तदा, हे राजन्, अग्निः, चक्षुः, सूर्यः, ज्योतिः, सावित्रः, मित्रः, अमृतः, शरवर्षी, सुखर्षः, महाबाहुः—एते दिव्याः नामानि प्रकटितानि। विराजः, वाणी, विश्वावसुः, मतिः, अश्वमित्रः, चित्ररश्मिः, निषधनः अपि तव कथिताः। हूयन्तः, वाडवः, चारित्रः, मन्दपन्नागः, बृहन्तः, बृहद्रूपः, पूतनानुगः च तथा। मारुत्वती पूर्वं एतान् मारुतगणान् प्रसूतवती; अदितिः कश्यपात् द्वादश आदित्याः प्रसूतवती। इन्द्रः, विष्णुः, भगः, त्वष्टा, वरुणः, अर्यमा, रविः, पूषा, मित्रः, धनदः, धाताः, पार्जन्यः च ते आदित्याः। एते द्वादश आदित्याः स्वर्गवासिनां मध्ये श्रेष्ठाः; अदित्याः द्वौ उत्तमौ पुत्रौ सरस्वत्याः उत्पन्नौ। तपसा धर्मे च श्रेष्ठौ, स्वर्गे अपि पूजितौ; दनुः दानवान् प्रसूतवती, दितिः दैत्यान् प्रसूतवती। काला कालकेयान् असुरान् प्रसूतवती; सुरसा महाबलान् पुत्रान्, अल्पायुषः रोगान् च प्रसूतवती। सिम्हिका ग्रहाणां माता, मुनिः गन्धर्वाणां प्रजनकः; ताम्रा अप्सरः धर्मिष्ठाः प्रसूतवती। क्रोधा सर्वभूतान् तथा पिशाचान् प्रसूतवती; यक्षगणाः राक्षसाः च राजन्। चतुष्पदाः, सुरभिगौरः, सुपर्णाः, पक्षिणः, विनता तेषां माता। देवी कद्रू पर्वतान् सर्वान् नागांश्च प्रसूतवती; एवं सर्वलोकाः वृद्धिं प्राप्तवन्तः, हे शत्रुतापन। ततः, हे राजन्, पौष्करस्य महात्मनः प्रादुर्भावः अभवत्; पौष्करस्य प्रादुर्भावः मया द्वैपायनेन तव उद्घोषितः। पुरातनः पुरुषः विष्णुः हरिः प्रभुः अनुक्रमेण तव वर्णितः, श्रेष्ठैः ऋषिभिः स्तुतः। यः श्रद्धया पुण्यकाले अयं श्रेष्ठं पुराणं शृणोति, स संसारविरक्तः लोकान् प्राप्नोति, दिव्यान् सुखान् उपभुङ्क्ते। यः कृष्णं चतुष्टया—दृष्ट्या, मनसा, वाचा, कर्मणा—तुष्ट्यति, कृष्णः तेन तुष्टः भवति। राजा राज्यं प्राप्नोति, दरिद्रः उत्तमं धनं लभते, अल्पायुषः दीर्घायुषः भवति, पुत्रकामः पुत्रं लभते। यज्ञाः, वेदाः, कामाः, विविधाः तपांसि लभ्यन्ते; विष्णुभक्तः नानाफलानि, धनं च प्राप्नोति। यद् इच्छति, तद् सर्वं लोकनाथात् लभते, यः हरिं पौष्करकं जपन् सर्वं परित्यज्य। हे श्रेष्ठराजन्, तस्य किञ्चित् दैन्यं नास्ति; एष पौष्करकः महात्मनः प्रादुर्भावः तव उद्घोषितः, यथा व्यासात् श्रुतम्। विष्णोः दिव्यत्वं, कृतयुगे हरेः रूपं, देवेषु वैकुण्ठस्य, मनुष्यो मध्ये कृष्णस्य स्वरूपं शृणु। तस्य प्रभोः कर्मणां गतिः गम्भीरा; अतीतान् वर्तमानान् भविष्यांश्च तव शृणु, यथावत्। यः अव्यक्तः सन्, व्यक्तरूपे स्थितः, स भगवन् नारायणः अनन्तस्वरूपः, मूलम्, नित्यः, अव्ययः। स नारायणः हरीरूपेण शाश्वतः; स एव ब्रह्मा, वायु, सोम, धर्म, शक्र, बृहस्पतिः। स प्रत्येक युगे अदित्याः पुत्ररूपेण जन्म गृह्णाति; विष्णुः इन्द्रस्य बलिष्ठः अनुजः इति प्रसिद्धः। स महात्मनः प्रसादेन अदित्याः पुत्रत्वाय उत्पन्नः, देवद्विषां—दैत्यानां, दानवानां, राक्षसानां—विनाशाय। प्रभुः, यः आदिः, पूर्वं ब्रह्माणं सृजितवान्; स प्रथमः प्राणी तदा प्रजापतिं पुरातने कल्पे सृजितवान्। तत्र मनून्, ब्रह्मणः श्रेष्ठवंशान्, सृजितवान्; तेषां महात्मनां ब्रह्मा नित्यः, नानारूपेण उत्पन्नः। विष्णोः अद्भुतानि कर्माणि यानि लोकसम्मान्यानि, तानि मम वचनेन शृणु। कृतयुगे वृत्रहत्यायां, तत्र तारकामये युद्धे त्रिलोकविख्याते। तत्र दानवाः भीष्माः, युद्धे दुष्प्राप्याः, सर्वदेवगणान्, यक्षान्, नागान्, राक्षसान् च हतवन्तः। ते हताः, पराङ्मुखाः, शस्त्राणि क्षीणानि, रक्षायै मनसि नारायणं देवम् अभ्यगच्छन्। तस्मिन्नेव समये, निपीतदीप्तस्फुलिङ्गवर्णाः मेघाः आकाशं आवृत्य, सूर्यं, चन्द्रं, ग्रहान् च छादयन्ति। भीष्णाः, विद्युत्पुञ्जैः सहिता, घोरनादाः, परस्परबलप्रहारेण, वातैः सह त्वरिताः। जलप्रज्वलनैः, वज्रैः, अग्निना, वातैः, घोरशब्दैः, अशुभैः, आकाशं दग्धवत् आसीत्। तदा सहस्रशः उल्काः पतन्ति, गगने गच्छन्त्यः, दिव्ययानानि अधोरोहन्ति, उपरोहन्ति च। चतुर्युगान्ते, लोकाः भयग्रस्ताः, रूपाणि विकृतानि, तद् महाप्रलयस्य लक्षणम्। सर्वं निस्तेजः, निःस्पष्टम्, दिशः दश, तमोमयैः पुञ्जैः आवृताः, न प्रकाशन्ते। तदा काली, रूपं गृह्णाति, कालमेघैः आवृत्य प्रविशति; आकाशं न प्रकाशते, सूर्यः निर्बलः, सर्वं घोरतमः आवृतम्। तदा प्रभुः, तं तमःपुञ्जं द्वाभ्यां बाहुभ्यां गृहित्वा, दिव्यं रूपं प्रादर्शयत्—हरिः, श्यामवर्णः, दीप्तस्वरूपः।