शृणु, राजन्! शुभनक्षत्राणि, रोहिण्यादीनि, लक्ष्मीः, मरुत्वती, साध्याः, तथा पुण्या विश्वेशा अपि परिगण्यन्ते। एवं सरस्वती अपि पूर्वं ब्रह्मणा सृष्टा, एते पञ्च, राजन्, देवानां श्रेष्ठतमाः स्मृताः। तत्र ब्रह्मा, सर्वकर्मदर्शी, सौभाग्ययुक्तां धर्मचारिणीं रूपिणीं पत्नीं दत्तवान्, या यथाकामं रूपं धारयितुं शक्ताऽभूत्। सा भगवती सुरभिः नाम्ना, ब्रह्माणं समीपमुपागच्छत्; तदा ब्रह्मा, लोकैः पूजितः, तया सह संयोगमकरोत्। सृष्ट्यर्थं, गवां च हिताय, तया उत्तमा सुरभ्या पुत्राः उत्पन्नाः, ये विशालाः, धूमसदृशाः चासन्। रजनीतमःप्रख्याः, संध्यामेघोपमाः, तीव्रतेजसः, ते क्रोशन्तः, धावन्तः, पितामहमुपालभन्त च। तेषां क्रन्दनधावनयोः कारणात्, ते रुद्राः इति ख्याताः; तेषां तृतीयः निरृति, शम्भुः, अपराजितः च। मृगव्याधः, कपर्दी, दहनः, ईश्वरः, अहिर्बुध्न्यः, venerable कपाली, पिङ्गलः अपि तत्र आसन्। एते तेजस्विनः सेनापतयः एकादश रुद्राः अभवन्; सुरभ्याः अपि गाः यज्ञपतयः च जाताः। सुरभ्याः अपि उत्तमाः शक्तयः, अक्षया गाः, अजाः, हंसाः, परममृतं च उत्पन्नम्। सुरसाया उत्पन्नाः श्रेष्ठाः ओषधयः; धर्मात् लक्ष्मीः कामः च, साध्यायाः साध्याः अभवन्। भवः, प्रभवः, ईशः, असुरारिः, अरुणः, आरुणिः, विश्वावसुः, बलः, ध्रुवः; हविष्यः, वितानः, विधानः, शमितः, वत्सरः, भूतिः, सर्वासुरनाशनः च। सुपर्वाणः, बृहतकान्तिः, साध्याः लोकपूजिताः, देवी च वासवस्यानुगा, देवान् अप्यजनयत्। प्रथमः वरः, द्वितीयः अक्षयः ध्रुवः, तृतीयः विश्वावसुः, चतुर्थः सोमः ईश्वरः। ततः शक्त्या यमः जातः; सप्तमः वायुः, अष्टमः निरृतिः, वसवः। धर्मस्य एषः सुतः सुदेव्यां जातः; धर्मात् विश्वया च विश्वेदेवाः इति श्रूयते। दक्षः, महाबाहुः, पुष्करस्वान्, चाक्षुषमनुः, मधुः, महाभुजः सर्पः च। विश्रान्तकः, तरुणः विश्रान्तदेहः, विश्कम्भः यशस्वी, गरुडः महाबलपराक्रमः सूर्यसदृशः। विश्वेदेवानां माता विश्वेदेवान् अजनयत्; मरुत्वती मरुत्वतः पुत्रान्, देवान् अजनयत्। अग्निः, चक्षुः, सूर्यः, ज्योतिः, सावित्रः, मित्रः, अमरः, शरवर्षी, सुखर्षः, महाबाहुः। विराजः, वाक्, विश्वावसुः, मतिः, अश्वमित्रः, चित्ररश्मिः, निषधनः। हूयन्तः, वाडवः, चारित्रः, मण्डपन्नगः, बृहन्तः, बृहद्रूपः, पूतनानुगः च। मरुत्वती पूर्वं एतान् मरुत्गणान् अजनयत्; अदितिः कश्यपात् द्वादश आदित्यान् अजनयत्। इन्द्रः, विष्णुः, भगः, त्वष्टा, वरुणः, अर्यमन्, रविः, पूषा, मित्रः, धनदः, धाताः, पर्जन्यः च। एते द्वादशादित्या दिविसदां श्रेष्ठाः; सरस्वत्याः द्वौ उत्तमौ आदित्यपुत्रौ जातौ। तपसा धर्मेण च श्रेष्ठौ, स्वर्गेऽपि पूजितौ; दनुः दानवान् अजनयत्, दितिः दैत्यान् अजनयत्। काला कालकेयान् असुरान् अजनयत्; सुरसाया महाबलाः अल्पायुषः रोगाः पुत्राः अभवन्। सिंहिका ग्रहाणां माता, मुनिः गन्धर्वप्रजापति, ताम्रा अप्सरसां माता पुण्यवती। क्रोधायाः सर्वभूतानि पिशाचाश्च अभवन्; यक्षगणाः राक्षसाश्च। चतुष्पदाः, सुरभिगन्धिनः गावः; सुपर्णाः पक्षिणः, विनता तान् अजनयत्। कद्रूः सर्वान्नागान् पर्वतान् च अजनयत्; एवं सर्वे लोका वृद्धिं प्राप्तवन्तः। ततः, राजन्, पौष्करस्य महात्मनः आविर्भावः अभवत्; स पौष्करस्य आविर्भावः मया, द्वैपायनेन, ते कथितः। प्राचीनः पुरुषः विष्णुः हरिः भगवान् श्रेण्या ऋषिभिः कीर्तितः, अनुक्रमेण ते निवेदितः। यः कश्चिद् श्रद्धया पुण्यकाले एतत् श्रेष्ठं पुराणं शृणोति, स विरक्तः लोकेषु सुखानि प्राप्नोति स्वर्गलोके च। यः चतुर्विधेनोपायेन—दृष्ट्या, मनसा, वाचा, कर्मणा—कृष्णं तुष्टावति, तस्मिन् कृष्णः तुष्टो भवति। राजा राज्यं प्राप्नोति, दरिद्रः श्रेष्ठं धनम्, अल्पायुषः दीर्घायुष्यम्, पुत्रकामः पुत्रम्। यज्ञान्, वेदान्, इष्टान्, तपांसि च लभते; विष्णुभक्तः पुण्यानि धनानि च प्राप्नोति। यद् यद् इच्छति, तत् सर्वं लोकनाथात् प्राप्नोति, यः एतत् हरिपौष्करकं जपन् सर्वं परित्यजति। राजन्, तस्य कदाचन अपमृत्युः नास्ति; एष ते पौष्करको नाम महात्मनः आविर्भावः श्रुतः, यथाव्यासनिगदितम्।