राजपुत्रः तदा तां सुन्दरीं प्रहसन्नुवाच—“एषः हासः, सुश्रोणि, तस्य वृश्चिकस्य वाक्यसम्भूतः, कामभावनया उत्पन्नः, मम वक्त्रात् निर्गतः। अन्यः कश्चिदपि हेतुः नास्ति, शुद्धस्मिते, न चायं सामान्यः हासः। ततः सा राज्ञी मिथ्यावचनानि जगाद—‘अद्य केवलं मया हासितम्; अद्य तव कारणेन न जीविष्यामि। कः मनुष्यः देवतानां विना वृश्चिकस्य भाषां वेदितुम् अर्हति? अतः केवलं त्वया अत्र हासिता अस्मि—किं बहुना?’ इत्युक्त्वा सा तुष्णीं बभूव। ततः राजा उत्तरं न लभमानः हरिं पृष्टुम् इच्छन् तिष्ठति स्म। स सप्तरात्रं शुचिः स्थित्वा व्रतम् आस्थाय, स्वप्ने हृषीकेशस्य वाक्यं श्रुत्वा, प्रभाते नगरं विचरन् गतवान्। प्रातःकाले सः राजा विष्णोः उपदेशेन सर्वं ज्ञातुम् इच्छन्, वृद्धं ब्राह्मणं दृष्ट्वा, तस्य समीपं ययौ। तेन सह मन्त्रिभिः भार्यया च सह निर्गतः सः, पुरतः वृद्धं ब्राह्मणं आगच्छन्तं भाषमाणं अपश्यत्। स वृद्धः ब्राह्मणः उवाच—“वयं कुरुषु जाङ्गले श्रेष्ठब्राह्मणाः, दाशपुरे दासाः, कालञ्जरे मृगाः, मानससरसि सप्त चक्रवाकाः, अत्र सिद्धिं प्राप्ताः।” एतद् वाक्यं श्रुत्वा राजा शोकात् भूमौ पतितः; ततः तस्य मन्त्रिणौ अपि पूर्वजन्मस्मृतिं प्राप्नुतः। बाभ्रव्यः नाम कामशास्त्रकर्ता, पंचाल इति ख्यातः, सर्वशास्त्रविशारदः, तरुणः अपि, स्मृतिं प्राप्य तस्थौ। कण्डरीकः अपि धर्मात्मा, वेदविद्याप्रवर्तकः, आत्मनः पूर्वजन्मस्मृतिं लब्ध्वा, दुःखात् तयोः पादयोः पतितः। “हा, वयं योगात् पतिताः, कामकर्मबन्धनात्!” इति पुनः पुनः विलपन्तः ते त्रयः योगविशारदाः, विस्मिताः श्राद्धस्य माहात्म्यं स्तोतुम् आरब्धवन्तः। ततः सः वृद्धब्राह्मणं धनं ग्रामांश्च दत्त्वा विमुक्तवान्। राजा स्वं पुत्रं राजलक्षणसंयुक्तं विष्वक्सेन इति नाम्ना अभिषिच्य, तं राज्ये प्रतिष्ठापयामास। ये च मानससरसि समुपविष्टाः, ते सर्वे योगिश्रेष्ठाः आसन्। ब्रह्मदत्तादयः तत्र पितृभक्ताः, अमत्सराः, सर्वे उपस्थिताः; एषा घटना मम प्रेरणया जाता। राज्यत्यागात् यः यद् फलम् इच्छति, तत् सर्वम् ‘एवं भवतु’ इति राजा अनुमोदितवान्। “तव प्रसादेन एतानि सर्वाणि फलानि प्राप्तानि,” इत्युक्त्वा ते सर्वे वने निवसन्तः योगं प्राप्नुवन्। ब्रह्मरन्ध्रद्वारा तपसा परमं पदं प्राप्तवन्तः; एवं तेषां दीर्घायु, धनं, ज्ञानं, स्वर्गः, मोक्षः, सुखं च अभवत्। तृप्ताः पितरः पुत्रान् राज्यं च ददति, ये द्विजातिभ्यः पितृमाहात्म्यं ब्रह्मदत्तस्य च पठन्ति। यः वा एतद् द्विजातिभ्यः श्रोतव्यं करोति, शृणोति वा, पठति वा, सः ब्रह्मलोकस्य शतकोटिकल्पपर्यन्तं पूज्यते। कदा तद् श्राद्धं अनन्तफलदं भवति? दिवसे कस्यां यामे श्राद्धं कर्तव्यम्? केषु तीर्थेषु श्राद्धं महाफलदं भवति? इति प्रश्नः जातः। अपराह्णे, अभिजित् वा रोहिण्या उदयसमये यत् दत्तं, तत् अक्षयं इति निगद्यते। अद्य द्विजोत्तम, अहं तानि तीर्थानि संक्षिप्त्या कथयामि, यानि पितृभक्तानां प्रियाणि शुभानि च। गयापि पितृतीर्थं, सर्वेषां तीर्थानां श्रेष्ठं, यत्र देवेशः स्वयं पितामहः निवसति। तत्र पितरः स्वभागकामाः श्लोकं गायन्ति स्म—“बहवः पुत्राः इच्छ्यन्ते; यः एकः अपि गायां गच्छति, अश्वमेधं वा यजति, नीलं वृषं मोचयति, स पुण्यवान्।” एवं वाराणसी अपि पुण्या, पितृप्रियं च; यत्र अविमुक्ततीर्थे भोगमोक्षौ लभ्यते। विमलेश्वरः अपि पुण्यः, पितृप्रियः; प्रयागः पितृतीर्थं, सर्वकामफलदः। वटेश्वरे भगवतः माधवेन सह सदैव योगनिद्रा, केशवः अपि तत्र वसति। दशाश्वमेधिकं, गङ्गाद्वारं, नन्दा, ललिता, मायापुर्याख्यं तीर्थं, एतानि सर्वाणि पुण्यानि। मित्रपदं, उत्तमं केदारं, गङ्गासागरं च, सर्वाणि पुण्यानि, सर्वतीर्थमयानि। ब्रह्मसरस्तीर्थं, शतद्रुजलानि, नैमिषतीर्थं च, सर्वतीर्थफलप्रदायकानि। गङ्गायाः आदिः गोमती, यत्र सनातनः प्रकटितः; यज्ञवराहः, त्रिशूलधारी देवेशः अपि तत्र। तत्र सुवर्णद्वारं, अष्टादशबाहुः हरः तिष्ठति, यत्र हरिचक्रस्य रन्ध्रं भग्नं अभवत्। एषः नैमिषारण्यः, सर्वतीर्थसेवितः; तत्र वराहदर्शनं, देवेशस्य सन्निधिः। यः तत्र गच्छति, शुद्धात्मा सन्, नारायणस्य पदं प्राप्नोति, महत् पुण्यं लभते, सर्वपापक्षयः च। तत्र नारसिंहः, जनार्दनः स्वयं वसति; इक्षुमतीतीर्थं पितृभक्तानां सदा प्रियं। संगमे, यत्र पितरः गङ्गायाम् सदा वसन्ति, कुरुक्षेत्रं परमपुण्यं, सर्वतीर्थयुक्तं। एवं सरयूः पुण्या, सर्वदेवपूजिता, इरावती च नदी, पितृतीर्थनिवासिनी। एवं तानि सर्वाणि पुण्यानि तीर्थानि, तेषु श्राद्धं कृत्वा, मनुष्यः महत् पुण्यं लभते, पितरः तृप्यन्ति, सर्वकामाः सिद्धयन्ति।