स तु भगवान्, सर्वासुरविनाशन्यया महाकाल्याख्यया कालदायिन्या शत्रुविनाशसमये दक्षिणहस्तेन महागदां गृहीत्वा तस्थौ। अन्यैः च बहुभिर्भुजैः, नागध्वजः प्रभुः, शार्ङ्गाद्यायुधानि दीप्तानि धारयन् ददृशे। कश्यपस्य आत्मजः स द्विजो गरुडः, पन्नगभक्षकः, वातात् अपि शीघ्रतरं गच्छन्, नभः कम्पयन्, व्योमचारी पक्षिराजः आसीत्। तस्य मुखे नागराजः संस्थापितः, अमृतारम्भात् विमुक्तः, सः मन्दरशैलवत् उन्नतः दीप्तिमान् बभौ। सुरासुरयुद्धेषु, यत्र तस्य वीर्यं पुनःपुनः दृष्टम्, सः इन्द्रस्य वज्रचिह्नेन चिह्नितः, अमृतार्थे युद्धे आसीत्। सः किरिटमणिविभूषितः, महाबलः, दीप्तकुण्डलाभूषितः, विविधपक्षवस्त्रधरः, रत्नसमृद्धशैलवत् बभौ। विशालविक्षिप्तवक्षाः, शीतांशुकान्तिसमप्रभः, नागमणिगुणितेन मणिना शोभितः आसीत्। तस्य सुशोभना, पिच्छिलपक्षद्वयं, विहायसा क्रीडया व्योम आच्छादयन्, यथा युगान्ते मेघाः इन्द्रधनुषा दिवं आच्छादयन्ति। नीलरक्तपीतपटाकाभिः अलङ्कृतः, ध्वजस्वरूपेण गोपितः, महाकायवासस्थानं सः बभौ। अरुणस्य अनुजः श्रीमान् प्रभुः, सुवर्णप्रभया देहया युक्तं सुपर्णमुत्तमं वाहनं समारुह्य रणभूमौ प्रविष्टः। तं विष्णुं जनार्दनं स्तुवन्तः, देवगणाः, तपस्विनः, ऋषयः च, उत्तमैः मन्त्रैः स्तुतिं कृत्वा अनुगच्छन्। वैश्रवणेन आलिङ्गितं, वैवस्वतप्रमुखैः, ब्राह्मणराजेन परिवृतं, देवराजेन च शोभितं तत् समुदायम् विराजते स्म। सौम्यप्रभया चन्द्रमसोपमं तत् सैन्यं, युद्धाय समागतं, वातप्रेरितध्वनिभिः निनादयन्, प्रदीप्ताग्निवत् दीप्तमान् आसीत्। जयप्रदः, तेजस्वी विष्णोः सेना, स्वशक्त्या तमसा संवृता, महाबला, घोरनिनादयुक्ता, युद्धाय समुत्थिता। बृहस्पतिः “देवानां कल्याणं भवतु” इत्युक्त्वा, उशना अपि “दानवसंघस्य कल्याणं भवतु” इति प्रत्युवाच। ततः तयोः महाबलिनोः सैन्ययोः मध्ये, देवासुरैः परस्परविजयकाङ्क्षिभिः, महाघोरः संगरः समुत्पन्नः। दानवाः देवैः सह, नानायुधधारिणः, पर्वताः इव पर्वतैः सह संग्रामम् अकुर्वन्। स युद्धः, देवासुरसंयुक्तः, धर्माधर्ममिश्रः, गर्वनम्रतासंयुक्तः, आश्चर्यरूपः आसीत्। तत्र रथाः पृथक् कृताः, गजाः प्रचोदिताः, खड्गधारिणः सर्वतः आकाशे उत्पत्य युध्यन्ते स्म। गदाः क्षिप्यमाणाः, शराः पतन्तः, धनूंषि विकृष्यमाणानि, मुसलानि च पतन्ति स्म। स युद्धः, देवदानवसंयुक्तः, भयङ्करः, जगति भीतिं जनयन्, युगान्तकाले विनाशवत् अभवत्। लोहमुसलैः हस्तेन क्षिप्तैः, पर्वतैः अपि निक्षिप्तैः, दानवाः इन्द्रमुख्यैः देवान् युद्धे ताडयामासुः। दैत्यैः आक्रान्ताः, दिशाजयिनः महाबलिनः, देवाः विमुखमुखाः, महतीं क्लेशस्थितिं प्राप्ताः। शस्त्रैः शूलैः च ताडिताः, लोहमुसलैः शिरःभिन्नाः, दितिसुतैः वक्षःभिन्नाः, रक्तस्राविणः देवाः पतिताः। शरवृष्ट्या संवृताः, असुरैः बन्धनयुक्ताः, दैत्यमायया बद्धाः, न चलन्ति स्म। असुरैः शक्तिहीनाः, निरायुधाः, देवसेना अस्तमितसूर्यवत्, मृतवत् अपि आसीत्। इन्द्रः, विशाललोचनः, दैत्यधनुषः निष्क्रान्तान् घोरान् शरान् वज्रेण छित्वा, तीव्रदैत्यसेनां प्रविष्टः। दैत्यश्रेष्ठान्, दानवसेनां च, हत्वा, तमसि अस्त्रजालेन तां छादयामास। तेन भयंकरतमसा, पुरुहूतशक्त्या निर्मितेन, ते नान्योन्यं नापि देवयानानि विवेक्तुं शेकुः। मायाबन्धविमुक्ताः, देवश्रेष्ठाः, यत्नेन, तमसा आवृतान् दैत्यपतिनः देहान् निपातयामासुः। दैत्यसेनाः, विकीर्णाः, विमूढाः, तेजःहरिताः, छिन्नपक्षाः गिरयः इव अपतन्। दैत्येशः, रात्रिसमुद्रवत् घनतमसा संवृतः, स्वयमेव सुरारिः तमसा आवृतः इव बभौ। ततः मायया महती तामसी दीप्तिः, और्वाग्निसम्भूता, युगान्ताग्निवत्, मायया निर्मिता। सा माया, सर्वान् देवान् दग्धवती; दैत्याः, सूर्यरूपाणि धारयित्वा, युद्धे समुत्तिष्ठन्। औरवमायया दग्धाः, शीतलजलदायिनीं सोमलोके शरणं देवा जग्मुः। औरवाग्निना दग्धमनसः, क्लेशपीडिताः, शरणं याचन्तः, वज्रधारिणम् उपजग्मुः। दैत्यैः विनाश्यमानायां, मायया संवृतायां, सेनायां, इन्द्रप्रेरितः वरुणः इदं वचनम् अब्रवीत्— “एकदा, हे इन्द्र, और्वः ऋषिः, ब्रह्मर्षिसंभवः, पूर्वतेजसा दीप्तः, ब्रह्मणा तुल्यगुणः, घोरं तपः अकरोत्। स तपस्वी, सूर्यवत् दीप्तिमान्, दिव्यर्षिगणैः, देवरर्षिभिः सह, उपगमितः। हिरण्यकशिपुः दानवराजः, सः परमतेजस्विनं मुनिं कदाचित् उपगम्य, वरं याचितवान्।