इन्द्रः महाबलवान् सहस्रनेत्रः तेजस्वी च, मेघदातृभिः सहितः, महता जलवर्षेण तं वह्निं विजित्य शमयामास। तदानीं तत्र युद्धभूमौ सा मायापि प्रतिहता, तदा दैत्यराजः भीषणं तमो घोरं सर्वतो दिशः प्रसारयामास। तमसा जगति संवृतम्, दानवाः च युद्धाय सज्जाः, तस्य तेजसा परिवृतः सः सूर्यवत् प्रभामण्डलेन बभासे। युद्धे तु दानवाः तस्य ललाटे त्रिधारां ज्वलन्तीं ज्वालां दृष्टवन्तः, भ्रुकुटिं च त्रिशूललाञ्छितां, या त्रिधारया गङ्गेव शोभते। तदा सर्वा अपि मायाः नष्टाः, दीत्याः विवर्णाः सन्तः हिरण्यकशिपुं दैत्यं शरणं जग्मुः। ततः स दैत्येश्वरः कोपाग्निना दीप्तः, स्वतेजसा दहमानः, रुष्टो भूत्वा, जगत् तमसा संवृतम् अभवत्। तदा आवहः, प्रवहः, विवहः, उदावहः, परावहः, संवहः—एते महाबलिनः प्रादुरभवन्। तथैव परिवहः, महातेजाः, घोरं व्यसनं सूचयन्, सप्त मरुतः व्याकुलाः व्योम्नि विचेरुः। सर्वे ग्रहाः, ये प्रलयकाले दृश्यन्ते, आकाशे स्वच्छन्दं विचरन्तः दृष्टाः। रात्रौ रजनीचरः नभसि नाथः, ग्रहैः नक्षत्रैः च सहितः, स्वमार्गे न चलन्, विचरामास। दिव्यः सूर्यः स्ववर्णं त्यक्त्वा व्योम्नि अदृश्यत, महत्तमः कपालरहितः कन्धरोपमः कश्चन स्वरूपः अपि द्यौः दृश्यते स्म। अग्निदेवः पृथिवीं परितः ज्वलितैः ज्वालापुञ्जैः परिवृत्य, पुनः पुनः दिवि दृश्यते स्म। सप्त धूमसदृशाः सूर्याः व्योम्नि उदिताः, ग्रहाः शृङ्गिणः चन्द्रं प्रति स्थिताः। वामे दक्षिणे च शुक्रः बृहस्पतिः, शनैश्चरः भौमः च अग्निसमप्रभौ तत्र स्थितौ। सर्वे आकाशचारी ग्रहाः, घोराः युगान्तसूचकाः, शनैः शनैः शृङ्गयोः समारुह्य समं स्थिताः। चन्द्रः तु नक्षत्रग्रहैः सहितः, तमोनाशकः, रोहिणीं नानुगृह्णात्, चराचरविनाशाय। चन्द्रः राहुणा गृहीतः, धूमकेतुभिः आहतः; ज्वलदुल्कापाताः चन्द्रे स्वेच्छया विचरन्तः दृश्यन्ते स्म। देवदेवस्य अपि देवानां देवेन रक्तवर्षम् अभवत्; उल्काः विद्युत्सदृशरूपाः, घोरघोषाः, आकाशात् पतित्वा भूमौ निपेतुः। अकाले सर्वे वृक्षाः पुष्पिताः फलिनश्च, लता अपि फलैः पूरिताः—एते दैत्यविनाशसंकेताः स्मृताः। फलेभ्यः अन्यानि फलानि, पुष्पेभ्यः अन्यानि पुष्पानि, तानि विकसन्ति, संलीयन्ति, हसन्ति च रुदन्ति च। गम्भीरस्वराः प्रतिमाः क्रन्दन्त्यः, धूमायमानाः, ज्वलन्त्यः; सर्वदेवताप्रतिमाः महद्भयं प्रकाशयन्ति। अरण्ये च ग्राम्यपशवः पक्षिणः च, सर्वे मिलित्वा, घोरस्वनं कुर्वन्तः, महायुद्धाभिमुखे स्थिताः। नद्यः प्रतिकूलं वहन्त्यः, दूषितजलाः, दिशः रक्तधूल्या आच्छादिताः, अदृश्याः अभवन्। वनस्पतयः, पूज्याः सन्तः, कदापि न पूजिताः; वातवेगेन ताडिताः, भग्नाः, विकलाः च। सर्वेषां छायाः अपरिवर्तिन्यः, सूर्ये अपराह्णे स्थिते अपि, युगान्ते तु। तदा दैत्यराजस्य हिरण्यकशिपोः प्रासादे, मधु धान्यागारे शस्त्रागारे च प्रादुरभवत्। असुरविनाशाय सुरविजयाय, नानाविधानि भीषाणि अपशकुनानि, घोरदर्शनीयानि, दृष्टानि। एवं चान्ये अपि बहवः उग्राः अपशकुनाः, कालकृताः, दैत्यराजविनाशाय दृश्यन्ते स्म। पृथिव्यां कम्पमानायां, स महात्मा दैत्यपतिः, पर्वतान् महाबलान्, महोरगसंघांश्च पातयामास। चतुर्षु, पञ्चसु, सप्तसु शिरःसु युक्ताः सर्पाः, विषाग्निज्वालामुखाः, ज्वालाः विसृजन्तः। वासुकिः, तक्षकः, कर्कोटकः, धनञ्जयः, एलामुखः, कालियः, महाबलः महापद्मः च। सहस्रशिराः नागराजः, सुवर्णध्वजः शेषः, अनन्तः, महाभाग्यवान्, दुर्बोध्यः, सः अपि कम्पितः। ज्वलद्भूमिधारिणः, जलान्तर्गतवासिनः, सर्वतो महाक्रुद्धेन कम्पिताः। ते उर्जस्विनः सर्पाः, पातालतलचारिणः, तस्मिन्काले दैत्यः हिरण्यकशिपुः पृथिवीं स्पृशति स्म। क्रोधात् दन्तौ संपीड्य, वराहवद् ज्येष्ठः, भागीरथी, सरयू, कौशिकी च। ततः यमुनाः, कावेरी, कृष्णवेणा, सुभगस्रवा सुवेणा, पुण्या गोदावरी च। चर्मण्वती, सिन्धुश्च, नदीनां नाथः; कमलप्रभवा, शोणा रत्नसदृशजला। निर्मला नर्मदा, वेत्रवती च; गोमती गवां समूहैः साकम्, प्राचीनसरस्वती च। मही, कालमहि च; तमसा पुष्पवती; जम्बूद्वीपः रत्नवतः सर्वरत्नमण्डितः। सुवर्णप्रकटः, सुवर्णखानिभिः शोभितः; लौहित्य महानदी पर्वतवनशोभितः अपि तदा कम्पिताः। एवं तदा सुरासुरयुद्धे, हिरण्यकशिपोः क्रोधे प्रज्वलिते, सर्वे लोके भयावहाः अपशकुनाः, सर्पाः, नद्यः, पर्वताः च, कम्पमानाः, जगदिदं विनाशसंकेतैरिव पूर्णमभवत्।