भगवन्, त्वं स्वयं सर्वभूतानां आद्यः स्रष्टा, प्रभुः, देवपितृभ्यः हविर्यज्वा, अव्यक्तस्वरूपस्य विज्ञानी चासि। एतेन श्रुत्वा सर्वलोकहितार्थं वचः, देवः प्रजापतिः देवान् शीतलवारिवद्वचोभिः सान्त्वयामास। नूनं देवाः तस्य तपसः फलमवाप्स्यन्ति; तपस्याः अन्ते भगवाञ् विष्णुः तं हन्ता भविष्यति। इत्येतत् पद्मयोनिवचनं श्रुत्वा सर्वे देवाः हर्षनिर्यान्द्रया स्वस्वं दिव्यं निवेशनं प्रतिपेदिरे। ततः वरलाभेन दैत्यः हिरण्यकशिपुः वरदर्पितः सर्वाणि भूतानि पीडयितुम् आरब्धवान्। स तु दानवः तपोवनानि गत्वा तत्र स्थिता महानृषीन् सत्यधृतिनिष्ठान् धर्मपरायणान् सौम्यान् चापि विप्रलोपयामास। स त्रिलोकस्थितान् देवाञ् जित्वा, त्रिलोकान् वशे कृत्वा, स्वर्गे निवसन् बभूव। ततः वरमदेन कालधर्मेण च प्रेरितः दैत्यः, यज्ञार्हान् दानवान् चकार, देवांश्चायज्ञ्यान्। तदा आदित्या साध्या विश्वेदेवाः वसवः, इन्द्रसहिताः देवाः, यक्षाः सिद्धाः द्विजर्षयः महर्षयश्च—एते सर्वे विष्णुम्, सर्वाश्रयम्, देवदेवम्, यज्ञमूर्तिम्, वासुदेवं सनातनम्, शरणं जग्मुः। ते ऊचुः—“नारायण, महाभाग, देवाः त्वयि शरणं गताः। रक्षस्व, देव, अस्मान्; दैत्यराजं हिरण्यकशिपुं हन्याः।” “त्वमेव नः परं स्रष्टा, त्वमेव परं गुरु, त्वमेव परं देवः, ब्रह्मादिदेवेषु चोत्तमः।” भगवान् तान् अभ्यधात्—“मृत्युञ्जयाः, भयम् उत्सृज्यत; अहं वोऽभयं ददामि। देवाः, शीघ्रं स्वं दिव्यम् आवासं पुनः प्राप्नुत। अयं दानवः, वरदर्पितः स्वगणैः सहितः, अमराधिपैः अजेयः अपि सन्, मया निहनिष्ये, दैत्येश्वरः।” एवं उक्त्वा भगवाञ् प्रभुः, देवेन्द्रादीन् विसृज्य, हिरण्यकशिपोर्वधाय संकल्पं चकार। ततः स महाबाहुः प्रभुः, शीघ्रं ओंकारं सहायं कृत्वा, अक्षरं विष्णुः ओंकारेण सह सहाय्याय व्यजायत। हरिः प्रभुः सूर्यसङ्काशः सोमसौन्दर्यसमन्वितः हिरण्यकशिपोः निवेशनं ययौ। स तु नरसिंहरूपम् आधाय—अर्धनरः अर्धसिंहः, नरशरीरं सिंहशरीरं च धारयन्—स्वहस्तेन तस्य हस्तं स्पृष्टवान्। तत्र स हिरण्यकशिपोः विशालं दिव्यम् रमणीयं मनोहरं सभागृहं दृष्टवान्, यत् प्रभास्वरं सर्वकामसमन्वितम् आसीत्। तत् सभागृहं दीर्घं शतार्धयोजनमायतं दिव्यम् इच्छयानुगमनं पञ्चयोजनविस्तृतं च आसीत्। तदजरं अशोकं अव्यथं शुभं सुखदं, महाप्रासादोपमं तेजस्वि च आसीत्। अन्तरजलयुक्तं विश्वकर्मणा निर्मितं, दिव्यरत्नवृक्षैः अलङ्कृतं, फलपुष्पसमृद्धं च। तत्र नीलपीतश्वेतकृष्णश्यामलारक्तवर्णवृक्षाः, शतशाखापुष्पसमृद्धाश्च, लता अपि आसीन्। तद् सभागृहं श्वेतमेघसमूहसदृशं, विहायमानमिव, दीप्तं, रमणीयं, दिव्यगन्धयुक्तं च आसीत्। तत्र न शीतं नोष्णं, न दुःखदं, परमसुखदं; यत्र प्राप्ताः न कदाचित् क्षुधां तृष्णां श्रमं वा अनुभवन्ति। नानारूपशोभितं, अद्भुतदीप्तिस्तम्भयुक्तं, तैः नाधारितं, नित्यम् अव्ययम्। तत् चन्द्रसूर्याग्निभ्यः अधिकं, स्वप्रभं, स्वर्गशिखरे दीप्तमानं, सौर्यमिव प्रकाशयन्तम्। तत्र सर्वे दिव्यमानुषकामाः प्रचुराः; भोजनपानं स्वादुपुष्टं च अनन्तम्। सुरभिमाल्ययुक्तं, सदा पुष्पफलवृक्षयुक्तं; उष्णे शीतलजलानि, शीते तु उष्णजलानि च सन्ति। पुष्पितशाखाग्राणि, महाशाखाः, कोमलपल्लवयुक्ताः, लतान्तच्छन्नाः, नद्यां सरस्सु च। तत्र प्रभुः नानाविधवृक्षान्, सुरभिपुष्पफलसमृद्धान्, अपश्यत्। नातिशीतान् नात्युष्णान् सरांसि, सर्वतीर्थानि च तत्र सभायाम् अपश्यत्। तानि पद्मैः, उत्पलैः, शतपत्रसुगन्धिपुष्पैः, रक्तकुवलयैः, नीलकुमुदैः च आच्छादितानि आसीन्। तत्र शोभनाः धातराष्ट्रपक्षिणः, राजहंसाः, प्रियकारण्डवाः, चक्रवाकाः, सारसाः, कुरराः च आसीन्। शुद्धस्फटिकसदृशाः, धवलपिच्छाः, बहुहंसगीताः, सारसस्वनपूर्णाः पक्षिणश्च तत्र आसन्। तत्र शुभाः सुरभिगन्धयुक्ताः लताः, पुष्पगुच्छसमृद्धाः, नानापुष्पयुक्ताः, गिरिशिखरेषु शोभमानाः दृष्टाः। केतक, अशोक, सरल, पुंनाग, तिलक, अर्जुन, आम्र, निप, प्रस्थपुष्प, कदम्ब, बकुल, धववृक्षाः अपि तत्र आसन्। प्रियङ्गु, पाटल, शाल्मली, हरिद्र, साल, ताल, तमाल, रम्यचम्पकवृक्षाश्च तत्र आसन्। एवं चान्येऽपि पुष्पितवृक्षाः सभायां शोभन्ते स्म, विद्रुमवृक्षादयः च दीप्तिमन्तः अग्निसमप्रभाः आसन्। तत्र स्थूलकाण्डाः शोभनशाखाः, तालवृक्षसमुच्छ्रायाः, नानावर्णवृक्षाश्च, कृष्णाशोकादयः अपि तत्र दृष्टाः। एवं भगवान् विष्णुः हिरण्यकशिपोः दिव्यं सभागृहं सर्वैः ऐश्वर्यैः समन्वितं दृष्ट्वा, तत्र अस्य वधाय सज्जः अभवत्।