सुरसाया महात्मनः श्रेस्थाः औषधयः उत्पन्नाः। धर्मात् लक्ष्मीः कामः च, साध्यायाः साध्याः अभवन्। तत्र भवः प्रभवः ईशः असुरविनाशनः अरुणः आरुणिः विश्वावसुः बलः ध्रुवः च उत्पन्नाः। हव्यिष्यः वितानः विधानः शमितः वत्सरः भूतिः सर्वासुरविनाशनः च अभवत्। सुपर्वाणः बृहत्कान्तिः, साध्याः लोकैः पूजिताः, देवी वासवस्य अनुयायिनी, देवतान् अपादयत्। प्रथमः वरः, द्वितीयः अक्षयः ध्रुवः, तृतीयः विश्वावसुः, चतुर्थः सोमः प्रभुः अभवत्। ततः शक्त्या यमः अभवत्, सप्तमः वायुः, अष्टमः निरृतिः, वसवः च। धर्मस्य एषः प्रजाः सुदेव्याः उत्पन्नः, विश्वेदेवाः धर्मात् विश्वायाः अभवन् इति श्रूयते। दक्षः बाहुवीर्यवान्, पुष्करस्वनः, चाक्षुषमनुः, मधुः महाशर्पिः च अभवन्। विश्रान्तकः युवान् विश्रान्तशरीरः, विश्कम्भः महाकीर्तिः, गरुडः परमबलवीर्यः सूर्यसदृशः अभवत्। विश्वेदेवमाता विश्वेदेवान् अपादयत्; मरुत्वती मरुत्पुत्रान् देवतान् अपादयत्। अग्निः, नेत्रम्, सूर्यः, प्रकाशः, सावित्रः, मित्रः, अमृतः, बाणवर्षी, सुखर्षः, बाहुवीर्यवान् अभवन्। विराजः, वाक्, विश्वावसुः, मतिः, अश्वमित्रः, चित्ररश्मिः, निषधनः अभवत्। हूयन्तः, वाडवः, चारित्रः, मन्दपन्नगः, बृहन्तः, बृहद्रूपः, पूतनानुगः च अभवन्। मरुत्वती पूर्वं मरुत्संघान् अपादयत्; अदितिः कश्यपात् द्वादशादित्याः अपादयत्। इन्द्रः, विष्णुः, भगः, त्वष्टा, वरुणः, अर्यमन्, रविः, पूषा, मित्रः, धनदः, धातृ, पर्जन्यः च अभवन्। एते द्वादशादित्याः दिविस्थानां श्रेष्ठाः; अदित्याः द्वौ उत्तमपुत्रौ सरस्वत्याः अभवन्। ते तपसा धर्मेण श्रेष्ठाः, दिवि अपि पूजिताः; दनुः दानवान्, दितिः दैत्यान् अपादयत्। काला कालकेयान् असुरान् अपादयत्; सुरसाया महाबलपुत्राः, अल्पायुषः रोगाः अभवन्। सिंहिका ग्रहाणां माता, मुनिः गन्धर्वप्रजापति, ताम्रा अप्सरसां माता पुण्याः अभवत्। क्रोधायाः सर्वभूतानि पिशाचाः अभवन्; यक्षगणाः राक्षसाः च अभवन्। चतुष्पदः, सुरभिसंप्रदायाः गौः, सुपर्णाः पक्षिणः, विनता तान् अपादयत्। कद्रू देवी सर्वपर्वतान् सर्पान् अपादयत्; एवं सर्वलोकाः वृद्धिं प्राप्ताः। ततः राजन्, पौष्करस्य महात्मनः प्रादुर्भावः अभवत्; पौष्करस्य प्रादुर्भावः मया द्वैपायनेन तव कथितः। पुरातनः पुरुषः विष्णुः हरिः प्रभुः, उत्तमर्षिभिः स्तुतः, क्रमशः तव वर्णितः। यः श्रद्धया एतत् श्रेष्ठं पुराणं पुण्यकाले शृणोति, सः विगतकामः लोकान् प्राप्य स्वर्गीयं फलम् अश्नुते। यः चतुर्विधेन उपायेन—दृष्ट्या, मनसा, वाचा, कर्मणा—कृष्णं तुष्टावति, कृष्णः तेन तुष्टः भवति। राजा राज्यं प्राप्नोति, दरिद्रः उत्तमं धनं, अल्पायुषः दीर्घायुः, पुत्रकामः पुत्रं प्राप्नोति। यज्ञाः, वेदाः, कामाः, विविधाः तपांसि प्राप्यन्ते; विष्णुभक्तः नानाफलानि धनं च प्राप्नोति। यद् यद् इच्छति, तत् सर्वं जगत्पतेः प्राप्तुं शक्यं, यः हरिपौष्करकं जपति सर्वं त्यक्त्वा। नृपश्रेष्ठ, तस्य दुर्भाग्यं नास्ति; एषः पौष्करकः महात्मनः प्रादुर्भावः तव व्यासात् श्रुतः इति घोषितः। शृणु विष्णोः दिव्यता, हरिरूपं कृतयुगे, वैकुण्ठः देवेषु, कृष्णः मनुष्यासु। तस्य प्रभोः कर्मगतिः गम्भीरः; इदानीं राजन्, यथातथं गतं, वर्तमानं, भविष्यत् शृणु। सः अव्यक्तः, व्यक्तरूपे स्थितः, सः भगवन् नारायणः अनन्तसारः, कारणम्, अक्षरः च। एषः नारायणः हरिरूपः नित्यः; सः ब्रह्मा, वायु, सोमः, धर्मः, शक्रः, बृहस्पतिः च। सः अदित्याः पुत्ररूपे प्रत्येकयुगे जन्म गृह्णाति; विष्णुः इन्द्रस्य बलिष्ठः अनुजः इति प्रसिद्धः। बलिनः अनुग्रहात् अदित्याः पुत्रत्वाय जन्म गृह्णाति, देवशत्रूणां—दैत्यदानवराक्षसानां—विनाशाय। सः प्रभुः आदिस्वरूपः पूर्वं ब्रह्माणं सृजति; तं प्रथमं सत्त्वं पूर्वकल्पे प्रजापतीन् सृजति। तत्र सः मनून्, ब्रह्मणः श्रेष्ठवंशान् सृजति; तेषां महात्मनां ब्रह्मा नानारूपेण नित्यः अभवत्। विष्णोः अद्भुतकर्माणि यथाकथं मया शृणु, यानि जनैः कीर्तनीयानि, प्रशंस्यन्ति च। यदा वृत्रहत्यायां कृतयुगे अभवत्, तदा त्रैलोक्यप्रसिद्धं तारकामयमहायुद्धं अभवत्।