पुत्रो भूत्वा निष्क्रमस्वोदरान्मे भित्त्वा कुक्षिं जीवय मां च तात अवेक्षेथा धर्मवतीमवेक्षां गुरोः सकाशात्प्राप्य विद्यां सविद्यः
गुरोः सकाशात्समवाप्य विद्यां भित्त्वा कुक्षिं निर्विचक्राम विप्रः प्रालेयाद्रेः शुक्लमुद्भिद्य शृङ्गं रात्र्यागमे पौर्णमास्यामिवेन्दुः
दृष्ट्वा च तं पतितं वेदराशिम् उत्थापयामास ततः कचो ऽपि विद्यां सिद्धां तामवाप्याभिवाद्य ततः कचस्तं गुरुमित्युवाच