बलवता वातेन समुत्क्षिप्यमाणः सागरः तस्य प्रभावेन कम्पितः। तस्मिन् उदधौ, मन्थ्यमाने जले, अग्निदेवः वैश्वानरः तमोमार्गसमुद्भूतः प्रादुरभवत्। ततः स अग्निः प्रचुरं जलं शोषयामास। क्षीयमाणे सागरे, महती विवरसंस्था जाता, आकाशः च विस्तारं प्राप। शुद्धानि तानि जलानि, आत्मतेजसः सम्भूतानि, अमृतस्य साररूपाणि अभवन्। विवरसंनिधेः आकाशः उत्पन्नः, आकाशात् च वातुः जन्माभूत्। तयोः द्वयोः (आकाश-वातयोः) परस्परस्पर्शात् अग्निः उत्पन्नः, स च वातुर्जातः। एतद् दृष्ट्वा महादेवः, महाभूतप्रकाशकः, तुष्टिम् आप। तदा भगवतः तानि भूतानि दृष्ट्वा, लोकसृष्ट्यर्थं, बहुविधं ब्रह्मणः जन्म चिन्तयामास। सहस्रचतुर्युगान्ते, विश्वात्मा, बहुजन्मा, ब्रह्मणः हविरिति कथ्यते। यत् ज्ञानं द्विजश्रेष्ठैः, तपसा शुद्धात्मभिः, जगदर्थं भूमौ वर्ष्यते, तत् योगिनां परमं भवति। तं योगयुक्तं, ऐश्वर्यसम्पन्नं, योगवित् ब्रह्मपदे जगन्नाथं न्ययोजयत्। ततः, तासु महाजलेषु, अच्युतः भगवान् हरिः, लोकसृष्टिकर्ता, यथाक्रमं जलमध्येषु क्रीडायामास। तस्मिन्न् काले, एकं पद्मं ससर्ज, नाभिसंभवम्, सहस्रदलम्, निर्मलम्, सूर्यसमप्रभं, सुवर्णवर्णं च। तस्य पद्मस्य ज्वलन्ति शिखाः, हव्यवाहनदीप्तिसमाः, शुद्धशरद्भास्करप्रभया दीप्ताः। तद् विभाति महात्मनः सुन्दरवक्षसि शोभनं पद्मम्। ततः स योगयुक्तानां श्रेष्ठं, महातेजस्विनं, सर्वलोकस्रष्टारं ब्रह्माणं सर्वतोमुखं ससर्ज। तस्मिन् सुवर्णपद्मे, बहुयोजनविस्तीर्णे, सर्वप्रभासम्पन्ने, भौमार्गलक्षिते स्थितम्। तद् पद्मं, इति विद्वांसः पुराणविदः वदन्ति, पृथिव्याः परमारूपम्, नारायणसमुत्थितं मुनिभिः कथ्यते। सा पद्मा एव देवी रसा, या पृथिवीति कथ्यते; ये पद्मसारतत्त्वविदः, ते तान् दिव्यगिरिनाम जानन्ति। एते हि हिमवत्, मेरुः, नीलः, निषधः, कैलासः, मुञ्जवान्, गन्धमादनश्च। त्रिशिखरः, मन्दरः, उदयः, पिञ्जरः, विन्ध्यश्च पुण्यगिरयः स्मृताः। एते देवसंघानां, महात्मनाम् सिद्धानां, धर्मशीलानां च स्थानानि, सर्वकामफलप्रदायिनः। एतेषां मध्ये जम्बूद्वीपाख्यं देशं स्थितम्, यत्र यज्ञक्रियाः प्रवर्तन्ते। एतेभ्यः जलं प्रवहति, अमृतकल्पं, शतशः दिव्याः रम्याः नद्यः, तीर्थानि च ज्ञायन्ते। अनन्तानि पद्मकेसराणि, पृथिव्याः सर्वरत्नगिरयः स्मृताः। बहूनि पत्राणि पद्मस्य, राजन्, तानि दुर्गमदेशाः, पर्वतसमूढाः, म्लेच्छदेशाः इति निर्दिष्टाः। यानि तानि अधःपत्राणि, राजन्, तेषु तेषु भागेषु, दानवानां, नागानां, कीटानां च निवासाः। तेषु मध्ये स महान् सागरः, 'तद्रस' इति प्रसिद्धः, यत्र महापातकिनः मनुष्याः निमग्नाः भवन्ति। तस्मिन् पद्मे, एकस्मिन् सागरे प्रविष्टा पृथिवी वर्ण्यते; चतुर्दिशं चत्वारि जलाशयानि सन्ति। एवं नारायणस्य हेतोः, पद्मसमुत्थिता पृथिवी प्रादुरभवत्; अतः सा 'पुष्कर' इति कथ्यते। तस्मात् पण्डितैः, प्राचीनैः मुनिभिः, याज्ञिकैः च, वेदप्रमाणेन, पद्मविधिः स्मृतः। एवं भगवता पर्वतानां, नदीनां, सरांसि च, सर्वधारणविधिः स्थापितः। ततः महाबलः, अप्रतिमः, तेजस्वी वरुणः, सूर्यसदृशः, गौरप्रभया दीप्तिमान्, शनैः स्वयम्भूः, पद्मविधिं शय्यां ससर्ज, महोदधौ, जगदावृत्य। तदा तपस्याम् अन्तरायः समुत्पन्नः—मधुनामकः महाऽसुरः, तस्य च भ्राता कैटभः उत्पन्नः। एतौ द्वावपि, विष्णोः रजस्तमःसम्भूतौ, बलिनौ, तमोगुणयुक्तौ, एकस्मिन् सागरे समस्तं जगत् व्यथयामासतुः। दिव्यरक्ताम्बरधरौ, शुक्लदीप्तदंष्ट्रौ, मुकुटकुण्डलशोभितौ, भुजबन्धवलयैः विराजितौ। ताम्रनयनौ, विशालवक्षसौ, महाबाहू, पर्वतसमन्यौ, चलन्तौ शैलरूपिणौ इव। नवमघसदृशौ, सूर्यवदनौ, विद्युत्समप्रभौ, भीमौ, गदायुधौ। पादौ स्थापयन्तौ, सागरमिवोन्नमयन्तौ, हरिं शयानं मधुसूदनं कम्पयन्तौ इव। तत्र पद्मे विचरन्तौ, सर्वतोमुखौ, योगिश्रेष्ठं तेजस्विनं दृष्ट्वा, तं साक्षात् अपश्यताम्। नारायणाज्ञया, सर्वसृष्टिकर्तारं, देवगणान्, जगत्, मानसपुत्रान्, दानवान्, ऋषीन् च सृजन्तं तौ दृष्ट्वा। ततः तौ, असुरश्रेष्ठौ, ज्वलन्तौ, ब्रह्महत्याय प्रवृत्तौ, क्रोधात् विकृतलोचनौ, तत्र ब्रह्माणं ऊचतुः— "कः त्वं पद्ममध्ये स्थितः, शुक्लपट्टधारी, चतुर्भुजः, शमशीलः, सर्वदुःखविवर्जितः, मोहग्रस्तश्च? आगच्छ, युध्यस्व, पद्मसम्भव! अस्माकं पुरतः, अस्मिन्सागरे, त्वं शक्तिहीनः।